Επιτροπές Ελέγχου: Ένας νέος θεσμός για τις ελληνικές επιχειρήσεις

Ένας νέος για την Ελλάδα θεσμός έχει αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά και στις Ελληνικές επιχειρήσεις. Ο νέος αυτός θεσμός είναι οι Επιτροπές Ελέγχου (ΕΕ). Έχουμε συνδέσει τη λέξη «θεσμός» με δύσκολες μνημονικές εποχές. Στην προκειμένη περίπτωση είναι καλύτερα να δούμε το θεσμό των ΕΕ με την έννοια που δίνουν τα λεξικά: Θεσμός είναι η παγιωμένη πρακτική ή σχέση μέσα στο πλαίσιο της κοινωνικής (άρα και οικονομικής) ζωής που συχνά αποκτά επίσημη μορφή και επικυρώνεται από τη νομοθεσία, όπως ο θεσμός της οικογένειας.

Του Γιώργου Βενιέρη, Ομότιμου Καθηγητή ΟΠΑ

Ας δούμε πιο αναλυτικά τον ορισμό. Ο θεσμός είναι παγιωμένη πρακτική. Η ζωή των ΕΕ μετράει από το τέλος της δεκαετίας του 2010, δηλαδή την εποχή των μεγάλων οικονομικών, αλλά και λογιστικών, σκανδάλων της Enron, της WorldCom και άλλων, που αμαύρωσαν την επιχειρηματική πραγματικότητα των ΗΠΑ. Η αντίδραση στα σκάνδαλα ήταν ο Νόμος Sarbanes-Oxley που έφερε μια βαθειά τομή στο λογιστικό – ελεγκτικό επάγγελμα.

Η σημασία που δίνει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ στις ΕΕ είναι μια απόδειξη της παγιωμένης αυτής πρακτικής. Μια δεύτερη απόδειξη είναι το ενδιαφέρον που δίνουν οι επενδυτές στην ύπαρξη, το έργο αλλά και τη σύνθεση των ΕΕ των εισηγμένων επιχειρήσεων. Οι ΕΕ έγιναν αποδεκτές με ανακούφιση στις ΗΠΑ και στη συνέχεια υιοθετήθηκαν από τα Διεθνή Ελεγκτικά Πρότυπα και ενσωματώθηκαν στις εθνικές νομοθεσίες πολλών κρατών, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μπορούμε λοιπόν να συμπεράνουμε ότι πρόκειται για μια παγιωμένη πρακτική.

Στην Ελλάδα έχει αρχίσει ο θεσμός να μπαίνει στην επιχειρηματική πραγματικότητα. Από τους ελεγκτές του Νόμου 2190/1920 έχουμε περάσει στο Νόμο 4449/2017 και ακόμη πιο πρόσφατα στο Νόμο 4706/2020. Διαβάζουμε στον τύπο σοβαρά ονόματα να στελεχώνουν τις ΕΕ των ελληνικών εισηγμένων (και όχι μόνο) επιχειρήσεων. Η Ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δίνει σημαντική βαρύτητα στην ύπαρξη και τη λειτουργία των ΕΕ. Βλέπουμε λοιπόν ότι οι ΕΕ είναι επικυρωμένες από τη νομοθεσία, πληρούν τα χαρακτηριστικά του πιο πάνω ορισμού και μπορούμε να τις θεωρήσουμε ως θεσμό.

Οι ΕΕ είναι ανεξάρτητες από τη διοίκηση της επιχείρησης και έχουν αποστολή να συνδράμουν το ΔΣ στην εκπλήρωση των εποπτικών του αρμοδιοτήτων καθώς και των υποχρεώσεών του έναντι των μετόχων, της επενδυτικής κοινότητας και των τρίτων, ιδίως αναφορικά με τη διασφάλιση της ακεραιότητας, της αντικειμενικότητας, της επάρκειας και της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών υποβολής οικονομικών αναφορών και ιδιαίτερα της διαδικασίας της οικονομικής πληροφόρησης και της διαδικασίας του υποχρεωτικού ελέγχου των ατομικών και ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων από ανεξάρτητους ορκωτούς ελεγκτές – λογιστές. Από τις κυριότερες αρμοδιότητες των ΕΕ σημειώνεται η εμπλοκή τους στη διαδικασία της επιλογής των ορκωτών ελεγκτών – λογιστών που ολοκληρώνεται με την υποβολή σχετικής πρότασης προς το ΔΣ.

Στο σημείο αυτό όμως βρίσκεται η πάντα παρούσα μαύρη τρύπα της ελληνικής πραγματικότητας. Όπως σε πολλές άλλες περιπτώσεις, χρήσιμοι νόμοι, που η ψήφισή τους χαιρετίστηκε με πανηγυρικό τρόπο, έμειναν στο συρτάρι και δεν εφαρμόσθηκαν ή εφαρμόσθηκαν μερικώς.  Θα γίνει ο θεσμός αποδεκτός και θα θελήσουν οι Ελληνικές επιχειρήσεις να τον χρησιμοποιήσουν επωφελώς; Θα κατανοήσουν οι διοικήσεις των επιχειρήσεων τη σημασία και τη βοήθεια που μπορούν να τους δώσουν οι λειτουργικές ΕΕ; Η αποδοχή τους από τη διοίκηση είναι εξαιρετικά σημαντική διότι εάν το «καλό παράδειγμα» δεν έρθει από ψηλά (tone at the top, όπως συνηθίζεται να ονομάζεται), οι ΕΕ θα καταντήσουν μια ακόμη στεγνή νομική υποχρέωση.

Τι το καλύτερο από το να έχει η διοίκηση στη διάθεσή της μια ανεξάρτητη επιτροπή που θα προλαμβάνει κινδύνους και θα εξομαλύνει περιπτώσεις απάτης; Το θέμα είναι μεγάλο και θα επανέλθουμε.

Ευστάθιος Λιακόπουλος Founder – CEO BSS: «Η BSS αντιπροσωπεύει μια νέα σύγχρονη δομή υποστήριξης των επιχειρήσεων»

Ο CEO και founder της BSS, Ευστάθιος Λιακόπουλος, μας μιλά για τις υπηρεσίες που προσφέρει στους πελάτες της η εταιρεία, τους τομείς δραστηριότητάς της, το όραμα και τις αξίες της αλλά και τα μελλοντικά σχέδια ανάπτυξης της.

 

Κύριε Λιακόπουλε, ποιοι οι βασικοί τομείς δράσης της BSS;

 

Η BSS αντιπροσωπεύει μια νέα σύγχρονη δομή υποστήριξης των επιχειρήσεων βασισμένη στις υψηλές απαιτήσεις της εποχής.

 

Παρέχουμε ολιστική προσέγγιση και δυνατότητα ένας πελάτης να βρίσκει λύσεις στο σύνολο των θεμάτων που τον απασχολούν με μια στάση και μέσα από μια στέρεη συνεργασία. Έχουμε την κορυφαία υποστήριξη σε φορολογικά θέματα. Συμβάλλουμε στην επέκταση της ρευστότητας των πελατών, αφού διαχειριζόμενοι κεφάλαια άνω των 1,5 δις ετησίως, έχουμε αναπτύξει σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πιστωτές.

 

Παράλληλα μη επαναπαυόμενοι ως εναλλακτική αντιπροσωπεύουμε ή συνεργαζόμαστε με πληθώρα επενδυτικών ταμείων, καλύπτοντας όλες τις εναλλακτικές χρηματοδοτήσεων.

 

Έχουμε τομέα επενδύσεων, με σπουδαίες επιτυχίες σε προγράμματα ΕΣΠΑ και Αναπτυξιακού νόμου ενώ, είμαστε από τους πρωτοπόρους σε συστήματα ποιότητας και κανονιστικού πλαισίου βλέπε GDPR και όχι μόνο. Είμαστε ένα πολυεργαλείο στη διάθεση των επιχειρήσεων γεμάτοι πάθος, ενέρ-γεια και όρεξη για δουλειά.

 

Εν κατακλείδι μπορούμε να συμβάλλουμε στην επιχειρηματικότητα από την απαραίτητη πλέον λογιστική αποτύπωση, μέχρι και την στήριξη των μεγαλύτερων επενδυτικών έργων.

 

Η νέα μορφή επιχειρηματκότητας στηρίζεται στην οργάνωση, την ενημέρωση, την τήρηση του κανονιστικού πλαισίου, την λήψη κερδοφόρων επενδυτικών και όχι μόνο κεφαλαίων. Είναι η σύγχρονη, σοβαρή ακμάζουσα επιχειρηματικότητα την οποία και εμείς υπηρετούμε. Το ίδιο επιχειρώ να προβάλλω και ενισχύσω και μέσα από την θεσμική μου θέση ως αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Συμβούλων Επιχειρήσεων.

 

H BSS έχει μια πορεία 22 ετών στον χρηματοοικονομικό τομέα. Ποιο είναι το όραμα και οι αξίες της εταιρείας σας;

 

Η BSS, δημιουργήθηκε για να δώσει απάντηση στην ανάγκη του Έλληνα επιχειρηματία, να βρίσκει άμεσες έγκυρες και πρακτικές λύσεις στα θέματα που τον απασχολούν.

 

Παράλληλα να καλύψει την αναζήτησή του για  μια σταθερή συνεργασία, υπό το πρίσμα της εχεμύθειας και της εμπιστοσύνης που παράγει ασφάλεια και προοπτική σε αυτό το σύνθετο και ασταθές μακροοικονομικό περιβάλλον.

 

Το όραμα μας είναι να είμαστε ο πλέον έμπιστος και άμεσος συνεργάτης κάθε έλληνα επιχειρηματία. Να του παρέχουμε εφαρμόσιμες, έγκυρες λύσεις να να αναπτυσσόμαστε μαζί στο μέλλον.

 

Σκοπός μας να συμβάλλουμε στην βιωσιμότητα και κυρίως την ανάπτυξη της ελληνικής επιχείρησης και με αυτό τον τρόπο στην εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας. Στηριζόμαστε στην ηθική και την ακεραιότητα. Χτίζουμε στέρεες βάσεις εμπιστο-σύνης. Επενδύουμε στο ανθρώπινο κεφάλαιο και στηριζόμαστε στον επαγγελματισμό και την αναγκαία για την ελληνική αγορά προσαρμοστικότητα. Μας χαρακτηρίζει δε το ομαδικό πνεύμα. Μαζί για τους πελάτες, μαζί με τους πελάτες.

 

Βρισκόμαστε στη δίνη της υγειονομικής κρίσης. Ποια είναι η συμβολή ενός καλού συμβούλου στις επιχειρήσεις;

 

Στις περιόδους κρίσεως όλο και περισσότερες επιχειρήσεις κατανοούν την ανάγκη ενός καλού συμβούλου εξαιτίας της όξυνσης των προβλημάτων και της επέκτασης των θεμάτων στα οποία απαιτείται εγρήγορση.

 

Ο καλός σύμβουλος όμως είναι απαραίτητος τόσο στις καλές όσο και στις δύσκολες περιόδους. Αρμοδιότητα του να παρέχει λύσεις και να μεγιστοποιεί τις πιθα-νότητες επιτυχίας για τον πελάτη του.

 

Δεν είναι κάτι καινούργιο ως αντίληψη, δεν πρέπει να θεωρούμε την υποστήριξη αυτή ως κάτι νέο ή ως πλεονασμό. Είναι το απολύτως αυτονόητο και το πλέον κρίσιμο πολλές φορές για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Διασφαλίζει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για όσες επιχειρήσεις το βιώνουν. Αρκεί κάποιος να ανατρέξει στο πελατολόγιο μας για να πειστεί ότι ο καλός σύμβουλος κάνει την διαφορά.

 

Ενημερώνει έγκαιρα, παρεμβαίνει την κατάλληλη στιγμή, διαμορφώνει με την επιχείρηση ενέργειες πρόληψης ή ανάπτυξης, παρακολουθεί τα επιμέρους έργα, συμβάλει στα αναπτυξιακά πλάνα.

 

Και σημειώστε το, δεν αφορά μόνο μεσαίες ή μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά ακόμη και την μικρότερη που θέλει να εξελιχθεί. Σε αρκετές περιπτώσεις οι μικρές επιχειρήσεις έχουν μέγιστο όφελος από μια τέτοια συνεργασία. Αρκεί να μη διστάσουν και αυτές να επικοινωνήσουν μαζί μας. Ξέρετε η επικοινωνία είναι ότι πιο εύκολο ανέξοδο αλλά και σημαντικό!

 

Καθόμαστε, ακούμε, διαμορφώνουμε άποψη, ανταλλάσουμε γνώμες και καταλήγουμε σε ένα επωφελές συμπέρασμα. Κατανόηση – Προσαρμογή – Δράση.

 

Με ποιους τρόπους η εταιρεία σας συνδράμει τις οικονομικές διευθύνσεις των εταιρειών;

 

Σε εκείνες τις περιπτώσεις που υπάρχει οικονομική διεύθυνση, αποτελούμε ένα χρήσιμο εργαλείο στη διάθεση της. Με 40 στελέχη, έμπειρα και εξειδικευμένα σε επιμέρους τομείς επιχειρηματικής δράσης, μπορούμε να συμβάλλουμε εξοι-κονομώντας πόρους στα επιμέρους έργα, είτε ως project manager, είτε ως μέρος της υλοποίησης τους. Μας αρέσει η στοχευμένη δράση.

 

Με αυτό τον τρόπο η συνθετότητα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ένας οι-κονομικός διευθυντής, λόγω της πανσπερμίας των μέτρων και των εξελίξεων, απλοποιείται και εκείνος αποκτά έναν έμπειρο, έμπιστο συνεργάτη, για να μπο-ρέσει να υλοποιήσει το πολύ σημαντικό του έργο.

 

Σε εκείνες δε τις περιπτώσεις που το μέγεθος, δεν δικαιολογεί έναν μόνιμο οι-κονομικό διευθυντή δυνάμεθα να καλύψουμε αυτό το κενό μέσω της υπηρεσίας του εξωτερικού οικονομικού διευθυντή που έχουμε αναπτύξει εδώ και είκοσι έτη στην ελληνική αγορά.

 

Υπάρχουν διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία τα οποία μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι εταιρείες προκειμένου να αναπτυχθούν;

 

Ασφαλώς! Θα λέγαμε ότι υπάρχουν για πρώτη φορά πολλά και διαφορετικά ερ-γαλεία για κάθε δράση και ιδιαιτερότητα. Είναι κρίμα να μην τα αξιοποιήσουν οι Έλληνες επιχειρηματίες.

 

Τι χρειάζεται; Γνώση και καλή συσχέτιση των επιμέρους αναγκών με τα προϊόντα και βέβαια θετική ενέργεια, όραμα για ανάπτυξη, δέσμευση για εξέλιξη προς την σωστή κατεύθυνση. Εμείς στην BSS, παρέχουμε στους πελάτες μας όλα αυτά τα εργαλεία συμβάλλοντας στην ανάπτυξη τους.

 

Ποιοι είναι οι μελλοντικοί στόχοι της BSS;

 

Βασιζόμενοι στο όραμα και τις αξίες μας, και σε συνέχεια της παρουσίας μας σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Λάρισα και Ξάνθη θα αναπτύξουμε νέα υποκαταστήματα σε Κρήτη και Κύπρο. Με αποφασιστικότητα, τεχνογνωσία, εμπειρία, δημιουργικότητα και πάθος για τον άνθρωπο επιχειρηματία, χαράζουμε στέρεες επιχειρηματικές πορείες για επαγγελματική άνθηση και ευημερία.

 

Είμαστε Ελληνική Εταιρεία Συμβούλων Επιχειρήσεων και ονειρευόμαστε να αναπτυχθούμε με τους υφιστάμενους και τους νέους πελάτες μας στηριζόμενοι  στο σύγχρονο μοντέλο επιχειρείν.  Μπορούτμε να οδηγηθούμε μαζί στο μέλλον.

Αλέξανδρος Κωστόπουλος, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Οικονομικών Διευθυντών (ΣΕΟΔΙ)

Η πανδημία άλλαξε τις συνθήκες λειτουργίας της αγοράς και ο οικονομικός διευθυντής καλείται να ασκήσει τα καθήκοντα του σε ένα  νέο οικονομικό περιβάλλον. Ο ρόλος της οικονομικής  διοίκησης, σύμφωνα με τον κύριο Αλέξανδρο Κωστόπουλο, είναι περισσότερο παρά ποτέ στρατηγικός.

 

Έχουν επηρεαστεί οι Οικονομικοί Διευθυντές από την υγειονομική κρίση;

 

Η  Ελληνική, όπως και η διεθνής οικονομία, ύστερα από την ξαφνική εισβολή  στην παγκόσμια κοινότητα  ενός αόρατου και παντελώς άγνωστου πανδημικού εχθρικού παράγοντα, άλλαξε δραματικά τα δεδομένα που προσδιορίζουν τις παραμέτρους της  οικονομικής μας δραστηριότητας, αφού αλλάζουν πλέον οι συσχετισμοί των οικονομικών μεγεθών της οικονομίας μας, ως αποτέλεσμα της ποσοτικής μεταβολής των συντελεστών της προσφοράς και ζήτησης.

 

Οι παράγοντες αυτοί, οδηγούν στην αλλαγή  του μίγματος της εθνικής μας δημοσιονομικής πολιτικής, αλλά κυρίως στα ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά της ιδιωτικής οικονομίας, που έχει ως  αποτέλεσμα την απότομη συρρίκνωση των μεγεθών της.

 

Αυτό σημαίνει  ότι η Ελληνική επιχείρηση, ύστερα από την δεκαετή υφεσιακή δοκιμασία, ευρίσκεται και πάλιν ενώπιον  μιας  βίαιης και απότομης μεταβολής, αφού το σύνολο της οικονομίας υποχρεώθηκε στην  ξαφνική αναστολή της  συναλλακτικής και παραγωγικής  της δραστηριότητας, με συνέπεια, την ανατροπή των προγραμματικών διαδικασιών και επιχειρηματικών της στόχων, αλλά και την δραστική διαφοροποίηση των παραμέτρων της λειτουργικής της δραστηριότητας, με κυρίαρχο πρόβλημα, την ρευστότητά της. Υπό αυτή την έννοια, οι κοσμογονικές αυτές μεταβολές ήταν μοιραίο να αλλάξουν δραματικά το ρόλο του Οικονομικού Διευθυντή στην σημερινή επιχείρηση.

 

Ποιος είναι ο ρόλος του CFO στο σύγχρονο εταιρικό περιβάλλον;

 

Ο ρόλος κατά συνέπειαν του Οικονομικού Διευθυντού  διαδραματίζεται σε ένα καινούριο οικονομικό περιβάλλον, αφού έχουν αλλάξει οι συνθήκες λειτουργίας της αγοράς, οι οποίες αντανακλώνται στην λειτουργία της επιχείρησης, η οποία πρέπει να αλλάξει τους επιχειρηματικούς της προσανατολισμούς, συνεπεία των δραματικών αλλαγών στον τομέα της καταναλωτικής συμπεριφοράς του πληθυσμού, που προσδιορίζεται από τις καινούριες πλέον ανάγκες του.

 

Η Ελληνική επιχείρηση θα δοκιμαστεί σοβαρότατα, αφού έχει ήδη εισέλθει σε ένα περιβάλλον ισχυρών αναταράξεων και οι καινούριες συνθήκες της αγοράς, θα οδηγήσουν εν πολλοίς, σε οδυνηρές αποφάσεις μείωσης κόστους, και στην εφαρμογή προγραμμάτων λιτότητας.  Ως εκ τούτου, η Ελληνική επιχείρηση θα  αναζητήσει σωσίβιο σωτηρίας κυρίως  στη στήριξη των στελεχών της, ιδιαίτερα της Οικονομικής  Διοίκησης, αφού εκείνη έχει την ευθύνη της διαφύλαξης του αποτελέσματος και της βιωσιμότητας της επιχείρησης.

 

Οι καινούριες συνθήκες λειτουργίας της αγοράς πλέον, έχουν ως συνέπεια, ώστε οι παράμετροι που προσδιορίζουν την επιχειρηματική απόφαση, να είναι τόσο σύνθετοι και δυσεπίλυτοι, όσο σύνθετο και πολύπλοκο είναι το  νέο οικονομικό περιβάλλον, στο οποίο καλείται πλέον να ασκήσει τα καθήκοντά του ο Οικονομικός Διευθυντής.

 

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ο ρόλος της Οικονομικής  Διοίκησης είναι περισσότερο παρά ποτέ στρατηγικός. Η  οικονομική παράμετρος  αποτελεί πλέον την πεμπτουσία κάθε επιχειρηματικής απόφασης  και ο ρόλος  του  Οικονομικού Διευθυντή αποδεικνύεται ως ο πλέον σημαντικός στη ιεραρχία της επιχείρησης, ο οποίος τώρα, περισσότερα από κάθε άλλη φορά, πρέπει να εφαρμόσει με θρησκευτική ευλάβεια τους κανόνες του σύγχρονου management, αφού  είναι αυτός που φέρει την ευθύνη της διασφάλισης  της διαχρονικής της προοπτικής.

 

Όλα αυτά, επιδρούν νομοτελειακά στα καθήκοντα  της Οικονομικής Διοίκησης, τα οποία λειτουργούν πλέον σε κατάσταση συναγερμού και  υπό συνθήκες έκτακτης ανάγκης,  αφού ανατρέπονται όλες οι προγραμματικές και οργανωτικές διαδικασίες της επιχείρησης και το μέγιστο της δραστηριότητάς της αναλώνεται στην αντιμετώπιση εκτάκτων και επειγόντων περιστατικών (trouble shooting).

 

Πάνω απ όλα, ο Οικονομικός Διευθυντής, υπό τις παρούσες συνθήκες, πρέπει να εφαρμόσει με θρησκευτική ευλάβεια  τις διαδικασίες και κανόνες του σύγχρονου οικονομικού management, όπως αυτές έχουν καθιερωθεί διαχρονικά.

 

Με ποιο τρόπο συμβάλουν οι Οικονομικοί  Διευθυντές στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων;

 

Πέραν των καθηκόντων της εξυπηρέτησης των βραχυχρονίων διαδικασιών της Οικονομικής Διοίκησης, είναι και ο σχεδιασμός και η ποσοτική και ποιοτική αξιολόγηση των μακροπροθέσμων στόχων αυτής, αφού ο Οικονομικός Διευθυντής είναι εκείνος που, με την συνεργασία των διευθυντικών στελεχών  θα αναλύσει τις παραμέτρους των επενδυτικών στόχων της επιχείρησης  θα συντάξει τα σχετικά επιχειρηματικά σχέδια (Business Plans), θα παρακολουθήσει την εφαρμογή τους, και θα τα αναπροσαρμόσει σύμφωνα με τον βαθμό υλοποίησής τους, σε συνάρτηση και συνδυασμό με τους χρηματοδοτικές πηγές και αξιοποιώντας τα εθνικά αναπτυξιακά κίνητρα και τυχόν επιδοτήσεις.

 

Ο προβολή του ρόλου του Οικονομικού Διευθυντή στους μακροπρόθεσμους στόχους της επιχείρησης, επιδρά αποφασιστικά στην διαχρονική πορεία και ανάπτυξή της, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην ανάπτυξη της εθνικής μας οικονομίας.

 

Ποια πρέπει να είναι η φυσιογνωμία και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σύγχρονου Οικονομικού Διευθυντή;

 

Οι καινούριες συνθήκες της εθνικής, αλλά και παγκόσμιας αγοράς, αλλάζουν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, της προσωπικότητας  του Οικονομικού Διευθυντή, αφού επιβάλλουν ώστε να διακρίνεται για το πνεύμα θυσίας, τον αλτρουισμό, την γενναιότητά του και το θάρρος να αναλαμβάνει τις καινούριες ευθύνες. Πρέπει να πιστεύει ότι έχει ουσιαστική συμμετοχή στους στόχους και τα αποτελέσματα της επιχείρησης.

 

Πρέπει να είναι φορέας επιχειρηματικής σκέψης, να είναι οραματιστής του μέλλοντος της επιχείρησης, δημιουργός του αποτελέσματος και εγγυητής της μακρόχρονης επιτυχίας της.

 

Πρέπει να  είναι ευαίσθητος δέκτης των μηνυμάτων του εξωτερικού  περιβάλλοντος  και τα αξιοποιεί προς όφελος της επιχείρησης. Πάνω απ όλα, πρέπει να έχει την ικανότητα να προβλέπει τις εξελίξεις, να κατευθύνει τα προβλήματα και όχι να τα ακολουθεί.

 

Έχει μεγάλη σημασία, τα παραπάνω να υλοποιούνται με την διαδικασία του επείγοντος, αφού αυτό επιβάλλουν οι τρέχουσες δυσμενείς συνθήκες, των οποίων η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί sine qua non συνθήκη.

 

Οι σημερινές συνθήκες επιβάλλουν ώστε η επιβίωση της επιχείρησης  να περνάει πλέον από τα χαρακώματα ενός ακήρυχτου πολέμου, που η επιτυχής έκβαση του θα εκφράζεται από τις νίκες στις καθημερινές μάχες. Όλα αυτά, φορτώνουν τον Οικονομικό Διευθυντή με τη μεγάλη ευθύνη του ηγέτη αγωνιστή, που πρέπει να είναι εξοπλισμένος με απαράμιλλο θάρρος και αγωνιστικότητα, αλτρουισμό και πνεύμα αυτοθυσίας.

 

Μόνο κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις, θα μπορέσει ο Οικονομικός Διευθυντής να βοηθήσει την Ελληνική επιχείρηση να διαβεί τον Ρουβίκωνα της νέας τάξης πραγμάτων και να εγγυηθεί την διασφάλιση της επιβίωσης της  ελληνικής επιχείρησης και κατά συνέπειαν της εθνικής μας οικονομίας.

Ο οικονομικός διευθυντής πρέπει να κοιτάζει το μέλλον

Πολλά πράγματα έχουν αλλάξει στον ρόλο του οικονομικού διευθυντή μέσα στα τελευταία χρόνια. Πολλοί από εμάς θα θυμούνται ότι ο οικονομικός διευθυντής ήταν ουσιαστικά ο αρχιλογιστής της επιχείρησης και είχε έναν ή δύο βοηθούς για τις καταχωρήσεις στα λογιστικά βιβλία, αν δεν τις έκανε ο ίδιος. Μιλούσε με τις τράπεζες σε ένα πλαίσιο σταθερών επιτοκίων και η μεγαλύτερη έννοια του ήταν η αντιμετώπιση της εφορίας.

    • Του Γιώργου Βενιέρη, Ομότιμου Καθηγητή ΟΠΑ

Τα χρόνια άλλαξαν, όπως άλλαξε το περιβάλλον και ο τρόπος λειτουργίας των επιχειρήσεων και κυρίως άλλαξε ο τρόπος λειτουργίας των αγορών κεφαλαίου και χρήματος. Μερικές από τις παραδοσιακές σημαντικότατες αρμοδιότητες έχουν παραμείνει φυσικά. Εξακολουθεί να είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία του λογιστικού συστήματος και επιβλέπει και υπογράφει τις οικονομικές καταστάσεις.

Έχουν προστεθεί όμως σημαντικότατες ευθύνες, όπως είναι ο βραχυπρόθεσμος και ο μακροπρόθεσμος προγραμματισμός καθώς και η διαχείριση των οικονομικών κινδύνων. Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν να αναφερθούν η διαχείριση των ταμειακών ροών, η σύνταξη και η παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού τις επιχείρησης, η χρηματοδότηση των κεφαλαιακών αναγκών και η διενέργεια των αναγκαίων προληπτικών οικονομικών ελέγχων.

Οι ευθύνες αυτές δεν αναφέρονται μόνο στους οικονομικούς διευθυντές των μεγάλων εισηγμένων επιχειρήσεων ή των θυγατρικών τους. Αφορούν όλες τις επιχειρήσεις, διότι είναι αδύνατον να επιβιώσει και να αναπτυχθεί μια επιχείρηση που αντιμετωπίζει ανταγωνισμό ή απειλή εξαγοράς της εάν δεν έχει θωρακίσει τα οικονομικά της. Ο κίνδυνος της οικονομικής αποτυχίας είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί. Ο οικονομικός διευθυντής πρέπει να κοιτάζει το μέλλον και είναι υπεύθυνος να εξασφαλίσει τις αναγκαίες πηγές χρηματοδότησης. Η χρηματοδότηση αυτή δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση των τρεχουσών αναγκών της επιχείρησης σε κεφάλαιο κίνησης. Η εξασφάλιση περισσότερων της μιας πηγών και μορφών χρηματοδότησης και πιστωτικών γραμμών, είναι στην ευθύνη του οικονομικού διευθυντή.

Η χρηματοοικονομική δομή της επιχείρησης είναι εξαιρετικά σημαντική υπόθεση. Δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί η ανάπτυξη και η συνέχισή της χωρίς σοβαρή μελέτη των κεφαλαιακών αναγκών της. Πολλές είναι οι περιπτώσεις επιχειρήσεων που είχαν ωραίους επιχειρηματικούς στόχους αλλά απέτυχαν στα μισά του δρόμου για την υλοποίησή τους. Καμία σοβαρή επένδυση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί εάν δεν έχουν εξασφαλιστεί οι πηγές της χρηματοδότησής της. Η εξασφάλιση των πηγών χρηματοδότησης έχει συνάφεια με την πρόβλεψη αντιστάθμισης του κινδύνου αποτυχίας μιας πηγής χρηματοδότησης. Είναι καλύτερα να έχει γίνει πρόβλεψη μιας εναλλακτικής, και ίσως ακριβότερης πηγής χρηματοδότησης, παρά να μην έχει γίνει καμία πρόβλεψη. Όμως, και στο βραχυπρόθεσμο διάστημα οι ευθύνες δεν είναι λιγότερες. Η παρακολούθηση και ο συντονισμός των ταμειακών ροών είναι εξαιρετικά σημαντικός.

Βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία της σωστής οικονομικής διαχείρισης είναι η ύπαρξη επιχειρηματικών στόχων. Δεν μπορούμε να μιλάμε για διαχείριση εάν δεν γνωρίζουμε τι θέλουμε να πετύχουμε. Με δεδομένους τους επιχειρηματικούς στόχους, ο οικονομικός διευθυντής θα καταρτίσει τον λειτουργικό προϋπολογισμό της επιχείρησης για το επόμενο έτος. Έχοντας ως βάση τον οικονομικό προϋπολογισμό, που ήδη από το στάδιο της κατάρτισής του έχουν ληφθεί υπόψη όλες οι συσχετίσεις μεταξύ των επιχειρησιακών λειτουργών της επιχείρησης, ο οικονομικός διευθυντής και το επιτελείο του θα μπορέσουν να δώσουν σωστές οδηγίες για την καθημερινότητα, να υποδείξουν στρατηγικές προτάσεις και λύσεις στο πιο ανώτερο επίπεδο διοίκησης και να εξασφαλίσουν την επιτυχημένη πορεία της επιχείρησης προς την επίτευξη των στόχων της. Χωρίς οικονομικό προϋπολογισμό, η επιχείρηση μοιάζει με πλοίο χωρίς πυξίδα.

Γιάννης Καλαφατάς, Γενικός Διευθυντής Οικονομικών Υπηρεσιών MYTILINEOS: Η Οικονομική Διεύθυνση αποτελεί στρατηγικό εταίρο της Διοίκησης

Τα νέα δεδομένα στην καθημερινή λειτουργία των εταιρειών αποτελούν σοβαρή πρόκληση αλλά και ευκαιρία για αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητάς τους. Η Οικονομική Διεύθυνση, όπως μας λέει ο κύριος Καλαφατάς, οφείλει να κατανοεί σε βάθος ένα ευρύ φάσμα παραγόντων και την επίδρασή τους στην αγορά και τη λειτουργία της επιχείρησης.

Η υγειονομική κρίση έχει επηρεάσει καθοριστικά την ελληνική οικονομία. Πώς αντιμετωπίζετε ως εταιρεία τις επιπτώσεις της;

Τον τελευταίο χρόνο, η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει μια πρωτόγνωρη υγειονομική κρίση που προκαλεί, σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία. Οι επιπτώσεις για τη χώρα μας, που μόλις είχε αρχίσει να επανέρχεται μετά από πολυετή οικονομική ύφεση, ήταν και συνεχίζουν να είναι ισχυρές.

Στη MYTILINEOS λειτουργούμε πάντα με έντονο αίσθημα ευθύνης αλλά και υψηλό βαθμό προσαρμοστικότητας. Από την πρώτη στιγμή θέσαμε δύο στόχους που ακολουθούμε πιστά και αδιαπραγμάτευτα μέχρι και σήμερα. Την προάσπιση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων μας και την διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας της εταιρείας.

Παραμένουμε σε διαρκή επαγρύπνηση για την αντιμετώπιση της πανδημίας του Covid-19, εφαρμόζοντας πολύ αυστηρά πρωτόκολλα υγείας και ασφάλειας σύμφωνα με τις εθνικές και διεθνείς κατευθύνσεις πρόληψης και προστασίας. Ταυτόχρονα, έχοντας επενδύσει σημαντικά στον τομέα της ψηφιοποίησης των εργασιών μας, διασφαλίζουμε πλήρεις δυνατότητες απομακρυσμένης εργασίας σε όλο το προσωπικό μας στην Ελλάδα και σε πάνω από δέκα διαφορετικές χώρες στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική, την Ασία, την Αυστραλία και τη Λατινική Αμερική.

Η άμεση αντίδρασή μας, η ευέλικτη διαχείριση και η προσαρμοστικότητα που επιδείξαμε, ήταν παράγοντες που συνέβαλαν ώστε να είναι το 2020 μία χρονιά καλών οικονομικών αποτελεσμάτων, που στηρίζεται πρωτίστως στην αδιάλειπτη λειτουργία όλων των παραγωγικών μας εγκαταστάσεων, χωρίς τη δημιουργία προβλημάτων στην αλυσίδα εφοδιασμού και τις παραγγελίες των πελατών αλλά και στην σωστή και επιμελή οικονομική διαχείριση.

Φυσικά, όλα αυτά δεν θα ήταν αρκετά χωρίς την άοκνη προσπάθεια των ανθρώπων μας και την αφοσίωση όλων μας στις αξίες της εταιρείας. Η αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης στη MYTILINEOS ήταν και συνεχίζει να είναι μια συλλογική προσπάθεια και νιώθουμε ιδιαίτερα υπερήφανοι για αυτό.

Πρόσφατα ανακοινώσατε τα ετήσια οικονομικά αποτελέσματα της εταιρείας για το 2020. Τι σηματοδοτούν αυτά τα στοιχεία;

Θα ξεκινήσω από τον τρόπο που, για πρώτη φορά φέτος, η MYTILINEOS δημοσιοποίησε τα οικονομικά αποτελέσματα για το 2020. Μέσω του Flash Note. Είμαστε από τις πρώτες Ευρωπαϊκές εταιρείες που ανακοινώνει ετήσια αποτελέσματα ένα μόλις μήνα μετά τη χρήση. Ήταν κάτι που κάναμε για πρώτη φορά. Το εν λόγω εγχείρημα απαιτεί πολύ μεγάλη εσωτερική οργάνωση, πολλές ομάδες να δουλέψουν γρήγορα, μεθοδικά και αποτελεσματικά. Αυτό από μόνο του λέει πολλά για το σημείο που βρίσκεται συνολικά ο οργανισμός σήμερα, την ετοιμότητά του αλλά και τις δυνατότητές του, ειδικά στην εποχή που διανύουμε.

Αναφορικά με τους στόχους, το 2020 πετύχαμε το στόχο που τέθηκε στην Ετήσια Γενική Συνέλευση της εταιρείας ένα χρόνο πριν, να παραμείνει δηλαδή η λειτουργική μας κερδοφορία στα επίπεδα του 2019, η οποία ήταν μια χρονιά ρεκόρ. Η επιτυχία μας αυτή αποδεικνύει την άμεση αντίδραση μας στα νέα δεδομένα καθώς και τους σωστούς και έγκαιρους χειρισμούς μας.

Συνολικά, το 2020 η MYTILINEOS αξιοποίησε στο έπακρο τα ανταγωνιστικά της πλεονεκτήματα, τη συμπληρωματικότητα και τις συνέργειες ανάμεσα στους Τομείς Δραστηριότητας, εντατικοποίησε τις δράσεις βελτιστοποίησης κόστους και με βασικό μοχλό τον Τομέα Ηλεκτρικής Ενέργειας & Φυσικού Αερίου κατόρθωσε όχι μόνο να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στην πανδημία, αλλά και να θέσει στέρεες βάσεις για ισχυρή ανάπτυξη τα αμέσως επόμενα έτη.

Το γενικό περιβάλλον παραμένει ρευστό, αναμένοντας την αποτελεσματικότητα των εμβολιασμών, αλλά και των μέτρων στήριξης της οικονομίας. Ωστόσο, η ανάκαμψη των διεθνών τιμών των μετάλλων, η περεταίρω ανάπτυξη μας στον τομέα της ενέργειας και ειδικότερα της πράσινης ενέργειας, καθώς και η ενίσχυση του χαρτοφυλακίου των αναληφθέντων έργων στους τομείς Βιώσιμης Ανάπτυξης (SES) και Ανάπτυξης Ανανεώσιμών Πηγών και Αποθήκευσης Ενέργειας (RSD), αποτελούν τους καταλύτες για σημαντικά καλύτερες οικονομικές επιδόσεις τόσο το 2021 αλλά και το 2022.

Τι σημαίνει για την ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ η επέκταση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας;

Η MYTILINEOS είναι πρωτοπόρος στο ζήτημα της Βιώσιμης Ανάπτυξης καθώς, όπως ανακοινώσαμε πρόσφατα, είμαστε η πρώτη ελληνική εταιρεία, αλλά και από τις πρώτες βιομηχανίες στην Ευρώπη και τον κόσμο, που θέτει σαφείς στόχους και δεσμεύεται να ελαχιστοποιήσει το ανθρακικό της αποτύπωμα, δείχνοντας το δρόμο για μία πιο πράσινη και περιβαλλοντικά φιλική βιομηχανία. Ωστόσο, για τη MYTILINEOS, η βιώσιμη ανάπτυξη δεν είναι μόνο ένα σύνολο δράσεων και πρωτοβουλιών. Είναι μια στρατηγική επιχειρηματική απόφαση. Είναι ο τρόπος που θα αναπτυχθούμε και θα διασφαλίσουμε τα ανταγωνιστικά μας πλεονεκτήματα στο μέλλον.

Τα επόμενα χρόνια, οι επενδύσεις στο πεδίο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και τις τεχνολογίες αποθήκευσης θα αποτελέσουν τους μοχλούς της οικονομικής απόδοσης τόσο της MYTILINEOS όσο και των βιομηχανιών παγκοσμίως.

Μέσω της επέκτασης στις ΑΠΕ και τις τεχνολογίες αποθήκευσης, η MYTILINEOS υιοθετεί τις προοπτικές ανάπτυξης της βιομηχανίας αλλά και της εθνικής οικονομίας εν γένει. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι κάθε ευρώ που επενδύεται στην ενεργειακή μετάβαση, θα αποδώσει έως και 10 ευρώ, δημιουργώντας 5,5 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας έως το 2050.

Η πρόσφατη συμφωνία για απόκτηση χαρτοφυλακίου 20 υπό ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων συνολικής ισχύος 1,48GW ενισχύει το ενεργειακό μας χαρτοφυλάκιο, όπως απαιτείται για τις ενεργειακές εταιρείες του μέλλοντος, προσφέροντας παράλληλα σημαντικές δυνατότητες και ευελιξία αναφορικά με τις ενεργειακές ανάγκες της εταιρείας. Οι ΑΠΕ έχουν ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη της MYTILINEOS και θα αποτελέσουν σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στο άμεσο μέλλον.

Συμφωνείτε πως η πανδημία επιτάχυνε τις διαδικασίες ψηφιακού μετασχηματισμού των επιχειρήσεων;

Είναι γεγονός πως η παρατεταμένη και εκτενής ανάγκη απομακρυσμένης εργασίας καθώς και πλήρους απουσίας «φυσικής» επαφής και συναντήσεων, λόγω της πανδημίας, επέφερε σημαντικές προκλήσεις στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Την ίδια στιγμή όμως, ανέδειξε και νέες δυνατότητες τις οποίες μπορούμε να αξιοποιήσουμε, καθώς κινούμαστε προς την επόμενη μέρα. Η MYTILINEOS αναγνωρίζει πως όλα αυτά αποτελούν μια σοβαρή πρόκληση αλλά συνάμα και μία ευκαιρία. Μια ευκαιρία για αύξηση της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, καθώς και βελτίωση της ποιότητας και ταχύτητας των διαδικασιών.

Γι’ αυτό η εταιρεία εδώ και αρκετό καιρό έχει προχωρήσει σε μια σειρά πλήρως ψηφιοποιημένων λειτουργιών, που αφορούν σε εσωτερικές ροές εργασίας, για την βελτίωση της αποδοτικότητας και της ταχύτητας διεκπεραίωσης διαδικασιών. Αυτό συνέβαλε ώστε με την εκκίνηση της πανδημίας να μπορούμε να μεταβούμε πλήρως και απρόσκοπτα σε καθεστώς απομακρυσμένης εργασίας.

Επιπλέον, εδώ και αρκετά χρόνια, έχουμε επενδύσει αντίστοιχα στην ψηφιακή μετάβαση και για το εργοστάσιο της Αλουμίνιον της Ελλάδος, υλοποιώντας το πρωτοποριακό πρόγραμμα digital smelter σε συνεργασία με τη General Electric, που αποτελεί την πρώτη ψηφιακή λύση στην λειτουργία της Ηλεκτρόλυσης. Και βέβαια, η Protergia έχει αναπτύξει καινοτόμες ψηφιακές λύσεις όπως η υπηρεσία Protergia Net Metering καθώς και η e-υπογραφή.

Ασφαλώς, η είσοδος μας στον ψηφιακό μετασχηματισμό δεν σταματάει εδώ και θα συνεχίσουμε να υλοποιούμε καινοτόμες πρακτικές στο σύνολο των δραστηριοτήτων μας το επόμενο διάστημα.

Έχει αλλάξει ο ρόλος της οικονομικής διεύθυνσης στο σύγχρονο εταιρικό περιβάλλον;

Ο ρόλος της Οικονομικής Διεύθυνσης έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η σύγχρονη Οικονομική Διεύθυνση πρέπει να αποτελεί ένα σημαντικό, στρατηγικό εταίρο και συνομιλητή της Διοίκησης. Οφείλει να κατανοεί σε βάθος ένα ευρύ φάσμα παραγόντων και την επίδραση τους στην αγορά και τη λειτουργία της επιχείρησης. Πρέπει να αναπτύσσει νέα εργαλεία προβλέψεων, εκτίμησης των κινδύνων καθώς και ανάλυσης και αποτίμησης των ευκαιριών. Λειτουργώντας σε ένα περιβάλλον που γίνεται όλο και πιο δυναμικό και ευμετάβλητο, πρέπει να εφαρμόζει νέες μεθόδους αυξάνοντας την ευελιξία της χωρίς παράλληλα να αφίσταται από τις αρχές και τους κανόνες που οφείλει να ακολουθεί.

Νικόλαος Βουνισέας, Senior Partner, KPMG : Οι επενδύσεις αποτελούν μονόδρομο για την οικονομία

Η πορεία της ελληνικής οικονομίας το 2021 θα εξαρτηθεί από την πορεία του τουρισμού καθώς και από το πότε θα επιστρέψουν σε κανονικούς ρυθμούς το λιανεμπόριο και η εστίαση. Ο κύριος Βουνισέας θεωρεί επίσης πως η χρηματοοικονομική στήριξη της Ευρώπης θα συμβάλλει στην ανάπτυξη της οικονομίας.

Η ελληνική οικονομία μετά από τρία προγράμματα προσαρμογής βρίσκεται στη δίνη της πανδημίας. Ποια είναι η εκτίμησή σας για την επόμενη μέρα;

Είναι δύσκολο να προβλέψουμε το μέλλον, ειδικά τώρα εν μέσω πανδημίας όπου οι συνθήκες είναι ευμετάβλητες. Φυσικά, η πορεία της ελληνικής οικονομίας το 2021, θα εξαρτηθεί σημαντικά από την εξέλιξη του Τουρισμού και την ταχύτητα στην επάνοδο σε κανονικούς ρυθμούς του λιανεμπορίου και της εστίασης. Οποιαδήποτε βελτίωση σε σχέση με πέρσι, θα επιφέρει επιτάχυνση και σταθερότητα στους ρυθμούς ανάκαμψης. Πιστεύω ότι μέσα στο 2021 θα υπάρξει μια μέτρια ανάκαμψη αλλά όχι ύφεση. Εννοείται ότι βασικό ρόλο στο πλαίσιο αυτό θα διαδραματίσουν ο γρήγορος ρυθμός απορρόφησης στήριξης από την Ευρώπη και ο ρυθμός εμβολιασμού του πληθυσμού, με την ελπίδα ότι οι μεταλλάξεις του κορονοϊού μπορούν να αντιμετωπισθούν χωρίς άλλα lockdowns.

Η ύφεση, όπως δείχνουν τα στοιχεία, είναι βαθιά. Πότε θα μπορέσει η οικονομία να μπει σε αναπτυξιακή τροχιά;

Ένας είναι ο τρόπος και αποτελεί μονόδρομο για την οικονομία: οι επενδύσεις. Επιβάλλονται η ύπαρξη ενός τεκμηριωμένου σχεδίου και η δημιουργία μιας σειράς αρχών για τις επενδύσεις, ώστε να εξασφαλιστούν η σταθερότητα και οι ευκαιρίες για ανάπτυξη. Δεν πιστεύω πως η ύφεση πρέπει να αντιμετωπισθεί με φορολογικά μέτρα για να καλυφθούν τα χαμένα έσοδα του 2020 και του 2021. Με τις επενδύσεις και ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο θα έρθουν τα έσοδα που απαιτούνται.

Η αγορά πρέπει να ξαναβρεί τους κανονικούς ρυθμούς της και να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που δημιούργησε η πανδημία. Φυσικά αυτό θα εξαρτηθεί και από την γρήγορη ανάκαμψη της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Ένα άλλο σημείο που δείχνει ότι μπορεί να υπάρξει άμεσα ανάκαμψη είναι η αύξηση των καταθέσεων και η ρευστότητα. Οι τράπεζες έχουν βοηθήσει τους κλάδους που επλήγησαν από την πανδημία και αυτό είναι απαραίτητο να συνεχιστεί.

Μεγάλο ερωτηματικό είναι «τι θα γίνει με την αγορά εργασίας» και αν «οι εργαζόμενοι θα συνεχίσουν να δουλεύουν από το σπίτι». Αυτό είναι κάτι που σίγουρα θα επηρεάσει την εξέλιξη της αγοράς εργασίας.

Τέλος, θεωρώ πως η χρηματοοικονομική στήριξη από την Ευρώπη θα συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας

Η υγειονομική κρίση άλλαξε τις προτεραιότητες των επιχειρήσεων;

Ο τρόπος που μια εταιρεία αντιμετωπίζει τους εργαζόμενους αποτελεί βασικό στοιχείο στο πως μετράμε την «αξία» σε μια επιχείρηση. Η πανδημία ανάγκασε τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν πιο σοβαρά τα θέματα του ανθρώπινου δυναμικού. Αυξάνονται όλο και περισσότερο η κοινωνική και η ανθρώπινη υπευθυνότητα που πρέπει να δείξουν οι εταιρείες απέναντι στους εργαζομένους τους. Θεωρώ ότι στην αγορά εργασίας θα βελτιωθούν σημαντικά οι συνθήκες και οι εργαζόμενοι θα μπορέσουν μέσω της τεχνολογίας να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους.

Τι θα πρέπει να πράξουν οι επιχειρήσεις που έχουν πληγεί από την πανδημία ώστε να μπορέσουν να ανακάμψουν;

Πάνω από όλα πρέπει να αναθεωρήσουν την στρατηγική τους για να αντιμετωπίσουν την νέα εποχή.

Πρώτον, πρέπει να δουν τον τρόπο επικοινωνίας με τους υπαλλήλους τους και να έχουν ένα σχέδιο ώστε οι εργαζόμενοι να νιώθουν ασφαλείς και να έχουν ευελιξία στην εργασία τους.

Δεύτερον, πρέπει να επικοινωνούν συχνά με τους πελάτες τους ώστε να καταλάβουν αν οι συνήθειές τους έχουν αλλάξει ώστε να προσαρμόσουν την παροχή υπηρεσιών και αγαθών με βάση τις ανάγκες τους. Τρίτον, να επαναξιολογήσουν την αλυσίδα των προμηθευτών τους, πώς μπορεί να βελτιωθεί και με ποιες νέες μεθόδους θα μειώσουν το κόστος.

Τέλος, αλλά εξίσου σημαντικό, που αφορά στα παραπάνω. Είναι δεδομένο πως τα προβλήματα στην αγορά θα ήταν σημαντικά, έως και δυσβάσταχτα με την έλλειψη της τεχνολογίας. Το ηλεκτρονικό εμπόριο ήρθε για να μείνει. Ο κόσμος σταδιακά απομακρύνεται από τα γκισέ των τραπεζών. Ο τρόπος συναντήσεων και επικοινωνίας θα παραμένει τακτικός χωρίς το περιττό κόστος της μετακίνησης.

Για να αντέξει μια επιχείρηση στο νέο περιβάλλον πρέπει να έχει ξεκάθαρη στρατηγική. Ένα πλάνο που θα απαντάει στις ανάγκες του ανθρώπινου δυναμικού, των πελατών και των προμηθευτών με κοινό σημείο τη χρήση υψηλής τεχνολογίας.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων έχει επιταχυνθεί. Τι σημαίνει αυτό για το επιχειρείν;

Συνήθως μέχρι τώρα θεωρούσαμε τον ψηφιακό μετασχηματισμό συνώνυμο της τεχνολογικής αλλαγής. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων δεν είναι τίποτα άλλο παρά η εναρμόνιση της επιχείρησης στην ψηφιακή εποχή.

Προσωπικά πιστεύω πως ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι η προσέγγιση που πρέπει να έχει μια επιχείρηση για να αλλάξει τον τρόπο με το οποίο οργανώνεται, δουλεύει, σκέφτεται και συμπεριφέρεται.

Η τεχνολογία έχει αυξήσει και έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τις ανάγκες των καταναλωτών. Με τον ψηφιακό μετασχηματισμό οι εταιρείες προσπαθούν να καλύψουν το κενό μεταξύ της (νέας) συμπεριφοράς των καταναλωτών με το επιχειρηματικό τους μοντέλο.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα αναγκάσει τις εταιρείες να προσαρμοσθούν στη μετά COVID-19 εποχή. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός διαφέρει από εταιρεία σε εταιρεία ανάλογα με τον κλάδο που λειτουργεί. Χωρίς τον ψηφιακό μετασχηματισμό δύσκολα θα επιβιώσει μια επιχείρηση στα επόμενα χρόνια.

Με τον ψηφιακό μετασχηματισμό δεν εννοούμε την επένδυση σε τεχνολογικά μέσα. Είναι ο τρόπος που αξιοποιεί η εταιρεία τα τεχνολογικά μέσα ώστε να ενσωματωθούν στην κουλτούρα της εταιρείας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι τράπεζες. Η νέα τεχνολογία «γέννησε» νέες μορφές τραπεζών, τις λεγόμενες fintech εταιρείες και νέο νόμισμα όπως το bitcoin. Ο σκοπός όμως των τραπεζών παραμένει ο ίδιος, δηλαδή ο τρόπος πληρωμών και μεταφοράς χρημάτων. Αυτό που αλλάζει είναι το μέσο που επιτυγχάνεται ο στόχος.

Ο ψηφιακός ανταγωνισμός θα αλλάξει τον τρόπο που οι εταιρείες εφαρμόζουν την στρατηγική τους. Θα πρότεινα, οι εταιρείες όταν σχεδιάζουν την στρατηγική τους να μην επικεντρώνονται στο τι κάνει ο ανταγωνισμός αλλά στο τι χρειάζεται ο πελάτης τους.

Το 2021 αναμένεται να εισρεύσουν στη χώρα τα πρώτα χρήματα από το ταμείο ανάκαμψης. Τι πρέπει να γίνει ώστε να αξιοποιηθούν επιτυχώς οι διαθέσιμοι πόροι;

Ίσως είναι και το καλό νέο από την πανδημία. Η παράταση των μέτρων δημοσιονομικής χαλάρωσης σε συνδυασμό με τους πόρους που θα έρθουν στην ελληνική αγορά δίνει μια μοναδική ευκαιρία, να αυξηθούν σημαντικά οι ιδιωτικές επενδύσεις ώστε να προσεγγίσουμε το μέσο όρο της Ευρώπης. Η Ελλάδα έχει σημαντικά πλεονεκτήματα για επενδύσεις. Ένα σύγχρονο λιμάνι, ένα αναπτυγμένο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, υψηλού επιπέδου γνώσης των Ελλήνων και μια καλή γεωγραφική θέση.

Σε αυτό θα βοηθήσει ο νέος Πτωχευτικός Κώδικας αλλά και το πρόγραμμα Ηρακλής ΙΙ ώστε να μειωθούν τα προβληματικά δάνεια από τους ισολογισμούς των τραπεζών.

Η Έκθεση Πισσαρίδη αποτελεί το πρώτο πλάνο για την αξιοποίηση των πόρων. Είναι βέβαιο ότι οι πόροι πρέπει να διοχετευθούν σε σύγχρονες επενδύσεις και σε κλάδους όπως η ενέργεια. Από την άλλη, πρέπει να επενδυθούν πόροι για τον εκσυγχρονισμό του κράτους για λιγότερη γραφειοκρατία και καλύτερη διακυβέρνηση των εταιρειών.

Για να αξιοποιηθούν σωστά οι πόροι απαιτείται νέο θεσμικό πλαίσιο και σύγχρονα χρηματοδοτικά μέσα ώστε οι επιχειρήσεις να τους χρησιμοποιήσουν αποδοτικά.

Η αξιοποίηση των πόρων μπορεί να γίνει με ένα οργανωμένο σχέδιο και στόχο. Το οφείλουμε στις επόμενες γενιές.

Ορέστης Καβαλάκης, Γενικός Γραμματέας Ιδιωτικών Επενδύσεων & ΣΔΙΤ, Υπουργείο Ανάπτυξης & Επενδύσεων: Ανθεκτικότητα και βιώσιμη ανάπτυξη το κλειδί για τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας

Με την χώρα να εισέρχεται και τυπικά πλέον στην αναπτυξιακή περίοδο που σηματοδοτεί η λειτουργία του Ταμείου Ανάκαμψης, ο σχεδιασμός για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας εστιάζει πλέον στην υλοποίηση μακροπρόθεσμων βιώσιμων επενδύσεων που θα προωθήσουν την παραγωγικότητα και την καινοτομία, δημιουργώντας παράλληλα περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Τoυ Δημήτρη Κορδερά

Κύριε Καβαλάκη, το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί το μεγάλο στοίχημα των επόμενων χρόνων τόσο για την ελληνική οικονομία, όσο και για τις ελληνικές επιχειρήσεις, δεδομένου ότι αποτελεί μεταρρυθμιστικό και επενδυτικό εργαλείο, το οποίο αξιοποιεί τόσο ιδιωτικά κεφάλαια, όσο και κεφάλαια δημοσίου. Θα θέλαμε ένα σχόλιό σας για τον χαρακτήρα και την αναγκαιότητά του.

To Εθνικό μας Σχέδιο για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, έχει ως κύριο στόχο την μεταστροφή της ελληνικής οικονομίας σε ένα περισσότερο εξωστρεφές και ανταγωνιστικό παραγωγικό μοντέλο, το οποίο θα βελτιώσει καθοριστικά τη θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο επενδυτικό χάρτη. Στόχος μας είναι από τη μια πλευρά η προσέλκυση νέων επενδύσεων σε σύγχρονους τομείς της οικονομίας – στους οποίους μέχρι σήμερα η χώρα μας υστερεί – και από την άλλη, μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ο περαιτέρω εκσυγχρονισμός και η απλοποίηση των διαδικασιών. Η υλοποίηση του σχεδίου μας θα οδηγήσει σε ένα πιο αποτελεσματικό και ψηφιοποιημένο κράτος, θα μειώσει την γραφειοκρατία και θα εξασφαλίσει ταχύτερες διοικητικές διαδικασίες και υποδομές, σύγχρονες και προσβάσιμες σε όλους. Η αναγκαιότητα υλοποίησης του σχεδίου είναι, συνεπώς, όχι μόνο οικονομικά αλλά και κοινωνικά επιβεβλημένη.

Είναι ξεκάθαρο ότι ο τρόπος που θα λειτουργήσει το Ταμείο απαιτεί μια νέα νοοτροπία συνεργασίας ιδιωτικών και δημόσιων κεφαλαίων, αλλά και μια κουλτούρα μεταρρυθμιστική και όχι «επιδοματική», όπως έχει επικρατήσει στην Ελλάδα να θεωρούμε τέτοιου είδους εργαλεία. Είναι έτοιμες και οι δύο πλευρές (ιδιωτικός και δημόσιος τομέας) να λειτουργήσουν υπό αυτή τη λογική;

Σε ό,τι αφορά ειδικά στην κινητοποίηση ιδιωτικών και δημόσιων κεφαλαίων για την υλοποίηση επενδύσεων, οι Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας μας, αποτελεί το κατεξοχήν εργαλείο αγαστής συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Στην προσπάθεια να καλύψουμε το μεγάλο επενδυτικό κενό, ένα από τα εργαλεία που θα χρησιμοποιήσουμε προκειμένου να υλοποιηθεί σειρά δημοσίων επενδύσεων με ευέλικτες και ταχύτερες διαδικασίες αλλά και με σύγχρονα χρηματοδοτικά μέσα, είναι και αυτό των ΣΔΙΤ. Ο στρατηγικός μας στόχος είναι η δυνητική ανάπτυξη της χώρας με την υλοποίηση μακροπρόθεσμων βιώσιμων επενδύσεων που θα προωθήσουν την παραγωγικότητα και την καινοτομία και θα δημιουργήσουν περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί όχι μόνο με την παροχή οικονομικών κινήτρων στις ιδιωτικές επενδύσεις, αλλά κυρίως μέσα από θεμελιώδεις μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, που περιλαμβάνουν την απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης, την ενίσχυση της διαφάνειας, την ψηφιοποίηση του κράτους.

Ποιοι κίνδυνοι εκτιμάτε ότι ελλοχεύουν σε όλη την παραπάνω προσπάθεια, στο να δούμε δηλαδή στην Ελλάδα ουσιαστικές επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που θα αλλάξουν εκ βάθρων την ελληνική οικονομία και το επιχειρείν. Τι μπορεί να πάει λάθος;

Είμαστε αισιόδοξοι ότι έχοντας διαμορφώσει ένα επαρκώς εξειδικευμένο και λεπτομερές Εθνικό Σχέδιο, το οποίο χαίρει ευρύτατης αποδοχής και ευσήμων από Έλληνες και ξένους αναλυτές, απομειώσαμε όσο το δυνατόν περισσότερο τους κινδύνους που σχετίζονται με την απορρόφηση των κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Θεωρούμε ότι έχουμε προχωρήσει σε μια δομημένη και καλά μελετημένη στρατηγική, τόσο ως προς το σχεδιασμό των δράσεων στους 4 πυλώνες (Πράσινη Μετάβαση, Ψηφιακή Μετάβαση, Απασχόληση, δεξιότητες και κοινωνική συνοχή, Ιδιωτικές επενδύσεις και οικονομικός και θεσμικός μετασχηματισμός), όσο και ως προς την υλοποίησή τους. Σημαντικό ρόλο στην απορρόφηση των πόρων του Ταμείου θα διαδραματίσουν βέβαια και οι επιχειρήσεις, οι οποίες για να επωφεληθούν από τη χρηματοδότηση θα πρέπει να εκπονήσουν κατάλληλα επιχειρηματικά σχέδια.

Γενικότερα, πώς βλέπετε να εξελίσσεται τους τελευταίους μήνες η συνεργασία ιδιωτικών και δημόσιων κεφαλαίων; Και ποιος είναι ο ρόλος του δικού σας φορέα σε όλη αυτή την προσπάθεια;

Ο τομέας των ΣΔΙΤ αποτελεί, όπως σας προανέφερα, βασικό εργαλείο συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Οι συμβάσεις ΣΔΙΤ συνάπτονται μεταξύ ενός δημόσιου και ενός ιδιωτικού φορέα, με σκοπό την εκτέλεση έργων ή/και την παροχή υπηρεσιών. Η κυριότητα των ακινήτων παραμένει στο Δημόσιο, το οποίο διατηρεί ισχυρό εποπτικό και ρυθμιστικό ρόλο. Όπως πιθανόν να γνωρίζουν οι αναγνώστες σας, τα σχήματα των έργων ΣΔΙΤ είναι δύο: α) έργα ανταποδοτικά και β) έργα κοινωνικών υποδομών με πληρωμές διαθεσιμότητας. Στην πρώτη περίπτωση, ο ιδιωτικός φορέας αποπληρώνεται μέσω της εμπορικής εκμετάλλευσης του έργου, για τη χρήση του οποίου καταβάλλεται σχετικό αντίτιμο άμεσα από τον καταναλωτή/χρήστη και στη δεύτερη περίπτωση, ο ιδιωτικός φορέας αποπληρώνεται απευθείας από το δημόσιο φορέα, σε βάθος χρόνου μετά την έναρξη λειτουργίας, βάσει προκαθορισμένων προδιαγραφών αποτελέσματος, ενώ δεν υπάρχει το στοιχείο της εμπορικής εκμετάλλευσης. Οι ανάδοχοι είναι υπεύθυνοι για τη μελέτη, χρηματοδότηση (με ίδια και δανειακά κεφάλαια), κατασκευή και τεχνική διαχείριση. Αποτελούν κατά συνέπεια ένα πλαίσιο υλοποίησης έργων που επιτυγχάνει τη βέλτιστη κατανομή κινδύνων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Από το Σεπτέμβριο του 2020 μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 6 νέα έργα ΣΔΙΤ: τα 13 Περιφερειακά Επιχειρησιακά Κέντρα Πολιτικής Προστασίας, η Διαχείριση απορριμμάτων Κεντρικού Τομέα Αττικής, η Διαχείριση απορριμμάτων Πειραιά και Νήσων, το νέο κτίριο της Γενικής Γραμματείας Υποδομών, οι Σχολικές υποδομές Κεντρικής Μακεδονίας και το Εξωτερικό Υδροδοτικό Σύστημα μείζονος περιοχής πρωτευούσης. Έχει δε ξεκινήσει η διαγωνιστική διαδικασία για μια σειρά επιπλέον έργων ΣΔΙΤ, όπως η αναβάθμιση της Ανατολικής Εσωτερικής Περιφερειακής Θεσσαλονίκης, η δημιουργία Κέντρου Καινοτομίας στην Αθήνα (παλιό εργοστάσιο ΧΡΩΠΕΙ), ενώ προχωρήσαμε στη Μελέτη, Χρηματοδότηση, Κατασκευή και Τεχνική Διαχείριση των 13 Περιφερειακών Επιχειρησιακών Κέντρων Πολιτικής Προστασίας (Π.Ε.Κε.Π.Π.).

Συνεπώς νομίζω ότι είναι εξαιρετικά αισιόδοξες οι προβλέψεις, ενώ η ένταξη νέων έργων θα διευκολυνθεί σημαντικά και από την πρόσφατη σύναψη της Σύμβασης με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (E.B.R.D.). Η EBRD θα συμβάλει στην υλοποίηση έργων τεχνικής βοήθειας και στην παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για την ωρίμανση, δημοπράτηση και παρακολούθηση έργων ΣΔΙΤ μέσω της ταχείας ανάθεσης σε εξειδικευμένους συμβούλους της ωρίμανσης έργων ΣΔΙΤ, ώστε να ενισχυθεί και να επιταχυνθεί η υλοποίησή τους.

Μετά από μήνες διαπραγματεύσεων φαίνεται να μπαίνει στην τελική ευθεία το μεγαλύτερο – βάσει προϋπολογισμού – έργο σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, που αφορά στην κατασκευή δικτύων οπτικών ινών (Ultra-Fast Broadband), ύψους 870 εκατ. ευρώ. Σε ποια φάση βρίσκεται το έργο και πόσο σημαντικό θεωρείτε ότι μπορεί να αποδειχθεί και γιατί;

Πράγματι, έχει ξεκινήσει η Β΄ Φάση του Διαγωνισμού (Ανταγωνιστικός Διάλογος) και η ολοκλήρωσή της αναμένεται εντός των ερχόμενων μηνών, η δε υπογραφή της σύμβασης υπολογίζεται για το Q3 – Q4 2021. Η δράση «Ανάπτυξη Υποδομών Υπερυψηλής Ευρυζωνικότητας – UltraFast BroadBand (UFBB)» αποτελεί τη βασική δημόσια παρέμβαση στο πλαίσιο υλοποίησης του «Εθνικού Σχεδίου Ευρυζωνικής Πρόσβασης Επόμενης Γενιάς 2014-2020». Στόχος της δράσης είναι η ανάπτυξη εκτεταμένου δικτύου οπτικών ινών, όσο το δυνατόν πλησιέστερα στον τελικό χρήστη, που θα του εξασφαλίζουν σύνδεση στο διαδίκτυο με ταχύτητες τουλάχιστον 100Mbps ή τουλάχιστον 100Mbps – αναβαθμίσιμες σε 1 Gbps. Η υλοποίηση της εν λόγω δράσης έχει σημαντικό κοινωνικό αντίκτυπο, δεδομένου ότι αποδέκτες είναι πολίτες και κοινωνικοοικονομικοί φορείς που στερούνται πρόσβασης σε υψηλές και υπερυψηλές διαδικτυακές ταχύτητες. Ταυτόχρονα, στοχεύει στην κάλυψη της πλειονότητας των περιοχών της χώρας, οι οποίες δεν καλύπτονται από τα σχέδια των τηλεπικοινωνιακών παρόχων του ιδιωτικού τομέα.

Υπάρχουν αυτή την περίοδο άλλα εμβληματικά έργα που αξίζει να σταθούμε, τα οποία εκτιμάτε ότι αποτελούν ουσιαστικές μεταρρυθμιστικές προσπάθειες;

Στον τομέα των ΣΔΙΤ, 25 έργα συνολικού κόστους επένδυσης περί τα 3,6 δις ευρώ έχουν εγκριθεί από τη Διυπουργική Επιτροπή ΣΔΙΤ και βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια της διαγωνιστικής διαδικασίας. Ενδεικτικά να αναφέρουμε το έργο ΣΔΙΤ του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ), το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα επέκτασης των δραστηριοτήτων του στο χώρο της εξατομικευμένης ιατρικής και, κατ’ επέκταση, τα αποτελέσματα αυτής της δραστηριότητας θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των Ελλήνων και θα συμβάλουν στην παγκόσμια έρευνα για την αντιμετώπιση ασθενειών, το σχεδιασμό νέων φαρμάκων, την πρόληψη ασθενειών κ.λπ.

Στον τομέα των στρατηγικών επενδύσεων, μόνο τον περασμένο Δεκέμβριο εγκρίναμε τέσσερα (4) επενδυτικά σχέδια σε μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, συνολικού προϋπολογισμού 2,02 δισ. ευρώ που αναμένεται να δημιουργήσουν περισσότερες από 300 νέες θέσεις εργασίας. Επίσης, μία καινοτομία που εισαγάγαμε είναι ότι για πρώτη φορά εγκρίναμε στρατηγική επένδυση με αντικείμενο την έρευνα στον τομέα του φαρμάκου, προϋπολογισμού 51 εκατ. ευρώ και το οποίο αναμένεται να δημιουργήσει 75 νέες θέσεις εργασίας. Το επόμενο διάστημα σχεδιάζουμε τροποποιήσεις μεταρρυθμιστικού και εκσυγχρονιστικού χαρακτήρα στο θεσμικό πλαίσιο των στρατηγικών και ιδιωτικών επενδύσεων, οι οποίες στοχεύουν στην επιτάχυνση, την απλοποίηση και συνακόλουθα τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Η πανδημία της Covid-19, όσο κι αν αργήσει, κάποια στιγμή θα περάσει σε ύφεση. Οι εμπειρίες αυτών των μηνών μπορούν να αφήσουν παρακαταθήκη τόσο στην οικονομία, όσο και στο ελληνικό επιχειρείν; Ποια θα μπορούσαμε να εντοπίσουμε ως βασικά συμπεράσματα, αλλά και «κέρδη» που ενδεχομένως θα αφήσει πίσω της;

Πέραν των καίριων μεταρρυθμίσεων στο επίπεδο της ψηφιοποίησης του Δημοσίου που μείωσαν αισθητά την γραφειοκρατία και διευκόλυναν την καθημερινότητα των πολιτών, ενισχύθηκε σημαντικά το ηλεκτρονικό εμπόριο. Σ’ αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων προωθεί τη δράση e-λιανικό που αφορά στην επιδότηση έως 5.000 ευρώ για δημιουργία e-shop και θα βοηθήσει όλες τις επιχειρήσεις και κυρίως τις μικρομεσαίες να ανταπεξέλθουν στα νέα δεδομένα.

Η αποτελεσματική διαχείριση της κρίσης της covid-19, τόσο σε υγειονομικό όσο και οικονομικό επίπεδο, μέσω της χρήσης εργαλείων στήριξης εργαζομένων και επιχειρήσεων έδειξε ότι είμαστε ώριμοι να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις. Το γεγονός δε ότι έχουμε ένα δομημένο Σχέδιο στρατηγικής δράσης για την απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης δημιουργεί τις καλύτερες δυνατές συνθήκες, ώστε να είμαστε έτοιμοι για την επόμενη μέρα και να μπορέσουμε να ενισχύσουμε επιπρόσθετα τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Οι σύγχρονες οικονομίες για να ανταπεξέλθουν στις προκλήσεις της εποχής ποια χαρακτηριστικά πρέπει να διαθέτουν; Ποια από αυτά πρέπει να έχει η ελληνική οικονομία και πόσο μπορεί να την ενισχύσει η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα;

Το βασικότερα χαρακτηριστικά στα οποία πρέπει να στραφεί μια οικονομία για να ανταπεξέλθει στις σύγχρονες προκλήσεις είναι η ανθεκτικότητα και η βιώσιμη ανάπτυξη. Κάτι ανάλογο ισχύει και για την επιβίωση των επιχειρήσεων. Αυτές που θα πετύχουν είναι όσες έχουν ήδη εντοπίσει τις μεταβολές στο περιβάλλον, δημιουργούν ευέλικτες παραγωγικές διαδικασίες, ενσωματώνουν την τεχνολογία και την καινοτομία σε όλα τα επίπεδα της επιχείρησης και επενδύουν σε ανθρώπινο δυναμικό με σύγχρονες δεξιότητες.

Η εξωστρέφεια και η δημιουργία συνθηκών προσέλκυσης επενδύσεων αποτελούν επίσης βασικά σημεία, στα οποία δίνουμε ειδικό βάρος ώστε να ενισχύσουμε την εγχώρια αγορά και να βελτιώσουμε τη θέση της χώρας στους διεθνείς δείκτες. Τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας είναι αρκετά και συνεχώς βελτιώνονται, συνεπώς είναι και στο χέρι των επιχειρήσεων να τα χρησιμοποιήσουν με τέτοιο τρόπο, ώστε να ωφεληθούν όσο το δυνατόν περισσότερο.

ΚΕΠΕ: Στο 3% η ανάπτυξη της οικονομίας το δεύτερο τρίμηνο

Η πανδημία δοκιμάζει τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας. Η ύφεση κατά το πρώτο τρίμηνο του 2021 αναμένεται να φτάσει το 10,4%.

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη σύνοψη και τα συμπεράσματα της τετραμηνιαίας έκδοσης του ΚΕΠΕ η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα εμφανιστεί στο δεύτερο τρίμηνο του έτους και θα είναι της τάξης του 3,0%. Για να φτάσουμε όμως εκεί θα περάσουμε από ένα “εφιαλτικό” πρώτο τρίμηνο με ύφεση 10,4%. Η προβλεπόμενη πορεία του πραγματικού ΑΕΠ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2021, και συνεπώς, οι συνολικές οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα, μπορεί να εξελιχθούν σύμφωνα με ένα περισσότερο ή λιγότερο ευνοϊκό σενάριο από το εκτιμώμενο, σε εξάρτηση από τις επιδράσεις μιας σειράς σημαντικών παραγόντων, αρκετοί από τους οποίους συνδέονται άμεσα με την εξέλιξη της πανδημίας. Το σύνολο των εν λόγω παραγόντων θα καθορίσουν, μεταξύ άλλων, τη δυναμική της ζήτησης και της προσφοράς, την εξαγωγική επίδοση της Ελλάδας, τις επενδυτικές και αποταμιευτικές αποφάσεις των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, τα μεγέθη της απασχόλησης και της ανεργίας και κατ’ επέκταση τα εισοδήματα, καθώς και τις χρηματοοικονομικές συνθήκες και τα δημοσιονομικά μεγέθη.

Πιο συγκεκριμένα, προς τη θετική κατεύθυνση αναμένεται να λειτουργήσουν: (α) η ανακοπή της πορείας της πανδημίας και η αποτελεσματική εφαρμογή του μέτρου των εμβολιασμών, μέσω της απελευθέρωσης της οικονομικής δραστηριότητας και της δημιουργίας ασφαλούς περιβάλλοντος σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο, (β) η συνέχιση της εφαρμογής εξειδικευμένων αντισταθμιστικών μέτρων στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από την κυβέρνηση, μέσω του περιορισμού των δυσμενών επιπτώσεων της διαταραχής της πανδημίας σε σημαντικά μακροοικονομικά μεγέθη, μεγέθη της αγοράς εργασίας και στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, (γ) η συνέχιση της παροχής των εργαλείων στήριξης που εφαρμόζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η έναρξη εφαρμογής των εργαλείων του νέου πακέτου ανάκαμψης (NextGeneration EU), κυρίως του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, μέσω της θετικής συνεισφοράς της παρεχόμενης στήριξης και χρηματοδότησης στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, καθώς και των θετικών προσδοκιών που προκαλούν και (δ) η απαρέγκλιτη εφαρμογή των αναγκαίων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και η εξισορρόπηση καίριων μακροοικονομικών και δημοσιονομικών μεγεθών, μέσω της διατηρήσιμης ανάκαμψης και ενδυνάμωσης της αξιοπιστίας της χώρας.

Όμως υπάρχουν και οι αντίρροπες δυνάμεις που πιέζουν για την εξουδετέρωση των θετικών επιδράσεων. Αυτές είναι:

    • το τρίτο κύμα της πανδημίας που συνοδεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2021 από τη λήψη νέων έκτακτων περιοριστικών μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας,
    • ο ιδιαίτερα υψηλός βαθμός αβεβαιότητας, ο οποίος οφείλεται στην αδυναμία πρόβλεψης της εξέλιξης της πανδημίας τους επόμενους μήνες σε εγχώριο αλλά και διεθνές επίπεδο, μέσω της προκαλού- μενης συγκράτησης της οικονομικής δραστηριότητας που επηρεάζει την εσωτερική αλλά και την εξωτερική ζήτηση και συγκεκριμένους κλάδους της ελληνικής οικονομίας που πλήττονται εντονότερα, καθιστώντας την ιδιαίτερα ευάλωτη και
    • η τυχόν εντατικοποίηση των γεωπολιτικών εντάσεων, μέσω της αστάθειας και των αρνητικών επιδράσεων που θα προκληθούν.

Το κρίσιμο τρίτο (τουριστικό) τρίμηνο του έτους

Κατά το ΚΕΠΕ, αν όλα πάνε καλά, θα υπάρξει δυνατότητα κορύφωσης της ανάπτυξης στο τρίτο (τουριστικό) τρίμηνο του 2021 που πιθανότατα θα εξουδετερώσει τις όποιες αρνητικές εξελίξεις του πρώτου τριμήνου. Όμως, για να γίνει αυτό, θα πρέπει μέχρι τον προσεχή Ιούνιο, να έχουν εμβολιαστεί πάρα πολλοί άνθρωποι όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και αλλού. Μόνο έτσι θα αρχίσει να δημιουργείται κάποια ανοσία στον κορονοϊό. Το κλίμα θα βελτιωθεί αισθητά και οι μετακινήσεις θα ομαλοποιηθούν.

Τότε λοιπόν, θα περιμένουμε στην Ελλάδα την επιστροφή των επισκεπτών αλλά συμπληρώνει ότι “δεν θα δούμε βέβαια τους τεράστιους αριθμούς που είχαμε δει το 2019, δηλαδή 31,4 εκατ. τουρίστες που δαπάνησαν γύρω στα 18 δισ. ευρώ. Όμως θα έχει αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για τη δυναμική αύξηση των τουριστικών αφίξεων”.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΚΕΠΕ, η κυβέρνηση πρέπει να δει τα πράγματα πιο προσεκτικά, έτσι ώστε να διορθώσει κάποιες χρόνιες στρεβλώσεις και να ενισχύσει στη χώρα μας κάποιες διεθνώς αναδυόμενες τάσεις.

Πρώτα-πρώτα να εμπλουτιστεί το τουριστικό μας προϊόν, πέρα από τον ήλιο και τη θάλασσα (που αναμφισβήτητα είναι και θα παραμείνουν συγκριτικά πλεονεκτήματα) με την ιστορία, τις παραδόσεις, την κουλτούρα, τη φύση και τις τοπικές μας συνήθειες. Να δώσουμε στον τουρίστα, που έρχεται από το εξωτερικό, τη δυνατότητα να ζήσει με ασφάλεια και υγεία μοναδικές εμπειρίες που θα τις μεταφέρει στον τόπο του και για τις οποίες θα γίνει ο καλύτερος “πρεσβευτής” της χώρας μας. Ο τουρίστας του καλοκαιριού 2021 δεν θα είναι ίδιος με τον τουρίστα του καλοκαιριού 2019, υπογραμμίζει το ΚΕΠΕ και προσθέτει ότι η κυβέρνηση οφείλει, μέσω του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης, να φροντίσει για τις βασικές και ψηφιακές υποδομές αλλά και για τις υποδομές υγείας και ασφάλειας και να δώσει κίνητρα για την προσφορά μοναδικών εμπειριών. Εάν το κάνει αυτό, εκτιμάται ότι θα καταφέρει να αναστρέψει στρεβλώσεις δεκαετιών όπου, για παράδειγμα, οι διανυκτερεύσεις των τουριστών και τα τουριστικά έσοδα είχαν μια συγκέντρωση πάνω από 80% σε πέντε μόνο περιφέρειες της χώρας (Νότιο Αιγαίο, Κρήτη, Κεντρική Μακεδονία, Αττική και Ιόνια νησιά) και αφορούσαν τέσσερις μόνο μήνες, από Ιούνιο μέχρι Σεπτέμβριο.

Δυστυχώς, αναφέρει το ΚΕΠΕ, όλα τα προηγούμενα χρόνια η τουριστική στρατηγική της Ελλάδας ήταν αποσπασματική, ουσιαστικά δεν υπήρχε. Είναι ευκαιρία, λοιπόν, στη μετά κορονοϊό εποχή να διαμορφώσουμε μια νέα στρατηγική που θα βασίζεται στην ανθεκτικότητα, στη μακροχρόνια βιωσιμότητα, στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στις συνέργειες με τις τοπικές κοινωνίες, έτσι ώστε να ενισχυθεί η τοπική εφοδιαστική αλυσίδα του τουρισμού.

Οι επενδύσεις, το βασικό (και αναγκαίο) στοιχείο του τέταρτου τριμήνου

Όσο για το τελευταίο τρίμηνο, τη σκυτάλη αναμένεται να πάρουν οι επενδύσεις. Τότε, τα επιδημιολογικά δεδομένα θα βρίσκονται σε σημαντική ύφεση, το οικονομικό κλίμα θα έχει βελτιωθεί αισθητά, πολλά έργα θα έχουν ωριμάσει, τα πρώτα κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης θα έχουν “πέσει” στην οικονομία, θα πρέπει να δούμε μαζικά τις επενδύσεις να παίρνουν σάρκα και οστά. Ώστε να καλύψουμε το χαμένο έδαφος της τελευταίας δεκαετίας όπου ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου -δηλαδή ο οικονομικός δείκτης που αποτυπώνει την συνολική πορεία των επενδύσεων- έχει “κολλήσει” στα 20-25 δισ. ευρώ τον χρόνο, αισθητά χαμηλότερα από τα 60,5 δισ. ευρώ το 2007.

Οι μεταρρυθμίσεις αποτελούν την αναγκαία προϋπόθεση

Επισημαίνεται ότι «βασική προϋπόθεση για να γίνουν επενδύσεις είναι να έχουν γίνει, προηγουμένως, όλα όσα πρέπει. Δηλαδή μεταρρυθμίσεις. Από την αλλαγή των όρων εισαγωγής στα ΑΕΙ και την ασφάλεια στα πανεπιστήμια, μέχρι τη μεταρρύθμιση στο ΕΣΥ. Από την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών των σχολικών μονάδων μέχρι την αναμόρφωση του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων και την απλοποίηση της αδειοδότησης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που θα επιτρέψει την ανάπτυξη επενδυτικών σχεδίων και τη δημιουργία νέων και καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας. Από τις προωθούμενες αλλαγές στην αγορά εργασίας και στο ασφαλιστικό, μέχρι την επιτάχυνση του ρυθμού απονομής δικαιοσύνης. Από τη μείωση του κόστους εργασίας, όπως εισηγείται η έκθεση Πισσαρίδη, έως την περαιτέρω ψηφιοποίηση του Δημοσίου, τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία, τη μείωση του μεγέθους του κράτους μέσω ιδιωτικοποιήσεων αλλά και τις συγχωνεύσεις οργανισμών που κάνουν παρόμοια πράγματα, επιβαρύνοντας τον Κρατικό Προϋπολογισμό και τους φορολογούμενους πολίτες».

«Παράλληλα, είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί από την κυβέρνηση ένα κοινωνικό δίχτυ για τους συμπατριώτες μας και τις οικογένειές τους, που θα πληγούν πιο άμεσα από την επικείμενη αναδιάρθρωση της οικονομίας. Αλλά αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Οι μεταρρυθμίσεις αποτελούν το εργαλείο για τη λύση προβλημάτων όπως τα παραπάνω, όχι το αντίστροφο. Όσο περισσότερο αναβάλλουμε τις μεταρρυθμίσεις, τόσο περισσότερο συσσωρεύουμε προβλήματα. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε».

©Copyright:Aliki Eleftheriou-All rights reserved.No reproduction without permission,creditline compulsory
EMAIL:alikieleftheriou@gmail.com-a.eleftheriou@parliament.gr
Athens-Greece

Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σε μια κούρσα υπερχρέωσης

Παναγιώτης Λιαργκόβας, Πρόεδρος του ΚΕΠΕ, Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου, ο κλοιός στην οικονομία αρχίζει και σφίγγει. Από τη μια μεριά εξακολουθεί να υπάρχει το lockdown στις επιχειρήσεις και από την άλλη τα μέτρα στήριξης με διάφορες μορφές (π.χ. επιδόματα επιστρεπτέες προκαταβολές, πάγωμα οφειλών κλπ). Πού οδηγούν όλα αυτά; Ασφαλώς σε μειωμένη δραστηριότητα και μειωμένα έσοδα. Παράλληλα, σε αύξηση του ιδιωτικού και του δημοσίου χρέους. Το πρώτο, αναμένεται να διαμορφωθεί γύρω στα 250 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα το δημόσιο χρέος της χώρας μας έσπασε για πρώτη φορά στην ιστορία το όριο του 200% του ΑΕΠ, φτάνοντας στα 340 δισ. ευρώ στα τέλη του 2020. Εύλογα δημιουργούνται ερωτήματα: τί θα συμβεί; Θα αντέξουμε; Μήπως πάμε σε νέο μνημόνιο; Κατά την άποψή μου κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να γίνει για τον απλούστατο λόγο ότι αυτή τη φορά δεν είμαστε μόνοι. Υπάρχουν και άλλες χώρες που έχουν παρόμοιο πρόβλημα και ας μην έχουν μεταμνημονιακή εποπτεία. Οι περισσότερες χώρες της ΕΕ είναι στην ουσία σε μια κούρσα υπερχρέωσης. Για την ακρίβεια, σχεδόν όλος ο πλανήτης είναι ένα χρέος με πολλά μηδενικά. Άρα, θα κατευθυνθούμε σε μια «συνολική λύση» προκειμένου να αντιμετωπίσουμε όλοι μαζί την διόγκωση του χρέους, ιδιωτικού και δημόσιου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, «υπό την πίεση της πανδημίας η ΕΕ έχει κάνει δύο θετικά βήματα, τη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού χρέους μέσω της Κομισιόν και το Ταμείο Ανάκαμψης. Όλα αυτά είναι θετικά. Επομένως η Ελλάδα ούτε απομονωμένη είναι, όπως στην προηγούμενη κρίση χρέους, ούτε «δακτυλοδεικτούμενη». Μάλλον το αντίστροφο. Μέχρι τώρα η οικονομική διαχείριση φαίνεται να είναι αποτελεσματική. Θα χρειαστεί ωστόσο, σχέδιο, υπομονή και κοινωνική συνοχή για τη διαχείριση της επόμενης μέρας.

Το τρίπτυχο των ESG στην ατζέντα των CFO’s: Εταιρείες που θα ηγηθούν στο μέλλον

Περιβαλλοντικοί, Κοινωνικοί και παράγοντες Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG) είναι το νούμερο ένα θέμα στην ατζέντα των οικονομικών και χρηματοοικονομικών διευθύνσεων για το 2021.

 

Μικρές, μεγάλες εταιρείες, νεοφυείς επιχειρήσεις, εταιρείες που σχεδιάζουν να ενδυναμώσουν τις επιδόσεις του ισολογισμού τους,  μεταξύ άλλων μέσω IPO (δημοσίων εγγραφών) ή εξαγορών θα επιτύχουν καλύτερα τον στόχο τους, ενσωματώνοντας στις στρατηγικές τους, τους ESG παράγοντες δηλώνει ο Γενικός Διευθυντής και Επικεφαλής Βιώσιμων Χρηματοοικονομικών στην Morgan Stanley.

 

Όλο και περισσότεροι επενδυτές, αναζητώντας υψηλότερες αποδόσεις τοποθετούνται σε περιουσιακά στοιχεία εταιρειών που έχουν υιοθετήσει πρακτικές διαχείρισης ESG’s παραγόντων προσθέτει η Διευθύνουσα Σύμβουλος και Αντιπρόεδρος της Global Capital Markets στην Morgan Stanley.

 

Τα συνταρακτικά γεγονότα του 2020 αύξησαν τις προσδοκίες των εργαζομένων για την υιοθέτηση μεθόδων από τις εταιρείες που προστατεύουν την υγεία της κοινωνίας, των εργαζομένων, μεθόδων που προστατεύουν την εργασία, την διαχείριση μοντέλων μετάβασης στην απομακρυσμένης  εργασίας, έως και την διαχείριση των φυλετικών ανισοτήτων, συμπεριλαμβανομένου και των προσλήψεων.

 

ΝΕΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ

Η πανδημία απεδείχθη stress test για τους ESG’s. Λειτουργώντας σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον τοποθετούν στην ίδια ζυγαριά το ανθρώπινο, το κοινωνικό και το χρηματοοικονομικό κεφάλαιο.

 

Οι σοβαρές  με σταθερό μάνατζμεντ εταιρείες ξεκίνησαν ήδη να επανασχεδιάζουν το πλαίσιο του αναπτυξιακού τους μοντέλου πάνω σε τρεις πτυχές: στο περιβάλλον, στην κοινωνία, και στην εταιρική διακυβέρνηση. Ακολούθως αποκτούν  καλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαια,  αποκτούν καλύτερες εταιρικές επιδόσεις, αυξάνουν την φήμη και την ανταγωνιστικότητα της επωνυμίας τους, διαχειρίζονται καλύτερα το ρίσκο, προσελκύουν ικανό και ταλαντούχο ανθρώπινο δυναμικό, κερδίζουν την αφοσίωση του, κερδίσουν την ικανοποίηση των πελατών και προμηθευτών τους, την εμπιστοσύνη των μετόχων και της κοινωνίας.

 

Με πολύ απλά λόγια το αναπτυξιακό αυτό μοντέλο είναι ανταποδοτικό και μεταφράζεται ως εξής: όσο η κοινωνία ευδοκιμεί, τόσο αυξάνεται η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και όσο αυξάνεται η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων βελτιώνονται τα επίπεδα ποιότητας της κοινωνίας.

 

Το καλούπι όμως δεν είναι ένα μέγεθος για όλες τις επιχειρήσεις, τους οργανισμούς. Οι εκτιμήσεις των κινδύνων σίγουρα διαφέρουν ανάλογα με το αντικείμενο δραστηριοτήτων του οργανισμού, την γεωγραφική του θέση, την κεφαλαιοποίηση του στην αγορά, τις επιχειρηματικές ευκαιρίες που παρουσιάζονται στην αγορά, τα στρατηγικά του πλάνα.

 

Καθώς οι θεσμικοί επενδυτές απευθύνουν έκκληση προς τις εταιρείες για ενσωμάτωση, σωστή διαχείριση, μέτρηση και δημοσιοποίηση των στοιχείων, οι χρηματοοικονομικές διοικήσεις και οι CFO’s καλούνται να αντιληφθούν και να κατανοήσουν τις επιχειρηματικές ευκαιρίες που παρουσιάζονται μέσω της ορθής διαχείρισης κινδύνων, όπως είναι η κλιματική αλλαγή, οι εργασιακές πρακτικές, η ασφάλεια των καταναλωτικών προϊόντων και πολλά άλλα θέματα που άπτονται άλλων κλάδων της οικονομίας.

 

Οι μεγάλες εταιρείες ανταποκρίνονται πολύ καλά σε ελέγχους σχετικά με την διαφάνεια και την δημοσιοποίηση στοιχείων. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα των εταιρειών του δείκτη S&P 500, το 2019 οι εταιρείες του δείκτη, από το 2011 μέχρι το 2019, αύξησαν τις υποβολές των ετησίων εκθέσεων αναφοράς ESG κατά 20%. Μένει ωστόσο πολλή δουλειά να γίνει προς αυτή την κατεύθυνση παράλληλα με πολλή εκπαίδευση.

 

ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Σύμφωνα με την ΕΧΑΕ η μέτρηση, η δημοσιοποίηση στοιχείων και η διαφάνεια είναι ζωτικής σημασίας για την ορθή λειτουργία των αγορών. Η ποιοτική πληροφόρηση των επενδυτών είναι απαραίτητη για τη διάθεση κεφαλαίων προς παραγωγικές χρήσεις. Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο κομμάτι της εταιρικής αξίας εντοπίζεται πλέον σε άυλα περιουσιακά στοιχεία, το ανθρώπινο, το φυσικό και το κοινωνικό κεφάλαιο διαμορφώνουν το σύνολο των ουσιαστικών πληροφοριών ESG που χρειάζονται οι επενδυτές.

 

Παράλληλα, αυτές οι πληροφορίες πρέπει να δημοσιοποιούνται με συγκρίσιμο τρόπο, εξασφαλίζοντας ότι όλοι οι συμμετέχοντες στην αγορά μπορούν να συγκρίνουν τις επιδόσεις μιας εταιρείας με αυτές των ανταγωνιστών της, δημιουργώντας κίνητρα για τη βελτίωση και την καλύτερη διαχείριση των θεμάτων ESG.

 

Οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι κεφαλαιαγορές είναι σε θέση να παίξουν ηγετικό ρόλο στη βιώσιμη ανάπτυξη, εφαρμόζοντας πρακτικές που μπορούν να αποφέρουν σημαντικά οφέλη για τη χώρα σε καίρια θέματα θέματα όπως η κλιματική αλλαγή και η μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ο αντίκτυπος των τεχνολογικών εξελίξεων στην αγορά εργασίας και το ανθρώπινο κεφάλαιο, και η βελτίωση των επιχειρηματικών πρακτικών με στόχο τη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας.

 

Οι εταιρείες που έχουν αποφασίσει να μεταβούν στο επόμενο στάδιο για την ενσωμάτωση των ESG’s θα αποκομίσουν πολλά οφέλη από τις αλλαγές που απαιτούνται να πραγματοποιήσουν αναφέρει έρευνα της  McKinsey που έγινε το 2020. Η ίδια έρευνα υπογραμμίζει ότι το 83% των ηγετών που συμμετείχαν στην έρευνα εκτιμά η ενσωμάτωση των παραγόντων θα αυξήσει την αξία των μετοχών των εταιρειών τους στα επόμενα πέντε χρόνια.

 

ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ESG ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Το 2019, το ύψος του υπό διαχείριση ενεργητικού επενδύσεων ESG ανήλθε περίπου σε 30 τρις δολάρια, ενώ αναμένεται να αυξηθεί στα 35 τρις δολάρια έως το 2020. Το 3ο τρίμηνο του 2020, η αύξηση των ESG κεφαλαίων ανέρχεται στα  80 δισεκατομμύρια δολάρια. Το 80% αυτών των κεφαλαίων αποτελούν ευρωπαϊκά κεφάλαια.

 

  1. Πρόσβαση σε κεφάλαια

Α.  Η σωστή διαχείριση των ESG’s συμβάλλει στην προσέλκυση ευθυγραμμισμένων επενδυτικών κεφαλαίων

Β.  Η σωστή διαχείριση των ESG’s είναι ένα διαβατήριο εισόδου στις αγορές κεφαλαίων καθώς και εργαλείο για υψηλότερες αποτιμήσεις.

  1. Φήμη και καλύτερη αναγνωρισιμότητα της επωνυμίας

Α. Οι επωνυμίες με καλύτερη αναγνωρισιμότητα μπορούν να ανταγωνιστούν καλύτερα τους πελάτες  Gen Z και του Millennial με γνώμονα την αειφορία.

Β. Επίσης οι καταναλωτές και πελάτες επιλέγουν εταιρείες που στόχο έχουν την βιώσιμη ανάπτυξη μέσα από την σωστή διαχείριση των κινδύνων.

  1. Διαχείριση του ρίσκου

Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τους ESG είναι κίνδυνοι που ακουμπάνε τις επιχειρήσεις: οι φυσικές καταστροφές μπορεί να ‘σπάσουν’ τις εφοδιαστικές αλυσίδες προκαλώντας διακοπές επιχειρησιακών λειτουργιών αυξάνοντας έτσι τους νομικούς κινδύνους. Η διαχείριση των ESG’s ζητημάτων μπορεί να μετριάσει το ρίσκο.

  1. Προσέλκυση ταλαντούχων και διατήρηση

Το 30% από το 70% σχετικής έρευνας απάντησε ότι θα αποχωρούσε εύκολα από μία εταιρεία που δεν είχε σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης λαμβάνοντας υπ’ όψιν όλες τις παραμέτρους.

  1. Επιδόσεις

Η καλή επίδοση αναφορικά με τους δείκτες ESGs μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία αξίας για τους μετόχους και στη βελτίωση της μακροπρόθεσμης εταιρικής επίδοσης. Οι εταιρείες αυτές παρουσιάζουν ισχυρότερα επιχειρηματικά αποτελέσματα, απόδοση μετοχών και μελλοντική κερδοφορία

Εργαλεία επιβράβευσης εργαζομένων και έξυπνες μη χρηματοοικονομικές επενδύσεις

Δύο βασικοί πυλώνες καθορίζουν τον βαθμό ικανοποίησης των εργαζομένων μίας επιχείρησης: Ο πυλώνας, οικονομικές απολαβές, και ο πυλώνας εργαλεία επιβράβευσης εργαζομένων που λειτουργεί συμπληρωματικά του πρώτου.

Τα προγράμματα αναγνώρισης και ανταμοιβής της προσφοράς των εργαζομένων, αυτών που έχουν επιλεχθεί αυστηρά από μία επιχείρηση και πληρούν τις ικανότητες και δεξιότητες για να καλύψουν τους στόχους της, όχι μόνο αυξάνουν την παραγωγικότητα των, αλλά λειτουργούν και ως εργαλείο επικοινωνίας της επιχείρησης με τον έξω κόσμο.

Οι εργαζόμενοι μιάς επιχείρησης αποτελούν ίσως το υψηλότερο σε αξία περιουσιακό στοιχείο της. Είναι αυτοί που θα διατηρήσουν την κουλτούρα της επιχείρησης και αυτοί που με την συμβολή τους θα αυξήσουν την αξία της και θα της προσφέρουν το πλεονέκτημα να ξεχωρίσει. Για αυτό, και το ικανό ανθρώπινο δυναμικό πρέπει να αισθάνεται ότι δουλεύει σε ένα θετικό περιβάλλον εργασίας, το οποίο δημιουργεί συνθήκες αξιοπρέπειας, ασφάλειας και όλες εκείνες τις συνθήκες που επιτρέπουν την δίκαιη καταξίωση του.

Τα προγράμματα επιβράβευσης λειτουργούν, μεταξύ άλλων αντισταθμιστικά των οικονομικών απολαβών. Έχει διαπιστωθεί πως εταιρείες που έχουν επιβραβεύσει τις υψηλές επιδόσεις του ανθρωπίνου δυναμικού τους, δεν είναι απαραίτητο να κάνουν μεγάλες μισθολογικές αυξήσεις, καθώς ο συντελεστής φορολόγησης θα λειτουργήσει αρνητικά στις τσέπες των εργαζομένων.

Όσο εύκολα λέγεται, τόσο εύκολα επιτυγχάνεται;

Όχι απαντούν κύκλοι της αγοράς. Τα προγράμματα επιβράβευσης εργαζομένων θα πρέπει να έχουν πολύ συγκεκριμένους στόχους, και να προσδιορίζουν με ακρίβεια τα όρια των επιδόσεων των εργαζομένων, ενώ όταν οι στόχοι επιτυγχάνονται μέσα από ομαδική προσπάθεια, θα πρέπει να επιβραβεύεται όλη η ομάδα.

Για τις εταιρείες τα εργαλεία επιβράβευσης δεν σημαίνει ‘ξήλωμα’ των ταμείων. Δεν χρειάζεται να ξοδέψουν πολλά χρήματα, χρειάζεται μόνο να επενδύσουν έξυπνα. Το είδος της επιβράβευσης θα πρέπει να είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να παρέχει τα κατάλληλα κίνητρα, να διαφέρει ανάλογα με το αντικείμενο εργασίας και τις δεξιότητες που απαιτούνται, το μέγεθος της εργασίας, και τα ενδιαφέροντα των εργαζομένων.

Οικονομικοί κύκλοι μιλώντας στο ρεπορτάζ που έκανε το FinancePro, εκτιμούν ότι τα εργαλεία επιβράβευσης εργαζομένων παρέχουν οφέλη για επιχειρήσεις και εργαζομένους, συμπεριλαμβανομένων των φορολογικών διευκολύνσεων.

Μιλώντας ειδικότερα στα είδη επιβράβευσης σε σχέση με τις ανάγκες της Ελληνικής αγοράς, των συνθηκών και των εξελίξεων προτάσσουν ως τα πλέον σημαντικά κίνητρα επιβράβευσης: την απόκτηση δωρεάν μετοχών εταιρείας, και τα ομαδικά ασφαλιστήρια ζωής και υγείας τα οποία ανάλογα με το πρόγραμμα λειτουργούν και ως επενδυτικά – αποταμιευτικά προγράμματα.

Τονίζουν ότι στην Ελλάδα των πολυάριθμων νεοφυών επιχειρήσεων οι οποίες δεν διαθέτουν προϋπολογισμούς για μισθούς άνω των 1 200 – 1 300 ευρώ είναι διαδεδομένη η τακτική δωρεάν διάθεσης μετοχών της εταιρείας

Κατά τους ίδιους οικονομικούς κύκλους σημαντικής σημασίας προγράμματα είναι οι διατακτικές για αγορές ειδών σε πολυκαταστήματα, γεύματα σε εστιατόρια, εκπτωτικές κάρτες ή κουπόνια για αγορές συγκεκριμένων ειδών από την ίδια την εταιρεία που εργάζονται, δωρεάν μαθήματα μουσικής, δωρεάν συμμετοχή προγράμματα φυσικής αγωγής. Όλα αυτά τα προγράμματα διευκρινίζουν «φέρνουν τον εργαζόμενο που αξίζει πιο κοντά στην εταιρεία δημιουργώντας ανάχωμα σε περιόδους κρίσεων».

Τα τελευταία νέα για την δωρεάν διάθεση μετοχών

Σύμφωνα με την νέα διευκρινιστική εγκύκλιο Ε.2208/24.12.2020 του Υπουργείου Οικονομικών σχετικά με το πλαίσιο προγραμμάτων δωρεάν διάθεσης μετοχών και την KPMG: Το εισόδημα που προκύπτει από συναφή προγράμματα κινήτρων προς τους εργαζόμενους: restricted Stock Units (RSUs), performance shares ή performance units, restricted shares plan, matching shares ή employee stock purchase plan, deferred stock κ.α., στα οποία τίθεται ως προϋπόθεση η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων ή η επέλευση συγκεκριμένου γεγονότος, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η διάθεση των μετοχών, αποτελεί εισόδημα από υπεραξία εφόσον οι μετοχές μεταβιβαστούν οποτεδήποτε μετά την απόκτησή τους, από τον δικαιούχο του προγράμματος.

Στις περιπτώσεις της δωρεάν διάθεσης μετοχών, η υπεραξία ισούται:

α. για τις μετοχές των εισηγμένων εταιρειών με την τιμή κλεισίματος της μετοχής στο χρηματιστήριο κατά την ημέρα όπου πραγματοποιήθηκε η δωρεάν διάθεση των μετοχών, εφόσον η τιμή πώλησης των μετοχών είναι ίση ή μικρότερη αυτής. Σε περίπτωση που η τιμή πώλησης είναι μεγαλύτερη από την τιμή κλεισίματος της μετοχής στο χρηματιστήριο κατά την ημέρα την οποία πραγματοποιήθηκε η δωρεάν διάθεση των μετοχών, το υπερβάλλον ποσό φορολογείται ως κεφαλαιακό κέρδος σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις.

β. για τις μετοχές των μη εισηγμένων εταιρειών, με την τιμή πώλησης, εφόσον αυτή υπερβαίνει την αξία της μετοχής, όπως αυτή προσδιορίζεται κατά τον χρόνο της δωρεάν διάθεσής της, ενώ σε περίπτωση που η τιμή πώλησης είναι μικρότερη, με την αξία της μετοχής κατά τον χρόνο της δωρεάν διάθεσης.

Επιβάλλεται κατά την πώληση εισηγμένων σε χρηματιστήριο μετοχών που χορηγήθηκαν δωρεάν σε εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο, φόρος με τον συντελεστή 15%, επί της τιμής κλεισίματος της μετοχής στο χρηματιστήριο κατά την ημέρα όπου πραγματοποιήθηκε η δωρεάν διάθεση των μετοχών.

Στην περίπτωση που η τιμή πώλησης των εισηγμένων μετοχών είναι μεγαλύτερη από την τιμή κλεισίματος της μετοχής στο χρηματιστήριο κατά την ημέρα την οποία πραγματοποιήθηκε η δωρεάν διάθεση των μετοχών και

Α. ο μεταβιβάζων συμμετέχει στο κεφάλαιο της εταιρείας με ποσοστό μικρότερο του 0,5%, το υπερβάλλον ποσό δηλώνεται ως απαλλασσόμενο του φόρου εισοδήματος και επιβάλλεται ειδική εισφορά αλληλεγγύης,

Β. ο μεταβιβάζων συμμετέχει στο κεφάλαιο της εταιρείας με ποσοστό μεγαλύτερο του 0,5%, το υπερβάλλον ποσό ως εισόδημα από κεφάλαιο.

Δηλωτικές Υποχρεώσεις εργοδότη

Απαιτείται οι εταιρείες είτε είναι εκδότριες των τίτλων είτε όχι κατά το φορολογικό έτος που διατίθενται οι δωρεάν μετοχές, να χορηγούν στους εργαζόμενους / εταίρους / μετόχους διακριτή βεβαίωση αποδοχών.

Παράλληλα, οφείλουν να περιλαμβάνουν το ποσό αυτό στην μηνιαία ηλεκτρονική δήλωση απόδοσης του παρακρατούμενου φόρου και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης δίχως να προβαίνουν σε παρακράτηση και απόδοση φόρου.

Ομαδικά ασφαλιστήρια υγείας και ζωής

Τα ομαδικά ασφαλιστήρια ζωής και υγείας που συνάπτουν οι επιχειρήσεις για τους εργαζόμενους εξασφαλίζουν πρόσβαση σε συστήματα υπηρεσιών υγείας, ιατροφαρμακευτικής και νοσοκομειακής κάλυψης, αλλά και επίδομα σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος επιλέξει να εισαχθεί σε δημόσιο νοσοκομείο, αντί σε ιδιωτικό. Καταλαμβάνουν το 1,5% του μισθολογικού κόστους, ενώ αποτελούν σημαντικό φορολογικό κίνητρο για μία επιχείρηση, αφού το ασφάλιστρο εκπίπτει του φόρου πλήρως μέχρι 1.500 ευρώ ανά άτομο το έτος. Τα ομαδικά ασφαλιστήρια παρέχονται στο πλαίσιο των προγραμμάτων επιβράβευσης εργαζομένων είναι καθιερωμένα σε μεγάλες επιχειρήσεις αλλά και σε μικρότερες επιχειρήσεις και νεοφυείς επιχειρήσεις, το τελευταίο διάστημα που απασχολούν 5-10 άτομα και χρηματοδοτούνται κατά μεγάλο μέρος από ευρωπαϊκά κονδύλια, σύμφωνα με την Generali Hellas. Αυτού του είδους οι παροχές παρέχουν ασφάλεια στους εργοδότες ενώ συμβάλλουν στην δημιουργία και διατήρηση της εταιρικής κουλτούρας.