Athens ESG Forum: Με το βλέμμα στην επόμενη οικονομική επανάσταση

Γιατί όμως τα κριτήρια ESG τοποθετούνται πλέον παγκοσμίως σε περίοπτη θέση στην ατζέντα των συζητήσεων και ποιος είναι ο ακριβής λόγος που όλο και περισσότερες επιχειρήσεις θέτουν τη βιωσιμότητα στο κέντρο του στρατηγικού σχεδιασμού τους;
Η πρώτη ευρεία συνάντηση ομιλητών από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη της εφαρμογής των κριτηρίων ESG έχει ως αποτέλεσμα τη διάνοιξη ενός γόνιμου διαλόγου που αφορά την αποκωδικοποίηση της έννοιας της περιβαλλοντικής, κοινωνικής και διακυβερνητικής ευθύνης.

Μετατόπιση του επιχειρηματικού ενδιαφέροντος στην επιχειρηματική βιωσιμότητα
Επιπλέον, υπογραμμίζεται το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον για τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις επιχειρήσεις.
Μάλιστα, αξιοσημείωτο είναι πως, σύμφωνα με τη Morgan Stanley, ήδη 1 στα 4 δολάρια ΗΠΑ στρέφονται σε επενδύσεις σχετικές με τη βιωσιμότητα, μια τάση συνεχώς αυξανόμενη που καταδεικνύει τη σημασία της προσαρμογής των εταιρειών στις αναδυόμενες επενδυτικές απαιτήσεις.
Επιπρόσθετα, στο 1o Athens ESG Forum επισημαίνονται οι εξελίξεις στα πρότυπα reporting και καθίσταται σαφής η ανάγκη θέσπισης κριτηρίων και συστημάτων ταξινόμησης σχετικά με τη μέτρηση των στοιχείων βιωσιμότητας.

Μια νέα εποχή για τις επιχειρήσεις
Αναμφισβήτητα, η νέα εποχή των επιχειρήσεων επιδρά καταλυτικά στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Άλλωστε, σύμφωνα με τα σύγχρονα δεδομένα, επιτυχημένες επιχειρήσεις κρίνονται εκείνες που θα αφουγκραστούν γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα το επενδυτικό ενδιαφέρον και τις εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο, αναλαμβάνοντας παράλληλα και ηγετικό ρόλο στη διαμόρφωση των αλλαγών.
Ένα είναι το βέβαιο: Τα κριτήρια ESG ήρθαν για να μείνουν, καθώς ο χάρτης των επενδύσεων μετατοπίζεται σταδιακά σε δράσεις επιχειρηματικής βιωσιμότητας, ανοίγοντας τον δρόμο σε έναν διαφορετικό ορισμό της κερδοφορίας για τις επιχειρήσεις, περισσότερο συμβατό με τον περιβαλλοντικό σεβασμό, την κοινωνική προστασία και την υπεύθυνη εταιρική πολιτική.
Το 1ο Athens ESG Forum διοργανώθηκε από την BOUSSIAS και το περιοδικό FinancePro, υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών (ΕΕΤ), της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών (ΕΘΕ) και του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), με την Επιστημονική Συνεργασία του CSR Hellas και με την Τιμητική Υποστήριξη του Hellenic Alumni Association of LSE. Χρυσός χορηγός του συνεδρίου ήταν η EY. Χορηγοί του συνεδρίου οι εταιρείες ΔΕΠΑ Εμπορίας, Deloitte Greece και Priority, ενώ Υποστηρικτής η Dell Technologies.

«Ανάγκη για μια ολιστική προσέγγιση του επιχειρείν στον 21ο αιώνα»
Άννα Διαμαντοπούλου, President of DIKTIO – Network for Reform in Greece and Europe – Former Minister & EU Commissioner
Η κυρία Διαμαντοπούλου υπογράμμισε την «ανάγκη ύπαρξης κανόνων αξιολόγησης στις παρεμβάσεις των επιχειρήσεων σε περιβαλλοντικό και κοινωνικό επίπεδο». Όπως τόνισε «η αύξηση των δεικτών ESG συνδέεται άρρηκτα με τον ρόλο του χρηματιστηρίου, που στρέφεται πλέον σε επενδύσεις περισσότερο βιώσιμες». Επιπλέον σημείωσε την ένδεια της Ελλάδας σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη στην περιβαλλοντική και εταιρική διακυβέρνηση, με τις οικογενειακές επιχειρήσεις να αποτελούν ένα σημείο έντονου προβληματισμού. Υπογράμμισε ότι « οι στόχοι της Ευρωπαϊκής ένωσης σχετικά με την κλιματική αλλαγή και την κοινωνική ισότητα προϋποθέτουν τη σύμπραξη της κυβέρνησης με τις επιχειρήσεις» και ανέφερε πως συνακόλουθα «απαιτείται ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των επιχειρήσεων αλλά και αποτελεσματική ανάλυση κόστους- οφέλους».

1η ενότητα | ESG & Responsible Business

Βιώσιμη Επένδυση σύμφωνα με τα κριτήρια ESG
Dr. Ιωάννης Ιωάννου, London Business School, Associate Professor of Strategy and Entrepreneurship, BA (Yale) MA PhD (Harvard)
Ο κύριος Ιωάννου επεσήμανε πως «οι επιχειρήσεις καλούνται να εντάξουν άμεσα την περιβαλλοντική, κοινωνική και διακυβερνητική ευθύνη στη στρατηγική τους, αφού η αποτυχία ανταπόκρισης στα κριτήρια ESG συνεπάγεται ρίσκο για την κερδοφορία τους». Επιπλέον, υπογράμμισε ότι «η μεγαλύτερη έμφαση δίνεται μέχρι στιγμής στο περιβάλλον, πιθανότατα εξαιτίας της ύπαρξης των απαραίτητων επιστημονικών εργαλείων μέτρησης». Όπως ανέφερε «ρόλο-κλειδί στις εξελίξεις διαδραματίζει η γενιά των millennial, που ως καταναλωτές, υπάλληλοι και επενδυτές αναζητούν εταιρείες εναρμονισμένες με τα κριτήρια βιωσιμότητας». Επίσης, για τον κύριο Ιωάννου θεωρείται «καταλυτική η συνδρομή και η προσήλωση των board rooms στη δημιουργία εταιρικής κουλτούρας σε ό,τι αφορά την ESG ατζέντα».

Πρόσβαση σε τραπεζικό εταιρικό δανεισμό για επιχειρήσεις, στο πλαίσιο του ESG
Χαρούλα Απαλαγάκη, Γενική Γραμματέας, Ελληνική Ένωση Τραπεζών
«Υπάρχει αναγκαιότητα κεντρικού σχεδιασμού και σύνταξης όλων για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την αξιοποίηση του ταμείου ανάκαμψης της οικονομίας» τόνισε η κυρία Απαλαγάκη. Όπως υπογράμμισε, «το ESG συνιστά πρόκληση για όλες τις επιχειρήσεις, ιδίως για τις μικρομεσαίες, όπου εκφράζεται έντονος προβληματισμός ως προς την ικανότητα τήρησης των όρων εταιρικής διαφάνειας». Επιπλέον, η κυρία Απαλαγάκη σημείωσε πως «το ελληνικό Τραπεζικό σύστημα έχει επιδείξει αξιοσημείωτη πρόοδο στον digital τομέα και στη βιώσιμη ανάπτυξη». Συμπερασματικά, επεσήμανε ότι «οι επιχειρήσεις χρειάζεται να δουν τα κριτήρια ESG περισσότερο ως μια ευκαιρία ανάπτυξης και επανεκκίνησης της ελληνικής οικονομίας και λιγότερο ως περιοριστικό πλαίσιο».

Αύξηση ευκαιριών χρηματοδότησης για τις εταιρείες που εφαρμόζουν τα σχέδια ESG
Χαράλαμπος Αγγελετόπουλος, CEO Whitetip AEPEY
«Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, το 84% των millennial επενδύει σε επιχειρήσεις με κριτήρια ESG, γεγονός που οδηγεί στην ανακατανομή των μεριδίων της αγοράς» ανέφερε ο κύριος Αγγελετόπουλος. Όπως επεσήμανε «τα Private Equity Funds συνιστούν μια δυνητική πηγή χρηματοδότησης για την ομαλή μετάβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην εποχή της βιωσιμότητας». Δεν παρέλειψε να υπογραμμίσει ότι «το ενδιαφέρον των διεθνών επενδυτών για τις μικρομεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις είναι προς το παρόν μικρό αλλά οι εταιρίες που θα πραγματοποιήσουν επιτυχώς τη μετάβαση θα αποτελέσουν μελλοντικό στόχο των Private Equity Funds»..

Οι δυνατότητες χρηματοδότησης της ESG ατζέντας των επιχειρήσεων
Τάσος Ιωσηφίδης, Partner, Head of Strategy and Transactions, EY
Υπογραμμίζεται η δυναμική υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση έργων που συμπλέουν με τα κριτήρια βιωσιμότητας. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο κύριος Ιωσηφίδης «το 30% του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα διατεθεί στην Πράσινη Ανάπτυξη». «Η χρηματοδότηση είναι είτε άμεση, που προκύπτει από απευθείας προσκλήσεις προγραμμάτων άμεσης χρηματοδότησης σε επιχειρήσεις και οργανισμούς, είτε έμμεση (ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας κτλ.)» ανέφερε. Επισημάνθηκε πως «οι επιχειρήσεις που στοχεύουν σε ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα δομούν, μέσω της σωστής καθοδήγησης από τους εξειδικευμένους συμβούλους, ένα επενδυτικό πλάνο διετίας, με έμφαση στη βελτίωση των στοιχείων επιλεξιμότητάς τους».

H ESG μετάβαση για τις εισηγμένες επιχειρήσεις
Γεωργία Μουρλά, Deputy Chief Officer, Issuer Relations, Athens Stock Exchange
Όπως ανέφερε η κυρία Μουρλά «ο πρακτικός οδηγός του χρηματιστηρίου Αθηνών συνιστά ένα πολύτιμο εργαλείο για τις επιχειρήσεις, διευκολύνοντάς τες να επικοινωνήσουν με σαφήνεια στους επενδυτές στοιχεία σε συγκεκριμένα πεδία μέτρησης ESG». Αναφορικά με την πρόοδο των ελληνικών εισηγμένων επιχειρήσεων στη νέα κουλτούρα βιωσιμότητας, η κυρία Μουρλά διευκρίνισε πως «οι μεγάλες εισηγμένες εταιρείες έχουν ήδη προσαρμοστεί στα κριτήρια των ESG αλλά οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μένουν ακόμη πίσω, στερούμενες των απαραίτητων πόρων». Συμπερασματικά, τονίστηκε ότι «η βιώσιμη ανάπτυξη συνιστά μονόδρομο για τις επιχειρήσεις και την ελληνική οικονομία γενικότερα, αφού εκεί κατευθύνονται πλέον τα ισχυρά κεφάλαια, τα τεράστια κονδύλια και το ιδιωτικό επενδυτικό ενδιαφέρον».

Πώς τα Εμπορικά Ακίνητα μπορούν να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά την Ευκαιρία ESG
Onic Palandjian, Partner, Group RMC
«Οι επενδυτές ακινήτων γραφείων επωφελήθηκαν από τη νέα συνθήκη του Covid, καθώς οι τιμές της αγοράς έπεσαν και, συγχρόνως, οι επιχειρήσεις αναζήτησαν μεγαλύτερους χώρους, προκειμένου να επιτευχθεί το social distancing των εργαζομένων» επεσήμανε ο κύριος Palandjian. Επίσης, όπως τόνισε «η ενσωμάτωση των ESG κριτηρίων κρίνεται πλέον απαραίτητη στον χώρο των επιχειρήσεων, αφού ο κόσμος κινείται στις επιταγές των millennial, που αναζητούν περιβαλλοντικά και κοινωνικά βιώσιμες επενδύσεις». Επιπλέον, υπογράμμισε ότι «στο πλαίσιο της νέας κουλτούρας, οι επενδυτές ακινήτων βελτιώνουν την αξία των κτιρίων τους, καθιστώντας τα ενεργειακά πιο πράσινα.

Ο αντίκτυπος των ESG κριτηρίων στους χρηματοοικονομικούς συμμετέχοντες: Απόδοση-κανονισμός-Αναφορά-Μετάβαση
Φάνης Μυλωνάς, Πρόεδρος στην Ένωση Θεσμικών Επενδυτών (ΕΘΕ), CEO στην Eurobank Asset Management ΑΕΔΑΚ
Ο Φάνης Μυλωνάς επεσήμανε πως η απόδοση συνιστά μια πολύ σημαντική μεταβλητή για την επόμενη μέρα των κριτηρίων ESG καθώς «τα επενδυτικά προϊόντα και οι υπηρεσίες χρησιμοποιούνται λόγω απόδοσης από τους επενδυτές, με όποιον τρόπο και αν αυτή μετριέται». Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε αναφορά στην έκθεση της Morgan Stanley, που κατέδειξε πως «το 13% από τα Ευρωπαϊκά funds κατηγοριοποιήθηκαν ως βιώσιμα, με έντονη αυξητική τάση στο ποσοστό». Επιπρόσθετα, αναδείχτηκε ο σημαντικός ρόλος της θέσπισης κανονισμών στην ενδυνάμωση της επενδυτικής προστασίας και μάλιστα ο κύριος Μυλωνάς διευκρίνισε πως «η παροχή κοινών προδιαγραφών κατηγοριοποίησης θα ευνοήσει και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις».

Το μέλλον στην τυποποίηση των αναφορών βιωσιμότητας
Βασίλης Καμινάρης, Partner, Head of Assurance, SouthEast Europe, EY
«Υπάρχει ανάγκη για αναφορές και διαφάνεια στα θέματα ESG των επιχειρήσεων, που θα οδηγήσει σταδιακά σε διαδικασίες τυποποίησης και συγκρισιμότητας» υπογράμμισε ο κύριος Καμινάρης και τόνισε ότι «η πίεση αρχίζει και αποδίδει σε ότι αφορά τα πρότυπα ενοποίησης και τυποποίησης στη βιωσιμότητα». Όπως ανέφερε «παρατηρείται σαφής εστίαση στη Climate First Agenda και σε μια ένωση 5 προτύπων και, μάλιστα, στους επόμενους 18 μήνες θα καθιερωθεί μέσα από τα παραπάνω ένα νέο σετ προτύπων». «Οι επιχειρήσεις οφείλουν να αρχίζουν να εφαρμόζουν τα κριτήρια βιωσιμότητας, ανεξαρτήτως προτύπων, μεταφέροντας τη συζήτηση στο διοικητικό συμβούλιο» επεσήμανε ο κύριος Καμινάρης.

Η επίδραση της ταξινομίας στις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Άγγελος Μοσχούλης, Partner στο υπό ίδρυση fund Zerynthia, το πρώτο ESG Transformation fund στην Ελλάδα
Όπως επισημαίνεται από τον κύριο Μοσχούλη «Το taxonomy έρχεται με μια απίστευτη ορμητικότητα παγκοσμίως, όμως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις παραμένουν αμέριμνες αντί να τρέξουν να γίνουν πιο ενάρετες». Υπογράμμισε, μάλιστα, πως «η συμμόρφωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με την ταξινομία αυξάνει την αξία και την αντοχή τους στην κρίση, εξασφαλίζοντάς τους βιωσιμότητα». Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα περιβαλλοντικού μετασχηματισμού στην Ελλάδα ο κύριος Μοσχούλης ανέφερε τα ελαιοτριβεία που «μέχρι πριν από 10 χρόνια ρύπαιναν συστηματικά το περιβάλλον ενώ τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας των προγραμμάτων επιδότησης και της ανάλογης ενημέρωσης, το 70% αυτών έπαψε να αποτελεί εστία ρύπανσης».

Τα ESG κριτήρια στον σύγχρονο επιχειρηματικό κόσμο
Νικόλαος Μυλωνάς, Πρόεδρος και Καθηγητής του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών του ΕΚΠΑ
«Η μεθοδολογία της επιστημονικής μελέτης από το ΕΚΠΑ για τις ελληνικές εισηγμένες επιχειρήσεις στηρίχτηκε στο αν αυτές δηλώνουν πως τηρούν τα κριτήρια ESG και στο αν αυτό που λένε πως τηρούν καταγράφεται και στις εκθέσεις τους» ανέφερε ο κύριος Μυλωνάς. Όπως υπογράμμισε «το ερωτηματολόγιο που συμπληρώθηκε από 104 εταιρείες τον Οκτώβρη του 2020 κατέγραψε ότι τα 2/3 εφαρμόζουν μερικώς τα ESG κριτήρια αλλά και ότι το 70% των επιχειρήσεων απέχουν από το να δημοσιοποιήσουν το τι κάνουν στις εκθέσεις τους». Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε από τον κύριο Μυλωνά «το 2018 -2019 σημειώθηκε 20% πρόοδος στα κριτήρια βιωσιμότητας για τις ελληνικές επιχειρήσεις, με έμφαση στον τομέα της εταιρικής διακυβέρνησης».

Ενσωμάτωση των ESG κριτηρίων στον στρατηγικό σχεδιασμό των επιχειρήσεων
Γιάννης Παπλωματάς, Business Consulting, Director, Priority
«Οι επιχειρήσεις χρειάζεται να αντιμετωπίσουν ισόρροπα όλες τις πτυχές του ESG» σημείωσε ο κύριος Παπλωματάς. Όπως υπογράμμισε « όχι μόνο οι μεγάλες αλλά και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις πρέπει να διαπιστώσουν πού βρίσκονται στην τήρηση των ESG κριτηρίων σε σχέση με το νομοθετικό πλαίσιο και τις απαιτήσεις των χρηματοδοτών και κατόπιν να αναπτύξουν ένα πλάνο δράσης για τη βελτίωση των επιδόσεων τους, περιγράφοντας τις διαδικασίες που ακολουθούν σε ένα εγχειρίδιο». Επιπλέον, επεσήμανε πως «ενσωματώνοντας κριτήρια βιωσιμότητας, οι επιχειρήσεις καθίστανται πιο ελκυστικές για τους χρηματοδότες, ενισχύουν την εταιρική τους φήμη, εξασφαλίζουν διαφάνεια, συμμορφώνονται με το νομοθετικό πλαίσιο και παράλληλα βελτιώνουν τα οικονομικά τους αποτελέσματα».

Το Ευρωπαϊκό πλάνο δράσης για τη βιώσιμη οικονομία: Η επίδραση στις μη εισηγμένες εταιρείες
Ιζαμπέλλα Τσίρμπα, Finance & Capital Markets Lawyer, Member of the Board of Directors, Hellenic Alumni Association of LSE
«Οι αλλαγές στη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιδρούν καταλυτικά στο σύνολο των επιχειρήσεων σε ό,τι αφορά τα κριτήρια βιωσιμότητας» υπογράμμισε κυρία Τσίρμπα. Επιπλέον, σημείωσε ότι «οι εισηγμένες εταιρείες με πάνω από 500 εργαζομένους επηρεάζονται άμεσα από τις νέες ρυθμίσεις, καθώς πρέπει να αποδείξουν αν είναι περιβαλλοντικά βιώσιμες οι δραστηριότητες τους σύμφωνα με το άρθρο 8» ενώ διευκρίνισε πως «η έμμεση πίεση στις εταιρείες αφορά την καλύτερη πληροφόρηση και ενημέρωση αναφορικά με τον τρόπο που ενσωματώνουν τις αρχές βιωσιμότητας». Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «όποιος δώσει πιο γρήγορα τη πληροφορία στο χρηματοπιστωτικό τομέα θα βρίσκεται και σε πλεονεκτική θέση».

2η Ενότητα | E for ENVIRONMENTAL

Τα μείζονα περιβαλλοντικά ζητήματα στη βιώσιμη επένδυση
Sudip Hazra, Head of ESG Research, Kepler Cheuvreux
«Υπάρχει έντονο ενδιαφέρον των οικονομικών επενδυτών για την περιβαλλοντική στρατηγική των επιχειρήσεων» επεσήμανε ο κύριος Hazra. «Είναι χαρακτηριστικό πως εξαιτίας των κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πολλές επιχειρήσεις καταρτίζουν πλάνο περιβαλλοντικής υπευθυνότητας» ανέφερε. Όπως σημείωσε «ρόλο-κλειδί στη συγκεκριμένη στρατηγική διαδραματίζει και η πίεση από τα ΜΜΕ» . «Οι επενδυτές απαιτούν αναφορές των εταιρειών για το αποτύπωμα άνθρακα αλλά ταυτόχρονα εστιάζουν και στην ανακύκλωση, στον κύκλο ζωής των προϊόντων, στη μόλυνση του νερού κ.λπ.» προσέθεσε. Ακόμη, έγινε αναφορά στη σύγκρουση των κριτηρίων ESG που συχνά παρατηρείται στις επιχειρήσεις.

Οι βασικοί πυλώνες της Πράσινης Συμφωνίας για τις Επιχειρήσεις
Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου, Γενικός Διευθυντής του Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη
Όπως επισημαίνει ο κύριος Κωνσταντίνου «οι επιχειρήσεις θα αποτελέσουν το όχημα υλοποίησης της Πράσινης συμφωνίας». Κατά τη γνώμη του, «κρίνεται επιτακτική η ανάγκη επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες, δεξιότητες, ψηφιοποίηση και η αναθεώρηση του τρόπου που οι επιχειρήσεις παράγουν και αποφασίζουν». Επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι «προκειμένου οι επιχειρήσεις να ακολουθήσουν τις εξελίξεις χρειάζονται ένα προβλέψιμο ρυθμιστικό περιβάλλον, πρόσβαση στη χρηματοδότηση, καταναλωτές ώριμους για νέες υπηρεσίες και προϊόντα και ίσους όρους ανταγωνισμού στην παγκόσμια αγορά». Συμπερασματικά, ο κύριος Κωνσταντίνου τόνισε πως «η κλιματική αλλαγή αποτελεί μια καλοδεχούμενη πρόκληση που μπορεί να γίνει και ευκαιρία».

Απόδοση ESG κριτηρίων στον κλάδο της ναυτιλίας
Θεόδωρος Χουλίαρας, B.o.D. President & CEO, UPoilTankers Inc
«Είναι εντυπωσιακό πως ενώ το 94% των προϊόντων παγκοσμίως διακινούνται από τη θάλασσα, η ναυτιλία τοποθετείται χαμηλότερα από την αεροπορία και τη μεταφορά με αυτοκίνητο σε μέτρηση ρύπων» ανέφερε ο κύριος Χουλιάρας. Ειδικότερα, τόνισε πως «η ναυτιλία κατήρτισε από μόνη της αυστηρούς κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος, όπως η οικονομικά επιζήμια για τον κλάδο επιλογή της χρήσης καθαρότερων καυσίμων». Συμπερασματικά υπογράμμισε ότι «η ναυτιλία είναι απόλυτα εναρμονισμένη με την περιβαλλοντική ευθύνη αλλά και με την κοινωνική προστασία και τη σωστή εταιρική διακυβέρνηση». Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε «το ενδιαφέρον των επενδυτών για τα κριτήρια ESG αποτελεί έναν γλυκό εκβιασμό για τον επιχειρηματικό κόσμο».

Πώς θα επιτευχθεί καθαρή μείωση σε άνθρακα και πλαστικά
Dr. Βάλια Αυγουστίδη, Ωκεανογράφος, με ειδίκευση στην κλιματική αλλαγή, Διευθύντρια του Common Seas Greece
Η κυρία Αυγουστίδη σημείωσε πως «η έλλειψη σωστής στρατηγικής επικοινωνίας του ζητήματος της κλιματικής αλλαγής οφείλεται στα δύο διαφορετικά είδη λογικής που επικρατούν, την επιχειρηματική και την περιβαλλοντική». Ωστόσο, επεσήμανε πως «υπάρχει πια μεγαλύτερη πίεση για κανονισμούς και νομοθετικά πλαίσια από την Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που θέτει τη βιωσιμότητα στο κέντρο της επιχειρηματικής στρατηγικής ατζέντας». Επιπλέον, υπογράμμισε την ανάγκη συνεργασίας επιχειρήσεων και τοπικής κοινότητας και μάλιστα όπως τόνισε «τo Common Seas Greece συνεργάζεται ήδη με τον τομέα του τουρισμού στα νησιά, παρέχοντας τους εργαλεία βελτίωσης των μετρήσεων στον πυλώνα της περιβαλλοντικής προστασίας».

Η Βιώσιμη ανάπτυξη στους κλάδους του τουρισμού και του hospitability
Σταύρος Μήτσης, Διευθύνων Σύμβουλος Mitsis Hotels
Όπως υπογραμμίστηκε από τον κύριο Μήτση, η βιώσιμη ανάπτυξη ισοδυναμεί με το μέλλον στους τομείς του τουρισμού και του hospitability. Χαρακτηριστικά ανέφερε πως «πολύτιμο εργαλείο του κλάδου αποτελεί η πιστοποίηση Κατά LEED, που αυξάνει τον συντελεστή δόμησης κατά 10% στους κατόχους του». Δόθηκε επίσης έμφαση από τον κύριο Μήτση στο generating tourism, «μια τάση που εστιάζει στις συνθήκες ανανέωσης και άνθισης της ζωής». Επιπλέον, προσέθεσε πως «η πανδημία ενδυνάμωσε την ανάγκη για βιώσιμη ανάπτυξη και σημείωσε ότι «η επόμενη φάση της στρατηγικής των ESG στον τουρισμό αφορά την ανακύκλωση, τη μηδενική παραγωγή αποβλήτων και την κοινωνική προσφορά και συνοχή».

3η ενότητα | S for SOCIAL

Κοινωνική βιωσιμότητα: Μια ευκαιρία για δημιουργία προστιθέμενης αξίας
Katerina Occhio, CSR & Sustainability Specialist
«Η μέχρι στιγμής έμφαση στον περιβαλλοντικό πυλώνα του ESG έχει επισκιάσει την πρόοδο στην κοινωνική βιωσιμότητα των επιχειρήσεων» επισήμανε η κυρία Occhio. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «η κοινωνική βιωσιμότητα δεν αφορά μόνο την άμεση επίδραση της εταιρείας στο εσωτερικό της (το γνωστό HR) αλλά και την έμμεση επίδραση που αυτή ασκεί στην κοινότητα». Υπογράμμισε ότι ο πυλώνας της κοινωνικής προστασίας χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση και τόνισε πως «οι επιχειρήσεις καλούνται να προβούν σε δομικές αλλαγές, σχεδιάζοντας μια στρατηγική εναρμονισμένη με τις ηθικές τους αξίες και εμπνέοντας το προσωπικό της εταιρείας να λειτουργήσει σύμφωνα με τα κριτήρια ESG».

Η καλή υγεία ως προϋπόθεση για την οικονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη
Φωτεινή Μπαρμπανάρα, Επικεφαλής Επικοινωνίας
& Patient Engagement Ομίλου Novartis
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η κυρία Μπαρμπανάρα «οι φαρμακοβιομηχανίες διαθέτουν ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα, εστιάζοντας στον στόχο 3 του ΟΗΕ «υγεία για όλους» και παρέχοντας περισσότερες θεραπείες και πρόσβαση σε αυτές από όλους με τρόπο βιώσιμο για τις εταιρίες». Ακόμα, επεσήμανε ότι «η Novartis έχει δεσμευτεί στo Equal Pay Organization για πλήρη εξισορρόπηση αμοιβών σε άντρες και γυναίκες μέχρι το 2025, επιδιώκοντας συγχρόνως ισορροπία στην ανάληψη διοικητικών θέσεων από τα δύο φύλα και γονική άδεια 14 ημερών για όλους τους γονείς ανεξαρτήτως φύλου». Όπως άλλωστε υπογράμμισε «η διαφορετικότητα στην κουλτούρα των ατόμων είναι και εκείνη που θα φέρει την καινοτομία στις επιχειρήσεις».

Βιωσιμότητα και κοινωνικός αντίκτυπος: Καταλύτες για το νέο μοντέλο ανάπτυξης
Σίσσυ Ηλιοπούλου, Διευθύντρια Εταιρικών Σχέσεων, Επικοινωνίας
& Βιώσιμης Ανάπτυξης για τη Βόρεια Ευρώπη στην Coca-Cola
Η κυρία Ηλιοπούλου υπογράμμισε πως «όλες οι εταιρείες επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για χάραξη στρατηγικής στα 3Ps (Profit, Planet, People)» γιατί, όπως επεσήμανε χαρακτηριστικά, «σήμερα, η επιτυχία μιας επιχείρησης δεν αξιολογείται μόνο σύμφωνα με την κερδοφορία της αλλά και σε συνάρτηση με την πρόοδο και συνεισφορά της στην τήρηση των κριτηρίων ESG». Επιπλέον, τόνισε την ανάγκη δομικού μετασχηματισμού των επιχειρήσεων και τη σημασία ανάπτυξης συνεργασίας των εμπλεκόμενων φορέων. Μάλιστα, η κυρία Ηλιοπούλου αναφέρθηκε στη συνεργασία της Coca-Cola με ΜΚΟ, δήμους και τους ίδιους τους πολίτες για το πρόγραμμα Zero Waste Future, που αφορά την κεφαλαιοποίηση των δυνατοτήτων της κυκλικής οικονομίας.

Βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς και χρηματοδότηση αειφορίας
Αναστάσιος Σεπετής, Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής
Όπως επισημαίνεται από τον κύριο Σεπετή «μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κοινός τόπος ορισμού της αειφόρου αγοράς κεφαλαίου και μάλιστα παρατηρείται ασύμμετρη πληροφόρηση, με τις επιχειρήσεις να προωθούν κυρίως τα στοιχεία βιωσιμότητας που τους συμφέρουν». Επιπλέον, υπογράμμισε την ανάγκη για τις επιχειρήσεις «να αντιληφθούν ότι η γρήγορη συμμόρφωση στα κριτήρια βιωσιμότητας τις καθιστά ελκυστικότερες στους επενδυτές». Άλλωστε, όπως τόνισε «οι χρηματoοικονομικοί φορείς και οι ελληνικές επενδυτικές εταιρείες χρειάζεται να στραφούν σε αειφόρες επιχειρήσεις, καθώς θα κληθούν να λογοδοτήσουν για τις επενδυτικές επιλογές τους στο μέλλον».

Τι θα γινόταν αν το καλό ήταν νόμισμα;
Ελπίδα Βασιλειάδου, International advisor for EBRD KVP Law
Ενώ για τους περισσότερους το καλό είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τον αφηρημένο χαρακτήρα της φιλανθρωπίας, και δη της σιωπηλής, η κυρία Βασιλειάδου επισήμανε πως «το να επιστρέφουμε το καλό στην κοινότητα θα πρέπει να αποτελεί πυξίδα μας και μια συνειδητή επιλογή που γιορτάζεται». Επιπλέον, υπογράμμισε ότι «η σημασία ενός υγιούς μοντέλου εργασίας γίνεται πλέον αντιληπτή από τις επιχειρήσεις, εντούτοις είναι σημαντικό να καταστεί η βιωσιμότητα εταιρική κουλτούρα και να υπάρξει συνεργασία για την εκπλήρωση των κοινωνικών στόχων». Όπως τόνισε η κυρία Βασιλειάδου «το καλό θα αποκτήσει ανταποδοτική αξία εάν καταστεί προτεραιότητα όλων».

Πώς η οδηγία για την εταιρική αναφορά αειφορίας παρέχει ίσα δικαιώματα στους ενδιαφερόμενους
Μαρία Αλεξίου, Πρόεδρος CSR Hellas
Η κυρία Αλεξίου επισήμανε πως «ο κοινωνικός πυλώνας των κριτηρίων ESG αφορά όλους τους συμμέτοχους» και προσέθεσε ότι «κρίνεται ως κομβικής σημασίας ανάγκη για τις επιχειρήσεις να αντιληφτούν ποιοι ακριβώς είναι οι κύριοι συμμέτοχοι τους». Επιπλέον, υπογράμμισε ότι η ολιστική προσέγγιση της έννοιας της βιωσιμότητας αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία, τονίζοντας ωστόσο πως «πολλές ευκαιρίες βιωσιμότητας δεν έχουν καν αξιολογηθεί ακόμη». Όπως διευκρίνισε η κυρία Αλεξίου, «το social taxonomy θα εφαρμοστεί την επόμενη διετία και οι επιχειρήσεις που επιθυμούν να επιβιώσουν καλούνται να προσαρμοστούν στη νέα εποχή βιωσιμότητας, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πυρήνας κάθε επιχειρηματικής στρατηγικής είναι ο ίδιος ο άνθρωπος».
4η ενότητα | G for GOVERNANCE

ESG, πιστωτικός κίνδυνος & αντίκτυπος Covid-19
Hatuna Pokrovskaia-Verkuyl, Senior ESG Business Development Manager S&P Global Market Intelligence
«Η διακυβέρνηση ισοδυναμεί με το πρόσωπο που προβάλλει η επιχείρηση στα Media» τόνισε η κυρία Porkovskaia -Verkuyl. Όπως υπογράμμισε «οι επενδυτές αναζητούν επιχειρήσεις με ποικιλία στο board και διαφάνεια, που λειτουργούν σύμφωνα με τα νομοθετικά και ηθικά πλαίσια, δημοσιοποιώντας μη χρηματοοικονομικά δεδομένα». Επιπλέον, ανέφερε ότι «μετά την πανδημία, οι επιχειρήσεις κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν νέες προκλήσεις στην εταιρική διακυβέρνηση, καθώς πια υπάρχει λιγότερη ανοχή στα εταιρικά σκάνδαλα». Ακόμα, επεσήμανε ότι «οι εταιρείες προσαρμόζονται σταδιακά στις νέες συνθήκες τηλεργασίας και, μεταξύ άλλων, δίνουν έμφαση στο board diversity και στο board gender diversity όπως και στο πιο υπεύθυνο τρόπο ταξιδιών των εταιρικών μελών».

Το Board diversity στην Ελλάδα ως οδηγός της ESG ατζέντας
Natasha Martsekis, Board Member, NED Club in Greece | Member, ESG Working Group ΕcoDa | Βoard Member, Hellenic Petroleum
«Ο νόμος 4706, που ψηφίστηκε από την Ελληνική Βουλή, αλλάζει το τοπίο στο ζήτημα του board gender diversity, καθώς οι εταιρείες υποχρεώνονται να συμπεριλαμβάνουν στο διοικητικό τους συμβούλιο τουλάχιστον 25% γυναίκες» ανέφερε η κυρία Martsekis. Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι «μέχρι σήμερα στην Ελλάδα το ποσοστό των γυναικών που συμμετείχαν στο διοικητικό συμβούλιο κυμαινόταν από 5%-7%, εξαιτίας και των οικογενειακών επιχειρήσεων, που δεν ανανέωναν εύκολα το board τους, αλλά και της έλλειψης εργασιακού πλαισίου υποστήριξης». Επιπλέον, τόνισε ότι «στις χώρες που εφαρμόζονται quotas παρατηρείται 3% αύξηση συμμετοχής γυναικών στο διοικητικό συμβούλιο ανά έτος» και σημείωσε πως «το board gender diversity προσελκύει το ενδιαφέρον των επενδυτών».

Η Προσθήκη του ESG στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου
Μιχάλης Σπανός, Managing Director Global Sustain
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο κύριος Σπανός «ο μετασχηματισμός του διοικητικού συμβουλίου στη σύγχρονη εποχή αποτελεί μια ευκαιρία για τις επιχειρήσεις να εκμεταλλευτούν τις αλλαγές, βλέποντάς τες ως εργαλείο ανάπτυξης». Μάλιστα, τόνισε πως «ο πυλώνας της διακυβέρνησης είναι κατά 40% πιο σημαντικός από τα υπόλοιπα κριτήρια βιωσιμότητας, καθώς το χτίσιμο δομών, επιτροπών, κινήτρων κτλ. θα συμβάλλουν στην επίτευξη των περιβαλλοντικών και κοινωνικών στόχων». Επιπλέον, υπογράμμισε ότι «στην Ελλάδα υπάρχει μια πολυπλοκότητα στο ζήτημα της εταιρικής διακυβέρνησης με το 97% των επιχειρήσεων να είναι μικρομεσαίες και ανέφερε πως «το ESG πρέπει να συνιστά δέσμευση της ηγεσίας για τις επιχειρήσεις».

Επαναπροσδιορισμός χρηματοδότησης: Ο ρόλος του ESG
Νικόλαος Φίλιππας, Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης
Επιχειρήσεων Πανεπιστημίου Πειραιώς
Όπως υπογράμμισε ο κύριος Φίλιππας «το παλαιό χρηματοπιστωτικό σύστημα είχε δημιουργήσει έντονες κοινωνικές ανισότητες, εντούτοις τα θέματα Covid και περιβάλλον βάζουν τον άνθρωπο, και όχι τον πλούτο των βασικών μετόχων, στον πυρήνα του ενδιαφέροντος». Επιπλέον, ανέφερε ότι «ο στόχος του βραχυπρόθεσμου κέρδους δημιουργούσε προβλήματα στους μικρούς μετόχους, τους εργαζομένους αλλά και στην ίδια την κοινωνία». Επίσης, τόνισε πως «η επιτυχημένη ενσωμάτωσης των κριτηρίων ESG επιτυγχάνεται μόνο μέσα από μια ολιστική προσέγγιση και με τη χρήση βασικών εργαλείων αξιολόγησης», σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «πλέον τα funds του εξωτερικού επιλέγουν εταιρίες με βάσει τα ESG κριτήρια».

Η διακυβέρνηση στον πυρήνα της στρατηγικής ESG
Ευάγγελος Κοσμάς, Head, Corporate Affairs & Communication, ΔΕΠΑ
Ο κύριος Κοσμάς επισήμανε ότι «βασικό στοιχείο της εταιρικής διακυβέρνησης συνιστά η διαφάνεια, που διασφαλίζεται με διάφορες ενέργειες όπως ο εσωτερικός έλεγχος και η συγκρότηση διοικητικού συμβουλίου από τα κατάλληλα άτομα». Επιπλέον τόνισε πως «οι εργαζόμενοι διαδραματίζουν καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη της επιχείρησης και για αυτόν ακριβώς τον λόγο είναι σημαντικό να υπάρχουν συνεχής εκπαίδευση, ευκαιρίες ανάπτυξης, σεβασμός στη διαφορετικότητα και ισότητα». Ακόμη σημείωσε ότι «οι νέοι επαγγελματίες με υψηλά προσόντα επιλέγουν να σταδιοδρομούν σε επιχειρήσεις που σέβονται τα κριτήρια βιωσιμότητας» και προσέθεσε πως «η ΔΕΠΑ έχει υιοθετήσει τα κριτήρια ESG στην καθημερινή λειτουργία και στον στρατηγικό σχεδιασμό της».

Το νέο πρότυπο Διοικητικού Συμβουλίου στην εποχή της αειφορίας
Κατερίνα Ρόγγα, Principal, Risk Advisory, Deloitte Greece
Όπως υπογράμμισε η κυρία Ρόγγα «αυτή τη στιγμή τα διοικητικά συμβούλια αντιμετωπίζουν πρόκληση στη διαχείριση της χρηματοοικονομικής πληροφορίας αλλά και στην ενσωμάτωση της μη χρηματοοικονομικής πληροφορίας». Επιπλέον, επεσήμανε ότι εξαιρετικά σημαντικό παράγοντας στην επιτυχία της διακυβέρνησης συνιστά «η ολιστική αντιμετώπιση των κριτηρίων βιωσιμότητας και η χάραξη σαφούς στρατηγικής για τον τρόπο διαχείρισης της αξίας της εταιρείας». Ακόμα, σημείωσε ότι «κρίνεται καταλυτική η συνεργασία όλων για την μετάβαση στην εποχή της ESG, αφού η γενική κουλτούρα εταιρικής αλλαγής θα διασφαλίσει στην επομένη μέρα ένταξη και ισότητα».

Υιοθέτηση κριτηρίων ESG στις επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα
Φώτης Κουρμούσης, Ειδικός Γραμματέας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του Υπουργείου Οικονομικών
«Παλιότερα τα κριτήρια ESG θεωρούνταν πολυτέλεια ή μόδα για τις επιχειρήσεις όμως, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία, μέσα σε 1 χρόνο από σήμερα όλοι οι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί καλούνται να εκδώσουν απολογισμούς για ζητήματα περιβάλλοντος, κοινωνίας, διακυβέρνησης» ανέφερε ο κύριος Κουρμούσης. Επιπλέον, προσέθεσε ότι «το κράτος ως δημόσιο παρέχει έξτρα μοριοδότηση στις εταιρείες που τηρούν τα κριτήρια βιωσιμότητας». Επίσης, τόνισε πως «τα δυο πακέτα χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το νέο ΕΣΠΑ και το ταμείο ανάκαμψης, στηρίζουν απόλυτα τη σύμπλευση των επιχειρήσεων με την ατζέντα ESG. «Το ίδιο το κράτος εφαρμόζει τα κριτήρια ESG στη λειτουργία του, με δράσεις όπως η εξοικονόμηση ενέργειας, η ανακύκλωση, η ηλεκτρονική επαφή με τους πολίτες και οι ηλεκτρονικές εκδηλώσεις» σημείωσε χαρακτηριστικά.

Στο φόρουμ συμμετείχαν περισσότερα από 200 υψηλόβαθμα στελέχη, πλέον των 100 επιχειρήσεων, οργανισμών και φορέων. Συγκεκριμένα: 3M GREECE, ACFE, AEGEAN AIRLINES, AEGEANMMOTORWAY, Alba Graduate Business School, ALPHA BANK, APIVITA, Athens International Airport, ATHENS STOCK EXCHANGE, ATHENS UNIVERSITY OF ECONOMICS AND BUSINESS, ATTICABANK, BAKER TILLY, Bank of Piraeus, BLUE STAR FERRIES, BRILLIANT PR, BROOKSTREET EQUITY PARTNERS, COSMOTE, CSR HELLAS, Dell Technologies, DELOITTE GREECE, DESFA, ECALI CLUB, ELETEA, ELLAKTOR GROUP, ELPEDISON, ELVALHALCOR, EUROBANK, EUROBANK ASSET MANAGEMENT, EUROLIFE FFH, EY Greece, FOURLIS HOLDINGS, FRAPORT GREECE, GENESIS PHARMA, GIZELIS ROBOTICS, GLOBAL COMPACT NETWORK HELLAS, GLOBAL SUSTAIN, GOODY’S, GRANT THORNTON, Hellenic Alumni Association of LSE, HELLENIC BANK ASSOCIATION, HOUSEMARKET, INTERAMERICAN, INTRACOM DEFENSE, INTRACOM HOLDINGS, INTRAKAT, INTRASOT INTERNATIONAL, IOBE, JE CONSULTING, KKS ADVISORS, KPMG, Latsis Foundation, LEASEPLAN HELLAS, MARGETIS MARITIME CONSULTING, MCCAIN, MEGA DISPOSABLES, METAVALLON VC, METRO, MITSIS HOTELS, MOTOR OIL GROUP, MYTILINEOS, NAVARINO, NBG, NEA ODOS, NESTLE ΕΛΛΑΣ, NIK. BAGIANNIS & CO, NOVARTIS HELLAS, PPC, PRIORITY, PRODEA INVESTMENTS, PROSPERIA, QUALITY NET FOUNDATION, QUEST GROUP, RED DESIGN CONSULTANTS, S&P Global, SEV, STANTON CHASE, SUNLIGHT, SUSTAINABILITY KNOWLEDGE GROUP, SYSEP, Technical University of Crete, TITAN, TOSOH HELLAS, TRASTOR, VIANEX, VODAFONE, ΑΕΕΓΑ “Η ΕΘΝΙΚΗ”, ΔΕΠΑ, Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους Υπουργείου Οικονομικών, ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ, ΕΛΙΝΟΙΛ, Ένωση Θεσμικών Επενδυτών, Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ΕΤΕ, ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ, ΚΟΡΡΕΣ, ΜΕΒΓΑΛ, Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας, ΟΠΑΠ, ΟΤΕ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ, Πανεπιστήμιο Πειραιά, Πάντειο Πανεπιστήμιο, ΣΕΒ, ΣΙΟΥΦΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, Υπουργείο Οικονομικών, κ.ά.

Δίκα Αγαπητίδου Γενική Διευθύντρια JLL – Αθηναϊκή Οικονομική

FP: Ποιος είναι ο ρόλος του real estate στην εφοδιαστική αλυσίδα;

Το μεγαλύτερο μερίδιο των δαπανών λειτουργίας των εταιρειών logistics αφορά το μεταφορικό κόστος, 45-55% κατά μέσο όρο. Το real estate, δηλαδή το κόστος των εγκαταστάσεων (ενοίκια,κλπ), αφορά γύρω στο 5% των συνολικών δαπανών, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια πρώτη εντύπωση ότι αυτή η παράμετρος έχει μικρή (άμεση) σημασία. Στην πραγματικότητα, όμως, πρέπει να συνυπολογιστεί και ο έμμεσος ρόλος του real estate, καθώς αφορά τόσο τα ίδια τα κτίρια όσο και την τοποθεσία τους.
Πιο συγκεκριμένα, όπως και στα κτίρια γραφείων άλλωστε, βλέπουμε να επικρατεί ολοένα και περισσότερο ένας νέος τρόπος σκέψης αναφορικά με το χώρο και τη λειτουργία του, με πυξίδα την βιωσιμότητα και τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος των αποθηκευτικών χώραν (πχ, με πράσινες οροφές).
Η τοποθεσία αποτελεί επίσης κρίσιμο παράγοντα καθώς συνδέεται ευθέως με το κόστος μεταφοράς, επομένως η άριστη τοποθεσία αποτελεί συνισταμένη των διαδρομών που καλείται να κάνει ένα κέντρο διανομής στην προσπάθειά του να βρει τη χρυσή τομή μεταξύ των προμηθευτών και των πελατών του. Μια πρόσφατη έρευνα του ΜΙΤ μάλιστα εκτιμά ότι η αύξηση του ηλεκτρονικού εμπορίου, μια τάση που ενισχύθηκε και από την πανδημία, και οδήγησε όχι μόνο σε μείωση του μεταφορικού κόστους αλλά και σε μείωση των εκπομπών CO2 κατά 38% κατά μέσο όρο.

FP: Σε τι βαθμό έχει επηρεάσει η πανδημία την αγορά του real estate σε ό, τι αφορά τα logistics;

Τα logistics ήταν πιστεύω ο μοναδικός κλάδος του real estate που όχι μόνο δεν υπέφερε με την πανδημία αλλά αντίθετα ενισχύθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο αλλά και στη χώρα μας, κι αυτό με δύο τρόπους. Καταρχήν φάνηκε ξεκάθαρα και εμφατικά ότι οι εφοδιαστικές αλυσίδες επεκτείνονται και ωριμάζουν και σε αυτή τη διαδικασία ο ρόλος των κτιρίων και της τοποθεσίας τους είναι σημαντικός και συχνά καταλυτικός. Επιπλέον, η άνοδος του ηλεκτρονικού εμπορίου διόγκωσε όπως ήταν φυσικό την ανάγκη των επιχειρήσεων να διατηρούν επαρκές απόθεμα σε όχι απομακρυσμένα σημεία, άρα τόνωσε αποφασιστικά τη ζήτηση για χώρους σύγχρονους και μεγάλης κλίμακας, ει δυνατόν μεγαλύτερους των 5.000 τμ.

FP: Λέγεται πως οι αποθήκες – logistics καταγράφουν τις υψηλότερες αποδόσεις σε σχέση με τα υπόλοιπα ακίνητα. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Η αλήθεια είναι ότι ο κλάδος αυτός είναι σχετικά «νέος» από πλευράς επενδυτικού ενδιαφέροντος, καθώς παραδοσιακά τα χαρτοφυλάκια των θεσμικών επενδυτών αλλά και των μικρότερων, ιδιωτών επενδυτών, επικεντρώνονταν σχεδόν αποκλειστικά σε γραφεία και καταστήματα/ εμπορικά κέντρα. Σε μεγάλο βαθμό αυτό εξηγεί το γεγονός ότι οι αποδόσεις είναι συνήθως κατά 1-3 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερες στα logistics, καθώς όσο λιγότερο ώριμη είναι μια αγορά τόσο μεγαλύτερο κίνδυνο εμπεριέχει επομένως συνεπάγεται και υψηλότερες αποδόσεις. Οι σύγχρονοι αποθηκευτικοί χώροι «εισέβαλαν» στο ραντάρ των επενδυτών στην Αμερική και τη Δυτική Ευρώπη στις αρχές του 2000 και στην Ελλάδα το 2014. Και θα ήθελα μάλιστα στο σημείο αυτό να πω ότι η εταιρεία μας χειρίστηκε την πρώτη αγοραπωλησία αποθηκών 30.000 τμ περίπου στον Ασπρόπυργο με αγοραστή μια ΑΕΕΑΠ. Έκτοτε ο κλάδος έχει ανέβει στις προτιμήσεις των αγοραστων, επενδυτών αλλά και ιδιοχρηστών, με εκθετική πορεία, με αποτέλεσμα τα τελευταία χρόνια η ζήτηση να υπερβαίνει σταθερά την προσφορά.

Δημήτρης Μανουσάκης: Ηead of Savills Greece

FP: Ποιες είναι οι κυρίαρχες τάσεις που βλέπετε σήμερα στην αγορά ακινήτων;

Το επενδυτικό κοινό απέδειξε τα τελευταία χρόνια ότι διαθέτει υψηλό ενδιαφέρον για την Ελληνική αγορά, με έναν σημαντικό όγκο τόσο εγχώριων όσο και διεθνών κεφαλαίων να εισέρχεται στην αγορά ακινήτων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον μάλιστα τον τελευταίο καιρό παρατηρείται για την Αθήνα, με τα φώτα διεθνώς να είναι στραμμένα στο έργο του Ελληνικού. Για ένα μεγάλο διάστημα και όσο οι τιμές παρέμειναν πολύ χαμηλά, παρατηρούνταν έντονη τάση για αγορά, εκσυγχρονισμό και επανατοποθέτηση υφιστάμενων κτιρίων ως αποτέλεσμα της ανάγκης για νέους σύγχρονους χώρους γραφείων. Αντίστοιχα, η αλματώδης ανάπτυξη του τουρισμού της Ελλάδας γενικά αλλά και της Αθήνας ειδικότερα έφερε σημαντικό όγκο επενδύσεων. Σήμερα, η αγορά επιδεικνύει περισσότερη ωριμότητα και λιγότερο οπορτουνισμό. Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός ότι Hedge Funds που εισήλθαν στην αγορά για την απόκτηση πακέτων ενυπόθηκων δανείων (NPLs), περνούν σε μία πιο ώριμη φάση επενδύσεων με έμφαση σε ανακαινίσεις για τη διαμόρφωση τελικού γραφειακού προϊόντος Α’ ποιότητας, με στόχο την επίτευξη υψηλότερων ενοικίων και τη διαμόρφωση υπεραξιών. Η επενδυτική αυτή δραστηριότητα έφερε μια διετία ξεκάθαρης ανάκαμψης από την οικονομική κρίση με θετικές προοπτικές για το μέλλον, μέχρι που η χώρα έπεσε στην περιδίνηση της πανδημίας COVID-19, έχοντας ως αποτέλεσμα την δημιουργία αβεβαιότητας για το μέλλον ειδικά για τα επενδυτικά ακίνητα.

FP: Τώρα που φαίνεται ότι σταδιακά εξερχόμαστε από την δυσκολότατη αυτή περίοδο, πως θεωρείτε ότι έχει επηρεάσει η πανδημία την αγορά;

Παρά την πανδημία και την αναμενόμενη επενδυτική διστακτικότητα, η αγορά φαίνεται ότι επέδειξε προσαρμοστικότητα, με αγορές όπως αυτή των βιομηχανικών αποθηκευτικών ακινήτων να παρουσιάζει ραγδαία ανάπτυξη και αυτή των γραφειακών χώρων να συνεχίζει σε αποτελεσματικούς ρυθμούς για τους επενδυτές. Η αγορά του λιανεμπορίου επίσης συνέχισε σε μια θετική πορεία, με ειδικές κατηγορίες ακινήτων όπως είναι οι υπεραγορές τροφίμων να προσελκύουν υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον. Παράλληλα, ο Covid-19 έχει δημιουργήσει νέες απαιτήσεις και προδιαγραφές στους χώρους εργασίας σε θέματα κλιματισμού/αερισμού και επιλογής υλικών, οι οποίες φαίνεται ότι θα παραμείνουν μακροπρόθεσμα. Τέλος, χώροι με ενεργειακές πιστοποιήσεις όπως BREEAM, LEED και WELL παρουσιάζουν υψηλότερη ζήτηση.

FP: Σχετικά με τις επενδύσεις που αναφέρετε, πως διαμορφώνονται οι αποδόσεις την τρέχουσα περίοδο;

Οι αποδόσεις παρέμειναν σε θετικά επίπεδα, με την μεγαλύτερη έκπληξη να είναι αυτές των βιομηχανικών ακίνητων Α κατηγορίας οι οποίες συμπιέστηκαν σε μεγάλο βαθμό, ακόμα και κατά 1%-1,5% σε ορισμένες περιοχές. Οι υψηλών προδιαγραφών αποθήκες όπως είναι αυτές που διαθέτουν πιστοποίηση BREEAM έχουν επίσης αγγίξει ιστορικά χαμηλές επιδόσεις. Οι γραφειακοί χώροι ως μια πιο ώριμη αγορά ακινήτων για τα Ελληνικά δεδομένα παρέμεινε σε σταθερά επίπεδα αποδόσεων ειδικότερα για γραφειακούς χώρους που τοποθετούνται στον Βόρειο Τομέα (Κηφισίας) και το Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας. Οι αποδόσεις στις δύο αυτές βασικές γραφειακές αγορές για τα υψηλότερης ποιότητας ακίνητα βρίσκονται σήμερα στα ίδια επίπεδα με το 2019 πριν το ξέσπασμα του COVID-19, ξεκινώντας δηλαδή από 6,5% και 5,75% αντίστοιχα. Επιπλέον, οι αποδόσεις καταστημάτων σε κύριους εμπορικούς δρόμους της Αττικής είναι στα επίπεδα των 5,5% με 6,5%, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στις οδούς Βουκουρεστίου και Ερμού, εντοπίζονται ακόμα χαμηλότερα τη στιγμή που τα ενοίκια σε αυτούς τους δρόμους συνέχισαν να διατηρούνται σε πολύ υψηλά επίπεδα και το 2020, ξεπερνώντας τα επίπεδα προ οικονομικής κρίσης.

FP: Πώς βλέπετε λοιπόν τις προοπτικές της αγοράς για τα επόμενα χρόνια;

Η αγορά ακίνητης περιουσίας βρίσκεται και θα συνεχίσει να βρίσκεται στο επίκεντρο της ανάπτυξης και της συνολικής αναβάθμισης της χώρας. Οι μικρότερες ΑΕΕΑΠ μπαίνουν σήμερα σε φάση ωρίμανσης και με την βελτίωση των συνθηκών αρχίζουν να επεκτείνουν το χαρτοφυλάκιό τους με μεγαλύτερης κλίμακας και διαφορετικού τύπου ακίνητα. Έλληνες επενδυτές συνεχίζουν την επενδυτική τους δραστηριότητα σε μεγάλα έργα που συνδυάζουν διάφορες εμπορικές χρήσεις. Σχεδόν όλες οι ΑΕΕΑΠ έχουν κατευθύνει σημαντικό μέρος των κεφαλαίων τους σε νέες αναπτύξεις γραφείων. Το project του Ελληνικού βρίσκεται σε ώριμη φάση για την άμεση εκκίνηση του: μια ανάπτυξη η οποία αναμένεται να αλλάξει άρδην το τοπίο της Αθήνας με σημαντικό αριθμό τετραγωνικών μέτρων κατοικιών, γραφείων, λιανεμπορίου και χώρων αναψυχής υψηλών προδιαγραφών.


Η εταιρεία Kentriki-Savills Hellas ειδικεύεται στην παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών σε επενδυτές και ιδιώτες με στόχο τη μεγιστοποίηση του οφέλους των ενδιαφερομένων και την εξασφάλιση των καλύτερων δυνατών λύσεων για ακίνητα που βρίσκονται στην Ελλάδα, την Κύπρο και τις βαλκανικές χώρες. Ένας από τους λόγους που η Kentriki-Savills ξεχωρίζει από τον ανταγωνισμό, είναι ότι η εταιρία είναι πιστοποιημένη κατά RICS και απασχολεί μια πλήρως εξειδικευμένη ομάδα επαγγελματιών και πιστοποιημένων εκτιμητών. Εκτός από την μακροχρόνια εμπειρία της στον τομέα των εκτιμήσεων, η εταιρία διακρίνεται και για τις μεσιτικές της υπηρεσίες σε γραφειακούς χώρους, logistics, ξενοδοχειακές μονάδες αλλά και κατοικίες, για τις οποίες βραβεύθηκε πρόσφατα με το «Best Real Estate Agency» στα International Property Awards. Άλλες υπηρεσίες συμπεριλαμβάνουν property management ακινήτων και project management κτιριακών έργων, τεχνικό και νομικό έλεγχο ακινήτων (technical and legal due diligence) για σκοπούς μεταβιβασιμότητας. Η εταιρεία σήμερα μετρά 24 χρόνια ως μέλος του δικτύου της Savills, μια από τις κορυφαίες εταιρίες στον τομέα του real estate παγκοσμίως.

Χαράλαμπος Γκούντας: Διευθυντής ΚΕΛΕ

FP:Τα οικονομικά στελέχη των επιχειρήσεων επιζητούν την επιμόρφωση καθώς το φορολογικό πλαίσιο στη χώρα μας αλλάζει διαρκώς. Πώς ανταποκρίνεστε εσείς σε αυτήν την ανάγκη;

Η πολυετής εμπειρία της ιδρυτικής ομάδας του «ΚΕΛΕ» τους επέτρεψε να γνωρίζουν ακριβώς τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του προφίλ των οικονομικών στελεχών που είχαν και έχουν ανάγκη οι Ελληνικές Επιχειρήσεις. Συνεπώς οι άνθρωποι μας, διαμορφώνουν διαρκώς εξειδικευμένα σεμινάρια δίνοντας την δυνατότητα ανάλογα με το γνωστικό επίπεδο και το βαθμό εμπειρίας, ο εκπαιδευόμενος, να μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των λογιστηρίων σε ένα «πραγματικό περιβάλλον».
Ο σπουδαστής διαχειρίζεται πραγματικά λογιστικά παραστατικά (έσοδα, φόρους κλπ) και πραγματικά λογιστικά, φορολογικά, μισθολογικά-εργατικά, χρηματοοικονομικά γεγονότα (χρηματοδοτήσεις, ανάλυση χρηματοοικονομικών καταστάσεων, μισθοδοσίες, εργατικά, ΦΠΑ κλπ).
Οι εισηγητές μας είναι καταξιωμένοι και καταρτισμένοι γνώστες του αντικειμένου έχοντας ως γνώμονα την μετάδοση των γνώσεων τους. Οι ίδιοι κατέχουν θέσεις σε μεγάλες επιχειρήσεις είτε ως διευθυντές-προϊστάμενοι λογιστηρίων είτε ως οικονομικοί διευθυντές μεταδίδοντας στους σπουδαστές την απαραίτητη γνώση αλλά κυρίως την πολύτιμη καθημερινή εμπειρία.
Πρόκειται για μια καινοτόμα διαδικασία δίνοντας τη δυνατότητα στους σπουδαστές να λάβουν υπηρεσίες “on the job training” από το Κέντρο που εφηύρε αυτόν τον τρόπο εκπαίδευσης, γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ των επιθυμητών προσόντων που απαιτούνται από την αγορά εργασίας και των διαθέσιμων ακαδημαϊκών προσόντων των αποφοίτων.

FP: Το ΚΕΛΕ προσφέρει στους ενδιαφερόμενους εκπαίδευση εξ αποστάσεως;

Το ΚΕΛΕ επενδύοντας σε υψηλής ποιότητας πλατφόρμα ανταποκρίθηκε δυναμικά και άμεσα στις ανάγκες των σπουδαστών του κατά την διάρκεια του Covid -19. Αφομοιώνοντας εγκαίρως τις δυνατότητες της τεχνολογίας. Ανέπτυξε μια εκπαιδευτική πλατφόρμα μέσω της οποίας μεταφέραμε το πραγματικό περιβάλλον λογιστηρίου της εκπαιδευτικής μας αίθουσας σε μια εικονική αίθουσα της πλατφόρμας όπου ο εισηγητής του σεμιναρίου ζωντανά “Kele live webinar” έρχεται σε επαφή με τους σπουδαστές μας. Ο σωστός σχεδιασμός της, την καθιστά άμεση και αποτελεσματική, αναδεικνύοντας εκπαιδευτικές ευκαιρίες πρόσβασης σε σπουδαστές απομακρυσμένων περιοχών.

FP: Για ποιους λόγους να επιλέξουν τον οργανισμό σας τα οικονομικά στελέχη, ποια είναι τα στοιχεία που σας διαφοροποιούν από τον ανταγωνισμό;

Η εκπαίδευσή μας, 33 χρόνια γίνεται με Πρακτικές Εφαρμογές στην καθημερινή λειτουργία των εταιριών, των λογιστικών και φοροτεχνικών γραφείων.
Από το 2017 το ΚΕΛΕ είναι “Gold Learning Partner” του ACCA, παρέχοντας στους σπουδαστές προγράμματα εκπαίδευσης πάντα με το στοιχείο καινοτομίας που το διακρίνει και την εκπαίδευση στην πράξη. Με καθολικά ποσοστά επιτυχίας στις εξετάσεις. Από το 2019 συνεργάζεται με το Κέντρο Δια βίου Μάθησης (ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ) Πανεπιστημίου Πειραιώς, πιστοποιώντας τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα κατόπιν γραπτών εξετάσεων. Τέλος, πιστοποιήθηκε ως επαγγελματικός εκπαιδευτικός φορέας από την αρμόδια Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης & Ελέγχων (ΕΛΤΕ).

FP: Οι οικονομικές αρχές προχωρούν στην εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Έχετε προγράμματα επιμόρφωσης σε αυτόν τον τομέα;

Στο πλαίσιο της εξατομικευμένης παροχής υπηρεσιών επαγγελματικής κατάρτισης και εκπαίδευσης, το ΚΕΛΕ με μεγάλη απήχηση πραγματοποιεί ήδη ένα χρόνο με επιτυχία εκπαιδευτικά σεμινάρια τα οποία ανταποκρίνονται στις αλλαγές του φορολογικού συστήματος και στην εφαρμογή my DATA (ηλεκτρονική τιμολόγηση).
Όλα τα τρέχοντα σεμινάρια προσαρμόστηκαν στο μάθημα της μηχανογράφησης στην ηλεκτρονική τιμολόγηση και διδάσκεται πρακτική εφαρμογή σε όλα τα software (ERP) της αγοράς.

Κύρος Δασκαλάκης: Διευθυντής Marketing και Επικοινωνίας BCA College

FP: Το BCA γιορτάζει φέτος μια πορεία 50 ετών στο χώρο της εκπαίδευσης. Ποια είναι τα ορόσημα αυτής της πορείας;

Η ιστορία του BCA είναι μια αλυσίδα από πρωτιές. Το 1971, με την ίδρυσή του, για πρώτη φορά προσφέρει στην Ελλάδα επιχειρησιακές σπουδές: Μάρκετινγκ, Διαφήμιση, Διοίκηση Εμπορικών και Βιομηχανικών Επιχειρήσεων, Ναυτιλιακά και Ξενοδοχειακά, συνδεδεμένα με την αγορά εργασίας σε διεθνές επίπεδο. Το 1976, το BCA συνεργάζεται με το LONDON CHAMBER OF COMMERCE AND INDUSTRY. Ήταν η πρώτη φορά που εκπαιδευτικό ίδρυμα στην Ελλάδα γίνεται αποδεκτό ως συνεργάτης από Ευρωπαϊκό φορέα. Το 1978 επεκτείνεται στην Ιταλία και το 1984 στην Ελβετία. Γίνεται έτσι το πρώτο κολλέγιο της Ελλάδας με παραρτήματα στην Ευρώπη. Το 2000, το BCA ιδρύει το I.S.A. (International School of Athens), στην Κηφισιά, ένα από τα μεγαλύτερα και εγκυρότερα ξενόγλωσσα σχολεία στη χώρα μας. Το 2008, με τον νόμο 38/2008 περί αναγνώρισης των πτυχίων κολλεγίων, το BCA είναι το πρώτο κολλέγιο που αδειοδοτείται. Πλέον, και με τη προσθήκη του νόμου 4073/2012, τα πτυχία των συνεργαζόμενων Βρετανικών και Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων που χορηγεί το BCA αναγνωρίζονται από το Ελληνικό κράτος, κάτι που ίσχυε ήδη για όλες τις χώρες του κόσμου. Το 2014, το BCA προσφέρει το πρώτο στον κόσμο Master στα Ναυτιλιακά με e-learning. Το 2018, διαμορφώνει σε ένα μοντέρνο City-Campus, υψηλής αισθητικής και λειτουργικότητας, το επιβλητικό βιοκλιματικό «μπλε κτήριο» 4.100 τετραγωνικών στη Λεωφ. Αλεξάνδρας 205. Το 2020 το BCA βραβεύεται ως “Κολλέγιο της Χρονιάς” στα Education Leaders Awards και ξεκινάει τη συνεργασία του µε ένα κορυφαίο Βρετανικό Πανεπιστήμιο, το University of West London. Φέτος, καθιερώνουμε το Blended Learning, συνδυάζοντας τα καλύτερα στοιχεία της διά ζώσης και της διαδικτυακής διδασκαλίας.

FP: Ποια είναι τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του BCA σε σχέση με τον ανταγωνισμό;

Η συνολική σπουδαστική εμπειρία: έντονη και ευχάριστη. Στο BCA οι σπουδές είναι εντατικές, δεν πας για να χαλαρώσεις. Ο κόσμος των επιχειρήσεων πληρώνει καλά τα στελέχη του, αλλά ζητάει να έχουν και γνώσεις και ικανότητες. Όλα αυτά στο BCA παρέχονται σε ένα μοντέρνο City Campus με καθηγητές Έλληνες και ξένους, με φιλική προσωπικότητα, συνεργάτες των φοιτητών από την εγγραφή μέχρι την αποφοίτηση, με πολλές ηλεκτρονικές εφαρμογές που διευκολύνουν και κάνουν συναρπαστικές τις σπουδές, με πολλά σεμινάρια, με ομιλίες στελεχών της αγοράς, workshops, εκπαιδευτικές επισκέψεις σε εταιρείες, μέρες καριέρας κατά τις οποίες οι φοιτητές μας συναντούν τους αυριανούς εργοδότες τους, με σύνδεση της ακαδημαϊκής γνώσης με την πρακτική εμπειρία, με πληρωμένη πρακτική εξάσκηση, με κοινωνικές δραστηριότητες, εκδρομές, εκδηλώσεις, πάρτι, όλα αυτά συνθέτουν ένα έντονα δημιουργικό περιβάλλον στο οποίο ο φοιτητής αισθάνεται πως ο χρόνος του επενδύεται με τον καλύτερο τρόπο. Ακόμα και το ότι τα δύο τελευταία χρόνια τα μαθήματα γίνονται μόνο στα Αγγλικά, είναι πλεονέκτημα: αν κάποιος δεν αισθάνεται σίγουρος για τα Αγγλικά του, θα πρέπει τα πρώτα δύο χρόνια, που μπορεί να επιλέξει ελληνόγλωσσο τμήμα, να κάνει εντατικά Αγγλικά, φυσικά δωρεάν, μέσα στο BCA, για να καλύψει τα κενά. Αποφοιτώντας κάποιος από το BCA, θα ξέρει σε βάθος τα μυστικά ενός ανταγωνιστικού επαγγέλματος με μεγάλη ζήτηση στην αγορά εργασίας, θα μιλάει άψογα Αγγλικά (ή και άλλες γλώσσες, αν το επιθυμεί, που διδάσκονται στο BCA), θα γνωρίζει “πολύ κόσμο” της αγοράς, λόγω των επισκέψεων και των workshops, θα έχει στα χέρια του ένα «γερό» βρετανικό πτυχίο (ή ελβετικό για τους φοιτητές ξενοδοχειακών & τουριστικών) και θα είναι σε θέση να αναλάβει αμέσως θέση ευθύνης. Υπάρχει κάτι που να μπορεί να ανταγωνιστεί αυτό το «πακέτο»;

FP: Ποια είναι τα σχέδια του οργανισμού για το μέλλον;

Να συνεχίσουμε να κάνουμε αυτό που κάνουμε πάντα, με συναίσθημα ευθύνης και προσήλωση στον στόχο. To BCA δεν θα γίνει supermarket ειδικοτήτων επί παντός του επιστητού. Προσφέρουμε επιχειρησιακές σπουδές μόνο, προπτυχιακές και μεταπτυχιακές. Σ’ αυτές έχουμε εξειδίκευση, σ΄ αυτές υπερτερούμε. Οι ευρωπαϊκές μας συνεργασίες αποδεικνύουν πως το BCA θεωρείται ένα σημαντικό και πολύ σοβαρό μέλος της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας. Αυτή την αναγνώριση θα συνεχίσουμε να την επιβεβαιώνουμε, προς όφελος των φοιτητών μας που απολαμβάνουν 100% βρετανική εκπαίδευση χωρίς να πρέπει να ξενιτευτούν. Και προς όφελος των οικογενειών τους, που γλυτώνουν από το κόστος της ζωής στο εξωτερικό.

FP: Η διαρκής κατάρτιση των οικονομικών στελεχών των επιχειρήσεων είναι αναγκαιότητα. Μπορείτε να μας μιλήσετε για τα τμήματα Accounting & Finance του BCA;

Τα χρηματοοικονομικά είναι μια επιστήμη με μεγάλο εύρος εφαρμογών στις σύγχρονες επιχειρήσεις. Ο ειδικός στα χρηματοοικονομικά θα εξασφαλίσει κεφάλαια, θα αξιoλογήσει επενδυτικές αποφάσεις, θα διαχειρισθεί το χαρτοφυλάκιο, τις σχέσεις με τις τράπεζες, τις ασφαλιστικές εταιρίες, το χρηματιστήριο αν η εταιρεία είναι εισηγμένη, θα αντιμετωπίσει τους κινδύνους, θα προβλέψει την κατεύθυνση της αγοράς όσον αφορά τα επιτόκια, το πλαίσιο άντλησης κεφαλαίων, το οικονομικό μοντέλο της χώρας. Ο τομέας των χρηματοοικονομικών είναι ο ένας από τους τρεις βασικούς πυλώνες στη λειτουργία μιας επιχείρησης (οι άλλοι δύο είναι η παραγωγή και το marketing) και ο τρόπος που λειτουργεί μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην επιτυχία και στην αποτυχία.
Το BSc (Hons) στη Λογιστική και τα Χρηματοοικονομικά δημιουργεί τους αυριανούς οικονομικούς διευθυντές ή χρηματοοικονομικούς συμβούλους.
Έχει σχεδιαστεί από το University of West London, με βάση τις προδιαγραφές που θέτουν διεθνείς επαγγελματικές ενώσεις, όπως η ACCA (Ένωση Ορκωτών Ορκωτών Λογιστών) και το CFA Institute (Chartered Financial Analyst).
Οι φοιτητές μας εκπαιδεύονται στους τομείς του Εταιρικού και Επιχειρηματικού Δικαίου, της Διοίκησης Απόδοσης, της Φορολογίας, της Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, του Ελέγχου και της Διασφάλισης και της Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης και στην τεχνολογία Block Chain. Ως απόφοιτοι μπορούν να αποκτήσουν πιστοποιητικό από το ACCA παίρνοντας απαλλαγή μέχρι και σε 9 μαθήματα, καθώς θεωρείται ότι έχουν καλυφθεί από τις σπουδές τους στο BCA.
Υπάρχει και μεταπτυχιακό επίπεδο: το MSc in Accounting and Finance με έμφαση στις ψηφιακές εφαρμογές και το πολύ μοντέρνο MSc in Financial Technology ή FinTech. Επικεντρώνεται σε τεχνολογίες όπως blockchain, τεχνητή νοημοσύνη (AI) και μηχανική μάθηση, για να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, την ασφάλεια και τη διαφάνεια. Απευθύνεται σε διοικητικά στελέχη που επιδιώκουν να βρίσκονται συνεχώς στην πρωτοπορία της τεχνολογίας.

Συμπεριφορική Χρηματοοικονομική και Λογιστική

Από το περιεχόμενο των 2 από τις 3 μεγάλες κατηγορίες σε θέματα Συμπεριφορικής Χρηματοοικονομικής [1], αναφέρουμε συνοπτικά τις παρακάτω επισημάνσεις:
α. Ευριστικοί κανόνες. Πρόκειται για μηχανικές / μη ορθολογικές διεργασίες αποφάσεων που αφορούν και επιχειρηματίες [2, 3] με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η διαδικασία λήψης εταιρικών αποφάσεων. Εκτός από τους επενδυτές, η υπερ-αυτοπεποίθηση, οι θετικές ψευδαισθήσεις και η αισιοδοξία είναι συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν σημαντικά τους μάνατζερς των επιχειρήσεων. Έτσι, το πραγματικό κόστος μιας επένδυσης μπορεί να διπλασιάζεται σε σχέση με εκείνο που είχαν προϋπολογίσει [4, 5], ενώ σε δείγμα 5.334 εξαγορών και συγχωνεύσεων στην Αγγλία (1980-2004) με την υπερ-αυτοπεποίθησή τους πέτυχαν πολύ χαμηλότερες αποδόσεις για τις μετοχές τους [6].
β. Πλαισίωση ή διατύπωση. Πρόκειται για λανθασμένο τρόπο διατύπωσης αναφοράς πληροφοριών που εμφανίζονται με ιδιαίτερο τρόπο κατά τη διαδικασία αξιολόγησης επενδύσεων (π.χ. σε αξιόγραφα) ή επενδυτών. Στο χώρο της Λογιστικής υπάρχουν Λογιστικά Πρότυπα, τα οποία αναφέρονται σε εναλλακτικούς τρόπους παρουσίασης λογιστικών μεγεθών, όπως είναι η δυνατότητα διαφορετικής κατάταξης των δραστηριοτήτων στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών/ΚΤΡ (ΔΛΠ 7), αλλά και σε διαφορετικές κατηγορίες λογαριασμών του Ενεργητικού, όπως είναι η δυνατότητα επιλογής Κυκλοφορούντος ή μη Ενεργητικού στην κατάταξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων (ΔΠΧΑ 9). Όμως, οι Tversky, Kahneman [7] έχουν δείξει ότι υπάρχουν συστηματικές αλλαγές προτιμήσεων, όταν το ίδιο θέμα (π.χ. ΚΤΡ, ΚΕ ή Πάγια) παρουσιάζεται με διαφορετικό τρόπο. Επίσης, ο τρόπος παρουσίασης επηρεάζει και την αντίληψη κινδύνου στις επιλογές των επενδυτών για μετοχικά (αμοιβαία) κεφάλαια κυρίως και δευτερευόντως για κεφάλαια σταθερού εισοδήματος όταν π.χ. η προηγούμενη απόδοσή τους παρουσιάζεται άλλοτε ως μετοχικός δείκτης FTSE και άλλοτε ως ποσοστιαία απόδοση [8]. Μια διαφοροποίηση που επηρεάζει την αξιολόγηση κινδύνου για επενδυτικές επιλογές και κατ’ επέκταση την υπόθεση της διαρκούς επιχειρηματικής δραστηριότητας, αλλά και την αρχή της συγκρισιμότητας των πληροφοριών.

Εκτός από τις παραπάνω επισημάνσεις, υπενθυμίζουμε την υποκειμενικότητα που εμπεριέχεται τόσο κατά τις λογιστικές εγγραφές τέλους χρήσεως, σε υπολογισμούς όπως είναι π.χ. οι επιμετρήσεις ή οι προβλέψεις, όσο και κατά τη σύνταξη ισολογισμού ή κατάστασης αποτελεσμάτων με θέματα όπως είναι π.χ. η αναγνώριση των άυλων περιουσιακών στοιχείων ή των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων [9]. Ακόμη, μπορούμε συμπληρωματικά να εμφανίσουμε στο παρακάτω σχήμα ενδεικτικές περιπτώσεις συμπεριφορικών σφαλμάτων με τις αντίστοιχες ενδεικτικές επιπτώσεις σε μία Υπόθεση και σε δύο Αρχές της Χρηματοοικονομικής Λογιστικής.

Η διερεύνηση των υποκειμενικών παραγόντων της Χρηματοοικονομικής Λογιστικής μπορεί να επεκτείνει τα όριά της και να δημιουργήσει ένα ευρύτερο ενιαίο πλαίσιο γνώσης [10] για τη βελτίωση της επενδυτικής διαδικασίας, μέσα από την κατανόηση της μεθοδολογίας που απαιτούν οι λογιστικοί χειρισμοί και οι κανόνες μέχρι τη σύνταξη χρηματοοικονομικών καταστάσεων [11]. Κατ’ επέκταση, η βελτιωμένη κατανόηση της λειτουργίας των χρηματαγορών θα είναι ωφέλιμη τόσο για τις κυβερνήσεις που επιδιώκουν να προβάλλουν κίνητρα αποταμίευσης και υπεύθυνης διαχείρισης, όσο και για τις εποπτικές αρχές που επιθυμούν να διασφαλίσουν ότι η αγορά για προσωπικές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες λειτουργεί ορθολογικά και χωρίς μεροληψία [12].

Τoυ Παναγιώτη Βασ. Παπαδέα, Καθηγητής Λογιστικής, Πρόεδρος ΕΛΤΕ

Αναφορές του άρθρου
[1] Shefrin, H. (2000): “Beyond Greed and Fear: Understanding Behavioral Finance and the Psychology of Investing”, Harvard Business School Press.
[2] Shefrin, H. (2001): “Behavioral Corporate Finance”, Journal of Applied Corporate Finance, vol. 14, no 3, pp. 113-124.
[3] Shefrin, H. (2006): “Behavioral Corporate Finance”, New York: McGraw-Hill/Irwin.
[4] Merrow, E., Phillips, K., Myers, C. (1981): “Understanding cost growth and performance shortfalls in pioneer plants”, Santa Monica, CA: RAND.
[5] Statman, M., Tyebjee, T. (1985): “Optimistic capital budgeting forecasts: an experiment”, Financial Management, vol. 14, pp. 27-33.
[6] Doukas, J., Petmezas, D. (2007): “Acquisitions, overconfident managers and self-attribution bias”, European Financial Management, vol. 13, pp. 531-577.
[7] Tversky, A., Kahneman, D. (1982): “Evidential Impact of Base Rates”, in Kahneman,D., Slovic, P., Tversky A. (eds.), Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases, Cambridge University Press.
[8] Diacon, S., Hasseldine, J. (2007): “Framing effects and risk perception: The effect of prior performance presentation format on investment fund choice”, Journal of Economic Psychology, vol. 28, pp. 31-52.
[9] Papadeas, P. (2005): “Tax Provisions for Listed EU Companies and Subjectivity”, Journal of Finance Informatics, vol. 1, no 1, pp. 54-63.
[10] Papadeas, P. (2021): “Neurofinancial Accounting”, International Journal of Business and Social Science, vol. 12, no 5.
[11] Bergner, J., Peffer, S., Ramsay, R. (2016): “Concession, contention and accountability in auditor-client negotiations”, Behavioral Research in Accounting, vol. 28, no. 1, pp. 15-25.
[12] American Institute of Certified Public Accountants/AICPA (2014): “Code of Professional Conduct”.

Οργανωμένο οικονομικό έγκλημα και οικονομία της αγοράς

Το οργανωμένο οικονομικό έγκλημα αποτελεί ένα πολυσύνθετο και πολύπλοκο εγκληματικό φαινόμενο, το οποίο μεταλλάσσεται διαρκώς και προσαρμόζεται στις ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις καθώς και στις ευκαιρίες για εύκολο και γρήγορο κέρδος οι οποίες παρουσιάζονται. Οι τεράστιοι οικονομικοί πόροι τους οποίους διαθέτει ,μεταφράζονται και σε δυνατότητα πρόσβασης και χρήσης ιδιαίτερα εξελιγμένων, τεχνολογικά, μέσων για την επίτευξη των εγκληματικών στόχων του, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται σαν να βρίσκεται συνεχώς «ένα βήμα μπροστά» από τις όποιες προσπάθειες κατασταλτικής αντιμετώπισής του.
Οι περισσότερες από τις δραστηριότητες του Οργανωμένου Εγκλήματος π.χ. η διακίνηση ναρκωτικών ή το εμπόριο ανθρώπων (Human trafficking) , έχουν διεθνή διάσταση, επηρεάζοντας περισσότερες από μία χώρες. Τα τελευταία χρόνια η πολυπλοκότητα αυτών των δραστηριοτήτων μεγαλώνει και εξελίσσεται καθώς νέες ευκαιρίες για κέρδη εμφανίζονται στις ομάδες που εμπλέκονται σε αυτές. Η εμφάνιση αυτών των ευκαιριών βασίζεται αφενός στην οικονομική εξέλιξη των κοινωνιών, αφετέρου στην εκμετάλλευση υφιστάμενων αδυναμιών που σχετίζονται με τις δομές λειτουργίας τους.

Oργανωμένο οικονομικό έγκλημα
Το οικονομικό έγκλημα, ορίζεται ως εκείνη την μορφή εγκλήματος η οποία αναφέρεται στην ιδιοκτησία και εμπεριέχει την παράνομη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας της περιουσίας που ανήκει σε ένα φυσικό πρόσωπο σε ένα άλλο, για προσωπική χρήση και ίδιον όφελος. Τα οικονομικά εγκλήματα έχουν να κάνουν με την απάτη (π.χ. απάτες τραπεζικών επιταγών, πιστωτικών καρτών, δανείων, συμβάσεων, ιατρικές απάτες, εταιρικές, ασφαλιστικές, τραπεζικές, απάτες πληρωμών, αγορών, περίθαλψης), την κλοπή, την φοροδιαφυγή, τη φοροκλοπή, τη φοροαποφυγή, τη εισφοροδιαφυγή, την εξαπάτηση, τη δωροδοκία, τη δωροληψία, την υπεξαίρεση, την κατάχρηση, την κατάχρηση εμπιστευτικών πληροφοριών (insider trading), την κλοπή ταυτότητας και γενικά προσωπικών στοιχείων, το ξέπλυμα χρήματος, την πλαστογραφία, την εικονικότητα και πλαστότητα, την λαθρεμπορία, την παραποίηση, την παραχάραξη χρημάτων και την απομίμηση καταναλωτικών αγαθών, χωρίς, προφανώς, η λίστα να ολοκληρώνεται σε αυτή την αναφορά.
Τα θύματα μπορεί να είναι άτομα, επιχειρήσεις, οργανισμοί, το κράτος και η οικονομία στο σύνολό της. Για την αντιμετώπισή του απαιτείται εξειδίκευση και διαρκής κατάρτιση των διωκτικών και ελεγκτικών αρχών, καθώς αναπτύσσονται διαρκώς νέες μορφές και νέες μέθοδοι.

Oργανωμένο έγκλημα και η σχέση του με την οικονομία της αγοράς
Tο οικονομικό σύστημα βασίζεται, κυρίως, στην αρχή της ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών, δηλαδή «πράγματα» και υπηρεσίες, έναντι ενός συγκεκριμένου ποσού. Το τι μπορεί να ανταλλάσσεται και ποια είναι η καταλληλότερη τιμή για την πληρωμή, ορίζεται με βάση δύο ρυθμιστικά συστήματα: ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης, αφενός, που εφαρμόζεται αδιακρίτως σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, και αφετέρου το νομικό καθεστώς της χώρας στην οποία πραγματοποιούνται οι συναλλαγές . Αν υπάρχει ένας αγοραστής ο οποίος είναι διατεθειμένος να πληρώσει το κατάλληλο τίμημα, κάθε αγαθό ή υπηρεσία μπορεί να πωληθεί . Δυστυχώς, ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης δεν κάνει διάκριση μεταξύ ναρκωτικών και ηλεκτρονικών συσκευών, ούτε μεταξύ ανθρώπων και μεταλλευμάτων.
Ένα βασικό ερώτημα το οποίο τίθεται είναι, εάν μπορεί να γίνει διαχωρισμός μεταξύ του υγιούς και του «αρρώστου» τμήματος της οικονομίας. Δυστυχώς η απάντηση μοιάζει να είναι αρνητική. Η παράνομη οικονομική δραστηριότητα σε όλες τις μορφές της παράγει έσοδα, τα οποία επιστρέφουν στην νόμιμη οικονομία, παρόλο που προέρχονται από μαύρη εργασία, φοροδιαφυγή και εγκληματική δραστηριότητα.
Για παράδειγμα μια οικογένεια χρησιμοποιεί τα αφανή εισοδήματα από τις παραπάνω πηγές για να χρηματοδοτήσει τις καθημερινές της ανάγκες(καύσιμα ,ρουχισμό, διατροφή, υγεία κλπ.) και αυτές οι συναλλαγές, απολύτως νόμιμες, αναπόφευκτα συνεισφέρουν στην αύξηση του ΑΕΠ. Συνεπώς το ΑΕΠ αυξάνει και με την ύπαρξη της υπόγειας ή παράνομης οικονομίας.
Οι ροές των κεφαλαίων τις οποίες προκαλεί η παράνομη δραστηριότητα ακολουθούν διαδρομές διαφορετικές ανάλογα με το πώς χρησιμοποιούνται. Τα ποσά τα οποία επενδύονται στην βασική παράνομη δραστηριότητα (απατή, έγκλημα, φοροδιαφυγή) προκαλούν ένα νέο κύμα παράνομης δραστηριότητας τα κέρδη της οποίας επανεισέρχονται στην νόμιμη οικονομία με το παραπάνω μοντέλο. Ένα σημαντικό ποσό χρημάτων το οποίο εισέρχεται στο τραπεζικό σύστημα μέσω καταθέσεων ( μορφή ξεπλύματος χρήματος) έμμεσα, ωστόσο στρεβλά, το ενισχύει.
Η «παράνομη» οικονομική δραστηριότητα η οποία δημιουργείται , «συμβιώνει» στο ίδιο κοινωνικό πλαίσιο, παράλληλα και ταυτόχρονα με τη νόμιμη. Η παράλληλη αυτή οικονομία αναπροσαρμόζεται στους κανόνες τις αγοράς, μεταβάλλεται βάσει των οικονομικών, πολιτικών και κοινωνικών συνθηκών. Τα ίδια τα άτομα της κοινωνίας μετατρέπονται σε καταναλωτές και συμμετέχουν με την ιδιότητα αυτή, συναινούν στη διαμόρφωση αυτής της παράλληλης οικονομίας. Με αυτό τον τρόπο, οι εγκληματικές οργανώσεις κερδίζουν την «ανοχή» της κοινωνίας, εισχωρώντας βαθύτερα στον ιστό της. Μία ανοχή η οποία δημιουργείται λόγω των «ωφελημάτων» που προσφέρουν οι εγκληματικές επιχειρήσεις, μέσω της προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών υψηλής ζήτησης σε …χαμηλότερες τιμές συγκριτικά με το νόμιμο εμπόριο (παραποιημένα προϊόντα, λαθραία τσιγάρα κ.ο.κ , ) και μέσω της «δημιουργίας» πληθώρας θέσεων «απασχόλησης» ανειδίκευτων ατόμων που ενδεχομένως να μην είχαν καμία άλλη δυνατότητα απορρόφησης στο νόμιμο «εργατικό δυναμικό» κοινωνιών με υψηλούς δείκτες φτώχιας και ανεργίας. Το αποτέλεσμα είναι φυσικά η πρόκληση τεραστίας ζημιάς στην νόμιμη οικονομία.

Συμπεράσματα
Συνοψίζοντας τα βασικά σημεία της παραπάνω σύντομης ανάλυσης, διαπιστώνουμε ότι το οργανωμένο οικονομικό έγκλημα συνιστά ένα πολυσύνθετο κοινωνικό και χρηματοοικονομικό φαινόμενο .Οι οργανωμένες εγκληματικές δραστηριότητες είναι κυρίως «επιχειρηματικές» δραστηριότητες. Η οργανωμένη εγκληματική δραστηριότητα είναι αποτέλεσμα των δυνάμεων που διέπουν την αγορά . Η εξέταση και κατανόηση του φαινόμενου προϋποθέτει την ανάλυση του οικονομικού και πολιτικού πλαισίου μέσα στο οποίο αναπτύσσεται. Η ζήτηση για παράνομα προϊόντα και υπηρεσίες αποτελούν τα βασικό συστατικό της λειτουργίας του οικονομικού εγκλήματος. Η προσέγγιση του φαινομένου μόνο με νομοτεχνικούς όρους οδηγεί σε μια ελλιπή αποτύπωση.
Η αντιμετώπιση του Ο.Ε. δεν θα είναι ποτέ αποτελεσματική, όσο βασίζεται σε επικοινωνιακά «τεχνάσματα» σε ευχολόγια. Η συστηματική επιστημονική έρευνα καθώς και η αναγνώριση και η αποδοχή της πραγματικότητας, ότι οι κυβερνήσεις δεν έχουν καμία πιθανότητα να κερδίσουν, αν δεν αλλάξουν τους τρόπους με τους οποίους αντιμετωπίζουν το οργανωμένο οικονομικό έγκλημα , είναι ένα απαραίτητο πρώτο βήμα στην αναζήτηση αποτελεσματικών και εφαρμόσιμων λύσεων.

Του Γιάννη Στάθη, Αντιπροέδρου του Συνδέσμου Ελλήνων Οικονομικών Διευθυντών (ΣΕΟΔΙ)

Πόσο up to date είναι τα Job Descriptions των στελεχών του Finance;

Πηγή: ScottMadden – Robinson, Dement & McCalop, “Changing Finance Skillsets in a digital world”, 2019

Ουσιαστικά, οι διαπροσωπικές σχέσεις, η στρατηγική και η διαχείριση των εμπλεκομένων σε μία επιχείρηση σίγουρα δεν είναι εύκολο να αυτοματοποιηθούν, αλλά κάποιοι τομείς του Reporting, της ανάλυσης δεδομένων και παραδοσιακών διαδικασιών ενός λογιστηρίου ή τμήματος χρηματοοικονομικών σίγουρα μπορούν.
Η έρευνα αναφέρει επίσης και τις τεχνολογίες που ‘αποδιοργανώνουν’ το Finance όπως το Data Visualization, η ρομποτική και το Cloud Computing τα οποία ήδη χρησιμοποιούνται από πολλές επιχειρήσεις, αλλά και τα Predictive Analytics, Συναισθηματική Νοημοσύνη, Machine Learning και Blockchain τα οποία ξεκίνησαν να παίζουν όλο και πιο ουσιαστικό ρόλο. Τα μεγάλα επαγγελματικά σώματα ήδη έχουν προχωρήσει προσφέροντας πιστοποιήσεις σε συγκεκριμένους (σχετικούς) τομείς για να καλύψουν το κενό όπως π.χ. το ACCA στον τομέα του Digital Innovation in Finance ή το ICAEW με το Data Analytics Certificate. Αλήθεια, πόση σημασία δίνουμε στις δεξιότητες αυτές όχι μόνο σε νέα στελέχη αλλά και στην ομάδα μας; Πόσο έτοιμα είναι τα πανεπιστήμιά μας με πρακτικά παραδείγματα στους συγκεκριμένους τομείς;
Σε άρθρο του ICAEW το 2021, ο Mark Cracknell αναφέρει ότι ο κατάλληλος συνδυασμός ψηφιακής εκπαίδευσης αλλά και πρακτικής εξάσκησης θα δώσει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Επίσης, κάτι ενδιαφέρον που αναφέρει είναι ότι δεν χρειάζεται όλη η ομάδα να έχει τις ίδιες δεξιότητες, αφού έχουμε μπει για τα καλά στην εποχή της υπέρ-εξειδίκευσης. Πρέπει όμως να ξέρουμε τις δυνατότητες της τεχνολογίας για να κατανοήσουμε πως μπορούμε να βοηθηθούμε και τις δεξιότητες που απαιτούνται. Εδώ μπορούν να βοηθήσουν σύμβουλοι επιχειρήσεων με διεθνή εμπειρία για τις βέλτιστες πρακτικές.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο που προκύπτει είναι και η ανάγκη για περισσότερη συνεργασία μεταξύ των τμημάτων μιας επιχείρησης με το τμήμα πληροφορικής. Αυτό ίσως οδηγήσει σε Technology Business Partners που θα μπορούν να βοηθούν ουσιαστικά και στρατηγικά τα τμήματα (δημιουργία αλγόριθμων, όπως το Finance και όχι μόνο για λειτουργικά θέματα. Η τεχνολογία βοηθά στους τομείς των διαδικασιών για να επιτρέψει στους εργαζόμενους να γίνουν πιο αποτελεσματικοί και αποδοτικοί.
Ήδη βλέπουμε αγγελίες διεθνώς για Financial Examiners, Analytics Scientist, Blockchain Expert for Fintech, Machine Managers και άλλα σχετικά. Πόσο up to date είναι τα job descriptions της εταιρείας σας;

Του Δρ. Κωνσταντίνοy Κυρίτση, Ιδρυτή της StudySmart

Upskilling – Reskilling: Τα κλειδιά της επιτυχίας για τα οικονομικά στελέχη

Όλες οι έρευνες από τις μεγαλύτερες εταιρείες διαχείρισης ανθρωπίνου δυναμικού συμφωνούν σε ένα βασικό συμπέρασμα: Ο καιρός που ένα πτυχίο, μεταπτυχιακό ή MBA έφτανε έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Οι δεξιότητες των εργαζομένων πρέπει διαρκώς να ανανεώνονται και το βάρος πλέον πέφτει στην αναβάθμιση δεξιοτήτων (upskilling) και την συνεχόμενη ανανέωση της γνώσης (reskilling).
Ειδικά στους τομείς της Λογιστικής, των Χρηματοοικονομικών και του Εσωτερικού Ελέγχου οι ειδικές επαγγελματικές πιστοποιήσεις από ενώσεις εγνωσμένου κύρους, όπως για παράδειγμα το ACCA, DipIFR και το CFA, αποτελούν το νέο στάνταρ, αρχικά στο εξωτερικό και τα τελευταία χρόνια και στη χώρα μας.
Όπως αναφέρει στο FinancePro ο κ. Κωνσταντίνος Κυρίτσης, ιδρυτής της StudySmart η «μεταπτυχιακή πρακτική μόρφωση, πιστοποιημένη από παγκόσμια αναγνωρισμένα επαγγελματικά σώματα και η πιστοποιημένη επαγγελματική προϋπηρεσία προσφέρουν και συνεχή αποδεδειγμένη επιμόρφωση που κάνει τη διαφορά και στη χώρα μας. Και αυτό διότι όλες οι πιστοποιήσεις πρέπει να ανανεώνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, εξυπηρετώντας αυτό που διεθνώς ονομάζεται Continuing Professional Development ή CPD».
Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι τα στελέχη γίνονται μέλη των μεγαλύτερων διεθνών οργανισμών του χώρου, που τα βοηθά στο να γνωρίζουν τις εξελίξεις στον τομέα τους, τις νέες τάσεις, τις νομοθεσίες, έρευνες, στατιστικά κ.ά, γεγονός που βοηθά και τις επιχειρήσεις.
Αναγνωρίζοντας αυτή την ανάγκη οι μεγαλύτερες πολυεθνικές και ελληνικές εταιρείες έχουν θεσπισμένες πολιτικές για πλάνα ανάπτυξης και εκπαίδευσης των εργαζομένων τους, ώστε να παραμένουν επίκαιρες οι γνώσεις τους και να αναπτύσσουν διαρκώς νέες απαραίτητες για τον οργανισμό δεξιότητες. Μερικές ακόμη πολυεθνικές έχουν προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα δημιουργώντας τις δικές τους ακαδημίες ή εκπαιδευτικά κέντρα, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι και ανοιχτά στο κοινό.
«Πολλά πανεπιστημιακά ιδρύματα δεν προσφέρουν πάντα τη γνώση που βοηθά έμπρακτα στην αγορά γιατί αργούν να αλλάξουν, να ανταποκριθούν στις αλλαγές της αγοράς, στις ανάγκες της τεχνολογίας κ.ά. Για το λόγο αυτό, μεγάλες επιχειρήσεις δημιουργούν ακαδημίες, προσπαθώντας να κλείσουν το κενό», σημειώνει ο κ. Κυρίτσης.

Γερές βάσεις
Η επαγγελματική εκπαίδευση όμως πρέπει να βασίζεται σε γερές βάσεις που προσφέρουν προπτυχιακά και ειδικά μεταπτυχιακά προγράμματα. «Σήμερα δεν νοείται είσοδος στην αγορά εργασίας αν δεν έχει κάποιος ένα μεταπτυχιακό που προσφέρει την απαιτούμενη εξειδίκευση», δηλώνει στο Finance Pro, ο Κύρος Δασκαλάκης, marketing director του BCA College.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως οι σύγχρονες συνθήκες δεν απαιτούν και γενικές γνώσεις. Οι επιχειρήσεις θέλουν τα στελέχη τους στον χρηματοοικονομικό τομέα να γνωρίζουν και κάποια πράγματα για παράδειγμα από διαχείριση προσωπικού, ενώ αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία οι γνώσεις πληροφορικής και διαχείρισης δεδομένων.
«Για αυτό έχει μεγάλη σημασία να συνδυάζουμε την μόρφωση με την επαγγελματική εκπαίδευση και την πρακτική εξάσκηση. Οργανισμοί όπως εμείς προσφέρουμε πέρα από τα μαθήματα την ευκαιρία για έξτρα πρακτική απασχόληση με σεμινάρια, συζητήσεις με στελέχη της αγοράς, επισκέψεις σε χώρους εργασίας κ.α.», σημειώνει ο κ. Δασκαλάκης.

Η σημασία των σεμιναρίων
Εκτός από τις επαγγελματικές πιστοποιήσεις που είναι μακροχρόνιες τα επιμορφωτικά σεμινάρια δίνουν τη δυνατότητα στους επαγγελματίες της αγοράς να παραμένουν ενήμεροι για όλες τις τελευταίες εξελίξεις στο επάγγελμα τους και αυτό αποκτά ιδιαίτεροι σημασία είτε μιλάμε για τη λογιστική ή τη διαχείριση εργασιακών/νομικών ζητημάτων.
Παραδοσιακά, σεμινάρια πραγματοποιούνται από εκπαιδευτικά κέντρα σε θέμα λογιστικής (Ελληνικά ή Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα κλπ) ή εργατικής νομοθεσίας, ωστόσο τα τελευταία χρόνια όπου οι νέες τεχνολογίες αποκτούν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στη λειτουργία των επιχειρήσεων, οι ανάγκες για τεχνικές γνώσεις αυξάνονται, ακόμη και για ρόλους που δεν θεωρούνται «τεχνικοί».
Ένα σημαντικός παράγοντας επιτυχίας για τα οικονομικά-φορολογικά σεμινάρια είναι η πρακτική εμπειρία των εισηγητών να μεταφέρεται στους εκπαιδευόμενους, εξηγεί στο Finance Pro ο Νικόλαος Γκούντας, διευθυντής σπουδών του Κέντρου Λογιστικών Εφαρμογών (ΚΕΛΕ). «Σαν οργανισμός επενδύουμε στη σύγχρονη εκπαίδευση και το κυριότερο που παρέχουμε μέσω των καθηγητών μας είναι η τεχνογνωσία μας. Οι καθηγητές μας είναι επαγγελματίες του κλάδου, το πρωί είναι επαγγελματίες σύμβουλοι στις εταιρείες και λογιστές και το απόγευμα εκπαιδεύουν. Μεταφέρουν δηλαδή την πρωινή τους εργασία μέσα στην αίθουσα κάνοντας άμεσα workshop. Στα σεμινάρια μας οι σπουδαστες είναι σαν να δουλεύουν σε πραγματικές συνθήκες», τονίζει.

Λύσεις tailor made για την επιχείρηση
Η επιμόρφωση αποτελεί συχνά μια προσωπική επιλογή. Ωστόσο, οι οργανωμένες επιχειρήσεις φροντίζουν οι ίδιες για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και των γνώσεων του προσωπικού τους. Έτσι καταφέρνουν όχι μόνο να βελτιώσουν το ανθρώπινο δυναμικό τους, αλλά και να διατηρήσουν τα άτομα που απασχολούν σε μια αγορά όπου γίνεται καθημερινά πιο ανταγωνιστική. Για αυτό το λόγο πολλοί εκπαιδευτικοί οργανισμοί προσφέρουν υπηρεσίες επιμόρφωσης και εκπαίδευσης, ειδικά σχεδιασμένες για τις ανάγκες κάθε επιχείρησης. «Μέσα στην πανδημία πραγματοποιήσαμε προγράμματα ενδοεπιχειρησιακής κατάρτισης σε πάνω από 500 μεγάλες και μικρές επιχειρήσεις», σημειώνει στο Finance Pro, o κ. Βαλάντης Μπίλλης, Διευθυντής Εκπαίδευσης του Ομίλου Εpsilon Net.
«Τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς εξελίσσονται παράλληλα με τις συνθήκες που διαμορφώνονται παγκοσμίως στο Οικονομικό περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, οι απόφοιτοι των οικονομικών σχολών πρέπει να επικαιροποιούν συνεχώς τις γνώσεις τους και την τεχνική τους κατάρτιση και αυτό είναι κάτι που εταιρείες και οργανισμοί το αναγνωρίζουν», προσθέτει ο ίδιος.

Η άνοδος του online
Τα τελευταία χρόνια πολλά εκπαιδευτικά προγράμματα και σεμινάρια πραγματοποιούνται online, μια τάση που επιταχύνθηκε με την εμφάνιση της πανδημίας. «Η πανδημία COVID 19 και οι συνεχείς κοινωνικοοικονομικές κρίσεις καθιστούν ακόμα πιο απαιτητική και υπεύθυνη τη θέση του σύγχρονου επαγγελματία που απασχολείται στον χρηματοοικονομικό τομέα. Ειδικά για τα έτη 2020-2021, η εξάπλωση της πανδημίας COVID-19 αποτέλεσε ακόμη έναν λόγο για την ανάπτυξη σύγχρονων εργαλείων για τηλεκπαίδευση», σημειώνει ο κ. Μπίλλης.
Αν και η χρησιμότητα των διαδικτυακών μαθημάτων δεν αμφισβητείται, υπάρχουν μια σειρά από προϋποθέσεις για την μεγιστοποίησή της αποτελεσματικότητας τους. «Το ζητούμενο είναι τι θέλει να πετύχει κανείς. Τα εργαλεία υπάρχουν αλλά χρειάζεται μια στρατηγική με πρόγραμμα και έλεγχο για να έχει επιτυχία η εκπαίδευση είτε δια ζώσης, είτε απομακρυσμένα», τονίζει ο κ. Κυρίτσης.
Μια ακόμη σημαντική πρόκληση είναι η online επιμόρφωση να προσομοιάζει όσο γίνεται το παραδοσιακό μάθημα που γίνεται απομακρυσμένα. «Το κυριότερο που κάναμε εμείς ήταν να φέρουμε τους εισηγητές όσο πιο κοντά γινόταν σε αυτό που έκαναν και μέσα στην αίθουσα. Σύμφωνα με την αξιολόγηση των μαθητών μας η εκπαίδευση που παρείχαμε ήταν πολύ κοντά σε αυτή που είχαν όταν ήμασταν στην αίθουσα. Μάλιστα, από τους καθηγητές το feedback που πήραμε είναι ότι ενδεχομένως να κάναμε και περισσότερα πράγματα μέσα από τα live webinars», αναφέρει ο κ. Γκούντας.

Τα νέα δεδομένα
Το σίγουρο είναι πως ο τρόπος εκπαίδευσης θα αλλάξει μόνιμα, ακόμη και μετά την αντιμετώπιση της πανδημίας. «Αναμφίβολα, οι άνθρωποι εξοικειώθηκαν με πολλές εφαρμογές e-learning και το πιθανότερο είναι ότι θα συνεχίσουν να τις χρησιμοποιούν και στη μετα-κορονοϊό εποχή σε σημαντικό βαθμό», τονίζει ο Δρ. Στέφανος Ζάρκος, Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Προγραμμάτων στο Alba Graduate Business School, The American College of Greece.
Σύμφωνα με τον ίδιο πολλές σχολές business ανά τον κόσμο έχουν υιοθετήσει ή εξετάζουν την πιθανότητα να υιοθετήσουν ένα υβριδικό σχήμα στην παράδοση των ακαδημαϊκών τους προγραμμάτων. «Τέτοια προγράμματα θα προσφέρονται online, με ασύγχρονες και σύγχρονες παραδόσεις μαζί με μαθήματα φυσικής παρουσίας», εξηγεί ο Δρ. Ζάρκος, προσθέτοντας ότι ο συνδυασμός του e-learning με παραδόσεις φυσικής παρουσίας δυνητικά θα επιτρέψει στους φοιτητές να υπερβούν τους περιορισμούς της απόστασης μειώνοντας την ανάγκη για φυσική παρουσία στην τάξη. Την ίδια στιγμή, το σχολείο διατηρεί την εκ του σύνεγγυς επαφή, η οποία θα προσφέρεται ζωντανά, με σύγχρονες και σποραδικές συνεδρίες με φυσική παρουσία.

Ο μεγάλος απών…
Αν στην επαγγελματική μόρφωση η Ελλάδα έχει αρχίσει να συμβαδίζει με το εξωτερικό, κάτι τέτοιο δεν ισχύει στις μη τεχνικές δεξιότητες, τα λεγόμενα soft skills, τα οποία δεν έχουν λάβει ακόμη τη προσοχή που τους αξίζει. Πρόκειται για διαπροσωπικές δεξιότητες που παλαιότερα θεωρούταν ότι κάποιο στέλεχος «τις είχε ή δεν τις είχε», ενώ όπως και τα περισσότερα πράγματα, διδάσκονται και μαθαίνονται.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι λεγόμενες επικοινωνιακές δεξιότητες, που κρίνονται ιδιαίτερα σημαντικές για τα στελέχη οικονομικών διευθύνσεων που πολλές φορές καλούνται μέσα από τις παρουσιάσεις τους να μεταφέρουν σε μη απόλυτα εξιδεικευμένο κοινό κρίσιμες πληροφορίες για την επιχείρηση. Εξίσου σημαντικά είναι και άλλα soft skills όπως η διαχείριση χρόνου, η ομαδικότητα/συνεργασία, η προσαρμοστικότητα και η συναισθηματική νοημοσύνη. Πρόκειται πλέον για ομάδα δεξιοτήτων που αναζητείται όλο και περισσότερο, όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και διεθνώς.

Μονόδρομος για τα οικονομικά στελέχη η διαρκής εκπαίδευση

FP:Ποιες βλέπετε να είναι οι τάσεις που επηρεάζουν τα οικονομικά των επιχειρήσεων και τη λογιστική;

Loreal Jiles: Η αυτοματοποίηση υφίσταται εδώ και πολύ καιρό όμως κατά τη διάρκεια του τελευταίου χρόνου η χρήση της υπήρξε εκτενέστερη από ποτέ. Οι αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως το Robotic process automation (RPA), το process mining, το blockchain και η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) προχωρούν πολύ γρήγορα, γεγονός που αυξάνει τη ζήτηση για νέες δεξιότητες στον τομέα μας.
Ανάμεσα στις τάσεις που επηρεάζουν επί του παρόντος το επάγγελμα είναι και οι ακόλουθες:
• Η αύξηση του αυτοματισμού
• Η εργασία εξ’ αποστάσεως, που γίνεται ο κανόνας στα οικονομικά τμήματα
• Η αυξανόμενη σπουδαιότητα των αναφορών για τη περιβαλλοντική, κοινωνική και διακυβερνητική βιωσιμότητα (ESG).
• Η ανάληψη ευθύνης από τους οικονομικούς διευθυντές για τη διαχείριση επιχειρηματικού ρίσκου.
• Η εξέλιξη της ποικιλομορφίας, της διαφορετικότητας, της ισότητας και της ενσωμάτωσης σε παράγοντες επιτυχίας.
• Η αύξηση της ζήτησης για αναβάθμιση δεξιοτήτων και συνεχή εκπαίδευση.
Η πλειοψηφία των παραπάνω χαρακτηριστικών δε συνιστούν καινούριες έννοιες αλλά σταδιακά αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, καθώς ο κόσμος μας βγαίνει από την πανδημία του Covid19 και προσαρμόζεται σε μία νέα κατάσταση, που συμπεριλαμβάνει την τεχνολογική έμφαση στο εργασιακό περιβάλλον.
Οι οργανισμοί πρέπει να συνεχίσουν να επενδύουν στο μέλλον, υιοθετώντας τη νέα τεχνολογία και τις διαδικασίες αυτοματοποίησης έχοντας μια ικανή και γεμάτη ποικιλία δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού, που κατανοεί τη σημασία των analytics.
Επιπλέον, καθώς βγαίνουμε από την πανδημία, οι οργανισμοί χρειάζεται να αξιολογήσουν τον βαθμό αποτελεσματικότητας των πολιτικών της εργασίας εξ’ αποστάσεως που εφάρμοσαν και να εξετάσουν το ενδεχόμενο θέσπισης νέων απομακρυσμένων ή υβριδικών μορφών εργασίας. Ωστόσο, για να επιτευχθεί αυτό σε μόνιμη βάση είναι απαραίτητη η επιτυχής χρήση της νέας τεχνολογίας.

FP Πώς βλέπετε τη μελλοντική εξέλιξη των αναφορών στα κριτήρια ESG;

Loreal Jiles: Τα ESG εξελίσσονται συνεχώς. Στο Ινστιτούτο Διοίκησης Λογιστών διεξάγουμε έρευνες και παρέχουμε πρακτική καθοδήγηση σε οικονομικούς διευθυντές και λογιστές, καθώς απαιτούνται όλο και περισσότερες αναλυτικές αναφορές πάνω στα θέματα αυτά.
Όπως παρατηρούμε με ικανοποίηση, πολλοί ρυθμιστές προτύπων από τον τομέα του ESG συνεργάζονται προκειμένου να είναι σε θέση να παρέχουν ευθυγραμμισμένες αναφορές ESG στο μέλλον. Ωστόσο, βλέπουμε ότι αυξάνεται η ανάγκη για εστίαση στην προοπτική και τις διαδικασίες της διοίκησης αναφορικά με τη βιώσιμη επιχειρηματικότητα. Θα δούμε περισσότερη έμφαση, και τελικά τυποποίηση, γύρω από τις αναφορές ESG. Θα δούμε επίσης τις διοικήσεις να λαμβάνουν ευσυνείδητες αποφάσεις σχετικά με τον τρόπο ανάπτυξης της επιχειρηματικής βιωσιμότητας τους μέσω της μακροπρόθεσμης στρατηγικής τους και του τρόπου υλοποίησης των σχεδίων τους.
FP: Εντοπίζετε μια διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση ρίσκου των επιχειρήσεων ως απόρροια των νέων συνθηκών της πανδημίας;
Loreal Jiles: Εάν ένας οργανισμός δεν έχει αναλογιστεί ακόμα τη διαχείριση επιχειρηματικού ρίσκου, είναι ήδη πίσω. Πρόκειται περί ζωτικής σημασίας υπόθεση για την επιχειρησιακή συνέχεια, οπότε ο καθένας πρέπει να επενδύσει σε μια στερεή στρατηγική διαχείρισης επιχειρηματικού ρίσκου με σχέδιο δράσης για οποιοδήποτε ζήτημα δημιουργείται από έναν εσωτερικό ή εξωτερικό παράγοντα. Δεν προβλέπω μια διαφορετική προσέγγιση, καθεαυτή, αλλά αναμένω αύξηση της έμφασης στα προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπιση του ρίσκου, καθώς και μεγαλύτερη ευελιξία στην καθημερινότητα, κάτι που θα επιτρέψει στους οργανισμούς την αποτελεσματικότερη προσαρμογή τους στις αλλαγές.

FP: Αναφέρατε νωρίτερα ότι το τρίπτυχο DE&Ι (Διαφορετικότητα, Ισότητα & Συμμετοχικότητα) αποτελεί στοιχείο διαφοροποίησης για έναν οργανισμό. Μπορείτε να μας το εξηγήσετε;

Loreal Jiles: Έχουν δημοσιευτεί πολλές έρευνες που αποδεικνύουν την άμεση και έμμεση συσχέτιση των ομάδων που δεν αποκλείουν την διαφορετικότητα με την ποικιλομορφία, την καινοτομία, την επιχειρηματική επίδοση και την εργασιακή αφοσίωση.
Τον Φεβρουάριο του 2021, το IMA δημοσίευσε τα αποτελέσματα μιας μελέτης που διεξήγαγε το Certified Public Accountant στην Καλιφόρνια, στην οποία υπογραμμίστηκε η σχέση ανάμεσα στο τρίπτυχο διαφορετικότητα, ισότητα και συμμετοχικότητα και στην βέλτιστη απόδοση, αλλά επιπλέον αποκαλύφτηκε το χάσμα διαφορετικότητας που υπάρχει μεταξύ των στελεχών στις ανώτατες διοικητικές βαθμίδες του επαγγέλματος του λογιστή: μεγαλύτερη ποικιλομορφία σε γενικές γραμμές στο επάγγελμα αλλά πολύ λιγότερη κατοχή ανωτάτων διοικητικών θέσεων από ταλέντα που διαφοροποιούνται μεταξύ τους.
Την παρούσα στιγμή επεκτείνουμε αυτήν τη μελέτη σε παγκόσμιο επίπεδο, διερευνώντας την κατάσταση που επικρατεί αναφορικά με το τρίπτυχο διαφορετικότητα, ισότητα και συμμετοχικότητα στο επάγγελμά μας σε άλλες γεωγραφικές περιοχές. Ως επαγγελματίες της λογιστικής και των χρηματοοικονομικών, έχουμε ηθική υποχρέωση να λαμβάνουμε αποφάσεις χωρίς ίχνος προκατάληψης και να διατηρούμε υψηλά τα πρότυπα τιμιότητας και ακεραιότητας. Οι οργανισμοί – και οι ομάδες των λογιστών και εκείνες των οικονομικών – που αγκαλιάζουν το τρίπτυχο θα αποκομίσουν οφέλη, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Με την πάροδο του χρόνου, αναμένουμε να μειωθεί το χάσμα αυτό.

FP: Ο τεχνολογικός μετασχηματισμός είναι πρόκληση ή ευκαιρία για τους λογιστές;

Alain Mulder: Φυσικά υπάρχει μια πρόκληση αλλά συνολικά είναι μια ευκαιρία. Οι επαγγελματίες των οικονομικών θα απαλλαγούν σε μεγάλο βαθμό από επαναλαμβανόμενες, απλές εργασίες όπως είναι η καταγραφή λογαριασμών, οι λογιστικές αναφορές, η επεξεργασία των λογιστικών εγγραφών και οι προϋπολογισμοί. Αυτό θα τους επιτρέψει να επικεντρωθούν περισσότερο στις δυνατότητες λήψης αποφάσεων, έχοντας πρόσβαση σε περισσότερα δεδομένα από ότι στο παρελθόν. Οι λογιστές θα είναι σε θέση να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο στο να αναγνωρίσουν τις νέες τάσεις, να εφαρμόσουν τις γνώσεις τους σε επιχειρησιακά μοντέλα ανάλυσης (business analytics) και να συνεργαστούν με τις υψηλότερες βαθμίδες ηγεσίας. Η πρόκληση για αυτούς τους επαγγελματίες είναι να ενισχύσουν τις δεξιότητες τους, ώστε να εκπληρώσουν τους διευρυμένους ρόλους τους.

FP: Ποιες είναι οι νέες δεξιότητες που χρειάζονται οι λογιστές;

Alain Mulder: Υπάρχουν τέσσερεις «φωτεινές ενδείξεις» για τους σημερινούς επαγγελματίες στον τομέα των οικονομικών των επιχειρήσεων: η επίβλεψη, η διορατικότητα, ο έλεγχος των πεπραγμένων, η πρόβλεψη. Οι λογιστές ανέκαθεν φημίζονταν για την ικανότητα τους στην επίβλεψη και την ανάλυσή τους: εξέταζαν τα ιστορικά δεδομένα προκειμένου να κατανέμουν τους πόρους σωστά και να εξασφαλίσουν ένα υγιές χρηματοοικονομικό χαρτοφυλάκιο.
Αλλά τώρα στον ρόλο αυτό προστίθενται δύο νέοι και πολλά υποσχόμενοι τομείς, που απαιτούν μία νέα σειρά δεξιοτήτων. Τα μελλοντικά στελέχη του επιχειρηματικού τομέα θα πρέπει να διακρίνουν και να μετατρέψουν με ευφυή τρόπο τα δεδομένα προκειμένου να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στη διαμόρφωση μελλοντικής δράσης. Αυτό αντιπροσωπεύει μία νέα διάσταση για αυτούς, που έχουν επικεντρωθεί στο να συγκεντρώνουν τα δεδομένα προκειμένου να τα δίνουν σε άλλους για ερμηνεία.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η τεχνολογία δεν θα καλύψει πλήρως τις λειτουργίες της επίβλεψης και της πρόβλεψης. Σε αυτούς τους τομείς, οι διοικητές λογιστικής θα πρέπει να αναπτύξουν νέες ικανότητες, ώστε να μπορούν να εξάγουν και να αναλύουν με επιτυχία τον τεράστιο όγκο πληροφοριών που έχουν στη διάθεσή τους. Θα πρέπει να είναι εξοικειωμένοι με τις τελευταίες τεχνικές διαχείρισης δεδομένων, ερωτημάτων, αναλύσεων δεδομένων και των προβλέψεων. Ο συνδυασμός τεχνολογικών γνώσεων με στρατηγικές και ηγετικές δεξιότητες θα επιτρέψει στους επαγγελματίες να αποκρυπτογραφήσουν και να γνωστοποιήσουν το τι λένε τα δεδομένα.
Τέλος, αν και δεν είναι μια νέα ικανότητα, η μοντελοποίηση και η λειτουργία με γνώμονα την ηθική στην εργασία είναι πιο σημαντικά τώρα από ποτέ άλλοτε. Με τη δύναμη που προσφέρουν τα Big Data και η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ), οι ηθικοί προβληματισμοί είναι κρίσιμοι σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι λογιστές σχεδιάζουν εσωτερικούς ελέγχους, διασφαλίζουν τη λήψη αποφάσεων και την ανάλυση χωρίς προκατάληψη και παρέχουν αξία προς όφελος του ευρύτερου οργανισμού, των μετόχων και του δημοσίου συμφέροντος.

FP: Πώς μπορεί η ηγεσία να διασφαλίσει ότι οι επαγγελματίες του κλάδου είναι επαρκώς προετοιμασμένοι για το μέλλον;

Alain Mulder: Η ταχεία πρόοδος στην τεχνολογία και οι ραγδαίες αλλαγές στο επιχειρηματικό περιβάλλον καθιστούν τη συνεχή κατάρτιση απαραίτητη για τους επαγγελματίες του χρηματοοικονομικού τομέα. Είναι πολύ σημαντικό να είμαστε τεχνολογικά ενημερωμένοι. Υπάρχει επίσης κάτι άλλο στο παιχνίδι και αυτό είναι η παγκοσμιοποίηση και η διεθνοποίηση. Ως επαγγελματίας επί των χρηματοοικονομικών, όχι μόνο έχετε μεγάλη έκθεση στην τεχνολογία αλλά και στους συναδέλφους από το εξωτερικό, οπότε πρέπει να είστε άψογα προετοιμασμένοι με δεξιότητές που απαιτούνται ώστε να μπορείτε να εργαστείτε σε διεθνές περιβάλλον. Σκεφτείτε τις διαφορές μεταξύ των κανόνων αναφοράς, όπως τα IFRS και το GAAP των ΗΠΑ, αλλά και εκείνες τις δεξιότητες και τις πολιτιστικές διαφορές που ως επιχειρηματικός εταίρος πρέπει να κατανοήσετε πλήρως και να προσαρμοστείτε.
Αν κοιτάξουμε τον αντίκτυπο του COVID-19, η ομάδα πιθανών εργοδοτών για τους οποίους μπορούμε να εργαστούμε έχει μόνο αναπτυχθεί. Έχω ήδη δει πολλές κενές θέσεις για εργασία εξ’ αποστάσεως. Ποιος νοιάζεται αν αυτός ο συγκεκριμένος ελεγκτής βρίσκεται στην Ελλάδα, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Ισπανία ή οπουδήποτε. Συνεπώς, πρέπει να είστε προετοιμασμένοι για αυτό.
Θα υπάρξουν άλλες αλλαγές μετά την πανδημία, που δεν έχουμε κανέναν έλεγχο. Έτσι, πρέπει να συγκεντρώσουμε τις ενέργειές μας προς την αναβάθμιση των δεξιοτήτων μας, εξακολουθώντας να αναπτύσσουμε το ταλέντο μας.
Ένας τρόπος με τον οποίο οι επαγγελματίες μπορούν να βελτιώσουν τα προσόντα τους και να αποκτήσουν νέες γνώσεις είναι να αποκτήσουν κατάλληλες πιστοποιήσεις όπως το CMA® (Certified Management Accountant). Το CMA συμβάλλει στην οικοδόμηση γνώσεων που είναι δύσκολο να αυτοματοποιηθούν, συμπεριλαμβανομένων της υποστήριξης αποφάσεων, του σχεδιασμού, της ανάλυσης και της πρόβλεψης. Στην Ελλάδα, το IMA συνεργάζεται με την Globaltraining, όπου προετοιμάζουν τους υποψηφίους για τις εξετάσεις CMA, που πραγματοποιούνται στα κέντρα δοκιμών μας στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

FP: Πώς μπορούν οι CFOs και οι Ελεγκτές να ενδυναμώσουν τις λειτουργίες τους για να ανταποκριθούν στις διευρυμένες επιχειρηματικές απαιτήσεις;

Alain Mulder: Όταν βλέπουν επαγγελματίες για οικονομικές θέσεις καθώς και για ενδοεταιρική εκπαίδευση, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να βασίζονται σε προγράμματα που δίνουν έμφαση τόσο στην κατανόηση των τεχνικών δεξιοτήτων της λογιστικής όσο και στις αναδυόμενες στρατηγικές και ηγετικές δεξιότητες που απαιτεί το επάγγελμα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η πιστοποίηση CMA αναγνωρίζεται από κορυφαίους εργοδότες στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των Caterpillar, Johnson & Johnson, IBM, Philips, Amazon και Mercedes-Benz. Η διαδικασία προετοιμασίας εξετάσεων CMA παρέχει εκπαίδευση σε κρίσιμες λογιστικές ικανότητες διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένών της τεχνολογίας και της ανάλυσης δεδομένων. Η κατοχή του πιστοποιητικού αποδεικνύει την εξειδίκευση και χρησιμεύει για τις τωρινές και μελλοντικές θέσεις εργασίας σε όλον τον κόσμο.