Χρήστος Αλτιπαρμάκης: Head of Accounting, Philosofish SA.

Έχει τη δυνατότητα ο ψηφιακός μετασχηματισμός να αυξήσει την απόδοση της ομάδας της οικονομικής διεύθυνσης;

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των οικονομικών διευθύνσεων είναι μονόδρομος, καθώς έρχεται να προσφέρει σημαντικά οφέλη στη λειτουργία τους, όπως η επιτάχυνση των διαδικασιών και βέβαια η βελτίωση του κόστους. Η τεχνολογία και τα εταιρικά δεδομένα παρέχουν στους οικονομικούς διευθυντές τα όπλα για να πρωταγωνιστήσουν. Όπλα, που με τη σειρά τους δημιουργούν απτή επιχειρηματική αξία.
Μήπως, όμως είμαστε ψηφιακά αναλφάβητοι και δεν μπορούμε να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες αυτές; Μήπως, αυτό είναι κάτι που φοβίζει τις οικονομικές διευθύνσεις;
Το κόστος και η έλλειψη ρευστότητας αποτελούν τα σημαντικότερα εμπόδια για την ενσωμάτωση της τεχνολογίας και την υιοθέτηση ψηφιακών λύσεων ενώ η περιορισμένη επενδυτική δραστηριότητα δυσχεραίνει τη σύγκλιση με την αναδυόμενη διεθνή τεχνολογική και παραγωγική πραγματικότητα, αναδεικνύοντας μεσοπρόθεσμα τον κίνδυνο της τεχνολογικής υστέρησης.
Οι οικονομικές διευθύνσεις θα πρέπει να προσαρμοστούν και να επιδιώξουν την τεχνολογική εξέλιξη, καθώς αποτελεί μονόδρομο στην αντιμετώπιση των τρεχουσών αναγκών.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα ενός οικονομικού διευθυντή που έχει εξοικείωση με την ψηφιακή τεχνολογία, πώς αυτή η εξοικείωση με την τεχνολογία μπορεί να επιλύσει τα προβλήματα μίας οικονομικής διεύθυνσης;

Η ραγδαία διάδοση πληροφοριών, ο αυξανόμενος ανταγωνισμός, οι τεχνολογικές εξελίξεις, οι διάφοροι έλεγχοι νομικής και φορολογικής συμμόρφωσης, η αντιμετώπιση κινδύνων, η εφαρμογή αναθεωρημένων Διεθνών Λογιστικών Προτύπων καθώς και άλλες προκλήσεις, επιβάλλουν σήμερα ένα πιο διευρυμένο ρόλο για τον Οικονομικό Διευθυντή (Chief Financial Officer – CFO), από αυτόν που ίσχυε στο παρελθόν.
O ρόλος του Οικονομικού Διευθυντή στο σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον επιτάσσει έναν πολυδιάστατο και πολυσύνθετο ρόλο, ακολουθώντας τη διεθνή τάση που υπαγορεύει τον διαχωρισμό του κατά το ήμισυ ως λογιστή και το υπόλοιπο ως μιας προσωπικότητας η οποία εξυπηρετεί την εταιρεία στην ανάπτυξη και επίτευξη της στρατηγικής της.
Οι σύγχρονες απαιτήσεις προϋποθέτουν όχι μόνο γνώσεις αλλά κυρίως ικανότητες διαχείρισης του ενδεχόμενου ρίσκου, της ρευστότητας των χρεών αλλά και των διαφόρων δράσεων της επιχείρησης, με απώτερο σκοπό την κερδοφορία. Επίσης, επειδή ο συγκεκριμένος ρόλος είναι ένας συνδετικός κρίκος των διαφόρων τμημάτων μεταξύ τους, γι’ αυτό και εκτός από πρωταγωνιστικής σημασίας ρόλος, καθίσταται και ηγετικός, καθώς κατευθύνει, κινητοποιεί, εμπνέει και συνάμα εποπτεύει.

Τι ικανότητες απαιτούνται για το ρόλο αυτό;

Οι σημαντικότερες ικανότητες που απαιτούνται γι’ αυτόν τον ρόλο, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν:
Το επίπεδο γνωστικής ικανότητας για τον σημερινό Οικονομικό Διευθυντή πρέπει να είναι αρκετά υψηλό και να καλύπτει διαφορετικά αντικείμενα, όπως για παράδειγμα φορολογικά, χρηματοοικονομικά, νομικά, λογιστικά και άλλα. Αναμφισβήτητα, οι υψηλού επιπέδου γνώσεις λογιστικής, που απαιτούνται, βοηθάνε στον αποτελεσματικότερο έλεγχο της οικονομικής διεύθυνσης αλλά και της γενικότερης αντίληψης των αναγκών του reporting μιας επιχείρησης.
Σε τεχνικό όμως επίπεδο, θα πρέπει να τοποθετείται υψηλότερα από την ομάδα της Οικονομικής του Διεύθυνσης, καθώς ο ρόλος του Διευθυντή πρέπει είναι κυρίως εποπτικός και όχι διεκπεραιωτικά λειτουργικός, έτσι ώστε να είναι σε θέση να έχει μια συνολική εικόνα της εκάστοτε κατάστασης. Τέλος, η εξοικείωση της ανάλυσης δεδομένων θα πρέπει να είναι συνυφασμένη με την ικανότητα εκείνου του Οικονομικού Διευθυντή, ο οποίος χειρίζεται με ευκολία την τεχνολογία και προσαρμόζεται παράλληλα με αυτήν.

Η τεχνολογία εξελίσσεται και αλλάζει διαρκώς. Πρέπει συνεχώς και εμείς να βρισκόμαστε σε μία κατάσταση διαρκούς προσαρμογής και ενημέρωσης;

Οι επιχειρήσεις λειτουργούν πολύ πιο αποτελεσματικά όταν χρησιμοποιούν σωστά την τεχνολογία. Με την ψηφιοποίηση των αρχείων διευκολύνεται η προσαρμογή εγγράφων, οι συμφωνίες χρηστών όπως και τα πρότυπα των συμβάσεων. Σημαντική βοήθεια έρχεται από την τεχνολογία και στην επικοινωνία με το πελατειακό κοινό. Η επικοινωνία πλέον γίνεται άμεση με την χρήση του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και την δυνατότητα αποστολής εγγράφων εκατέρωθεν. Επίσης, οι πελάτες μπορούν να λαμβάνουν τις πληροφορίες που επιθυμούν από την ιστοσελίδα της εταιρείας οποιαδήποτε στιγμή μέσα στην ημέρα χρησιμοποιόντας την εκάστοτε ηλεκτρονική φόρμα.
Μια άλλη σημαντική εξέλιξη μέσω της τεχνολογίας είναι αυτή των προγραμμάτων λογισμικού. Τα προγράμματα λογισμικού συνεχίζουν να βελτιώνονται και κάνουν αυτομάτως την συλλογή και διερμηνεία των δεδομένων πιο ισχυρή. Το λογισμικό διαχείρισης πελατειακών σχέσεων καταγράφει τα πάντα, από τις πληροφορίες των πελατών μέχρι το ιστορικό αγοράς και τα πρότυπα των προτιμήσεων. Αυτές οι πληροφορίες είναι εξαιρετικά σημαντικές για την επιχείρηση καθώς παρέχεται η δυνατότητα προσαρμογής των παροχών πάνω στις ανάγκες του πελατολογίου.
Αυτονόητο είναι ότι για να είμαστε σε θέση να παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις και να αυξήσουμε την αποδοτικότητά μας, θα πρέπει να ενημερωνόμαστε διαρκώς με τα νέα τεχνολογικά επιτεύγματα.

Τι θα είχατε να προτείνατε μιλώντας σε ένα φόρουμ για την ψηφιακή τεχνολογία από την οπτική του οικονομικού διευθυντή;

Στο δυναμικό επιχειρηματικό περιβάλλον οι απαιτήσεις για τους οικονομικούς διευθυντές είναι εξίσου δυναμικές. Οι CFOs δεν καλούνται μόνο να συντάσσουν οικονομικές καταστάσεις και να «κρατάνε τα βιβλία», αλλά να συμμετέχουν ισότιμα στο όραμα και την χάραξη στρατηγικής των επιχειρήσεων.
Στενά περιθώρια κερδοφορίας, μεγαλύτερος ανταγωνισμός, αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο είναι μόνο μερικές μόνο από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες επιχειρήσεις.
Σε ένα δυναμικό περιβάλλον, που διαμορφώνει και διαμορφώνεται από την τεχνολογία, παραδοσιακές πρακτικές και παλαιότερα συστήματα δεν μπορούν να υποστηρίξουν τις επιχειρήσεις, που λειτουργούν σε πραγματικό χρόνο. Σε ένα κόσμο, που κάθε εκατοστιαία μονάδα μετράει και ο ανταγωνισμός συνεχώς προοδεύει, οι οικονομικοί διευθυντές (CFOs) δεν μπορούν να αγνοήσουν την ανάγκη για το «ψηφιακό άλμα» του ρόλου τους: να κατευθύνουν οι ίδιοι τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων.

 

AGILE Finance: Με το βλέμμα στραμμένο στην ψηφιακή καινοτομία των επιχειρήσεων

Όλο και περισσότερο, ο Οικονομικός Διευθυντής έχει έναν απαιτητικό ρόλο να διαδραματίσει ως εταιρικός παρτενέρ ή «συγκυβερνήτης» του Διευθύνοντα Συμβούλου προκειμένου να διασφαλίσει την προσαρμογή της επιχείρησης στην ψηφιακή εποχή.
Αυτές οι νέες απαιτήσεις για τους CFOs και τις οικονομικές ομάδες, τους οδηγούν στην επανεξέταση της αποστολής και του μοντέλου λειτουργίας της οικονομικής διεύθυνσης -και ο ρυθμός αυτός επιταχύνεται.
Σύμφωνα με μια νέα έρευνα της McKinsey, οι CEOs αναμένουν όλο και περισσότερο από τους CFOs τους να δρουν καταλυτικά στη διαμόρφωση της στρατηγικής. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι καθώς ο οικονομικός διευθυντής είναι συχνά «πρώτος μεταξύ ίσων» στο διοικητικό συμβούλιο μπορεί να βοηθήσει τους συναδέλφους πιο παραγωγικά στη χάραξη της στρατηγικής.
Επιπλέον, η σκληρή και βασισμένη σε δεδομένα νοοτροπία που φέρνει ο CFO στο τραπέζι των συζητήσεων μπορεί να αποδειχθεί ανεκτίμητη για τον καθορισμό και την εκτέλεση του στρατηγικού σχεδίου της εταιρείας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την πρόβλεψη τάσεων ή τη διαχείριση πολύ σημαντικών κυβερνητικών και κανονιστικών σχέσεων.
Οι παραπάνω είναι κάποιες σκέψεις που μοιράζεται με το Περιοδικό Finance Pro ο Ιωάννης Παπαδόπουλος Chief Financial Officer στην Elbisco, στο πλαίσιο του ρεπορτάζ για το Agile Finance. Στο ρεπορτάζ του περιοδικού συμμετείχαν επίσης οι κ.κ., Θωμάς Χασιώτης Οικονομικός Διευθυντής στην pfs., Αριστείδης Ζέρβας Group CFO | Group Finance Department KLEEMANN. Το συμπέρασμα από το ρεπορτάζ είναι ότι το Agile Finance δε συνιστά ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο αλλά έναν τελείως νέο τρόπο σκέψης.

Ιωάννης Παπαδόπουλος, Chief Financial Officer στην Elbisco

Μοντέλο προσανατολισμένο στις υψηλές επιδόσεις και επιτυχίες της ψηφιακής εποχής
«Ένα νέο σύγχρονο μοντέλο οικονομικής δεξιότητας αναδύεται, προσανατολισμένο στις υψηλές επιδόσεις και επιτυχίες της ψηφιακής εποχής» τονίζει ο κος Ι. Παπαδόπουλος, μιλώντας για το Agile Finance.
Οι σύγχρονες ομάδες οικονομικών διευθύνσεων υιοθετούν αυτό το νέο λειτουργικό μοντέλο Agile Finance, που ανταποκρίνεται στις εταιρικές αλλαγές αλλά και είναι έτοιμο για αυτές, αγκαλιάζοντας ψηφιακές τεχνολογίες με στόχο την αυτοματοποίηση της παραδοσιακής συναλλακτικής εργασίας.
Τρείς άξονες θα διεγείρουν τα κίνητρα των εταιρικών ομάδων μέσα από αυτό το νέο μοντέλο, οδηγώντας τες σε εξαιρετικά σημαντική επιχειρηματική βελτίωση και ανάπτυξη:
1. Διαλειτουργικές, ολοκληρωμένες ομάδες που θα συγκεντρώνονται σε κοινές υπηρεσίες ή κέντρα αριστείας. Οι ομάδες αυτές θα είναι ενισχυμένες από το περιβάλλον cloud και τις ψηφιακές τεχνολογίες, όπως τη ρομποτική αυτοματοποίηση διαδικασιών και τη μηχανική μάθηση, τις συνεχώς βελτιωμένες λογιστικές υπηρεσίες και την αποτελεσματικότητα που θα παρέχεται από αυτές.
2. Η δυνατότητα να απελευθερωθεί το πλήρες δυναμικό της οικονομικής διεύθυνσης στην ανάλυση μαζικών δεδομένων μέσω νέων χρηστικών εργαλείων και πλατφορμών πολυδιάστατων βάσεων δεδομένων. Με αυτόν τον τρόπο, ο ρόλος του χρηματοοικονομικού σχεδιασμού και ανάλυσης (FP&A) εκτείνεται πέρα από την ανάλυση, σε μια δύναμη που παράγει τις απαραίτητες γνώσεις προκειμένου οι οργανισμοί να αναπτύξουν καινοτόμες στρατηγικές και να επιτύχουν επίπεδα απόδοσης που επισκιάζουν τον ανταγωνισμό.
3. Η εκπαίδευση σε νέα σετ δεξιοτήτων στην ανάλυση, απεικόνιση και σύνθεση δεδομένων, για την υποστήριξη της ταχείας λήψης αποφάσεων και της διαχείρισης των επιδόσεων.To moto θα είναι «μέτρα τα πάντα, κατάγραψε τα ψηφιακά μία φορά στη κύρια βάση δεδομένων, που δεν πρέπει να είναι το excel»
«Τα νέα σετ δεξιοτήτων που απαιτεί αυτό το μοντέλο από το προσωπικό των Οικονομικών διευθύνσεων, θα παρέχουν τις αναλυτικές πληροφορίες για τη καλύτερη διαχείριση των κεφαλαίων» διευκρινίζει ο κύριος Παπαδόπουλος, για τον τρόπο που επιτυγχάνεται η καλύτερη διαχείριση κεφαλαίων μέσω του Agile.
Η γρηγορότερη επισήμανση των βασικών δεικτών της επιχείρησης (KPIs) που θα επιτευχθεί από το ψηφιακό μετασχηματισμό της, θα οδηγήσει την επιχείρηση στην διεύρυνση του κύκλου εργασιών της.

Θωμάς Χασιώτης, Οικονομικός Διευθυντής στην PFS

Το Agile Finance οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα την επιχείρηση
Στον δυναμικό και εξαιρετικά ανταγωνιστικό κλάδο «των υπηρεσιών και των τροφίμων», η επιβίωση είναι ο πρωτεύων στόχος. Η επένδυση σε ευέλικτες τεχνολογίες χρηματοδότησης συνιστά το κλειδί για μια ανθεκτική, αναπτυσσόμενη και ταυτόχρονα ευέλικτη βιομηχανία τροφίμων.
«Μέσω του «Agile Finance» ένας οργανισμός δύναται να επιτύχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, κερδοφορία και ρευστότητα, επιταχύνοντας τους ρυθμούς ανάπτυξης του, με την υποστήριξη νέων λογισμικών συστημάτων ERP που βελτιώνουν την ακρίβεια και την αξιοπιστία των χρηματοοικονομικών αναφορών και του προγραμματισμού του, αξιοποιώντας παράλληλα λύσεις που βασίζονται στο iCloud» εξηγεί ο κος Θ. Χασιώτης.
Η καλύτερη διαχείριση μέσω του agile επιτυγχάνεται κυρίως με τη μείωση της χρήσης των spreadsheet, την αξιοποίηση λύσεων ERP που βασίζονται σε iCloud, την επιτάχυνση του οικονομικού κλεισίματος χρηματοοικονομικών αναφορών προς τη διοίκηση μέσω των ERP και την υιοθέτηση δυναμικών διαδικασιών, προσαρμόζοντας κυλιόμενες προβλέψεις στον αρχικό προϋπολογισμό.
Αυτή η δυναμική προσέγγιση στον προγραμματισμό είναι ζωτικής σημασίας για την ταχύτερη ανταπόκριση στις μεταβαλλόμενες επιχειρηματικές συνθήκες και για την ανακατανομή κεφαλαίων και πρώτων υλών σε ό,τι αφορά την παραγωγή τροφίμων, προ απαιτούμενο για περαιτέρω κερδοφορία και για νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες.
Με τις καινούριες τεχνολογίες του mobility μέσω ενός smartphone ή ενός tablet, παρουσιάζονται ευκαιρίες χρηματοδότησης για την επίτευξη αποτελεσμάτων και KPI σε στελέχη και διευθυντές. Με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνεται ευελιξία του οργανισμού και μέσω του «Agile Finance» η τεχνολογία μπορεί να γίνει πραγματικός συνεργάτης σε μια σειρά διευθυντικών στελεχών, παρέχοντας κρίσιμες πληροφορίες οποτεδήποτε, οπουδήποτε.
Ο οικονομικός αντίκτυπος της τρέχουσας πανδημίας το τελευταίο χρόνο ήταν πολύ σημαντικός και παρατεταμένος. Η βιομηχανία τροφίμων και υπηρεσιών έπρεπε να προσαρμοστεί ταχύτατα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.
«Οι εταιρείες που είχαν επενδύσει σε ευέλικτες τεχνολογίες και μηχανήματα αντέδρασαν και λειτούργησαν ευέλικτα στην περίοδο της κρίσης. Οι εταιρείες με αυτοματοποιημένες και ψηφιακές μονάδες παραγωγής και τεχνολογίες «digital twins» επηρεάστηκαν λιγότερο από τις ελλείψεις προσωπικού και ήταν σε θέση να προσομοιώσουν τα σενάρια επιπτώσεων του κορωνoϊού και να αντιδράσουν γρήγορα, αποκτώντας περισσότερη ανθεκτικότητα» επισημαίνει ο κύριος Χασιώτης.
«Οι εταιρείες που συνεχίζουν να επενδύουν σε τεχνολογικές εφαρμογές, ακόμη και σε δύσκολες οικονομικές καταστάσεις, εμφανίζονται συνήθως μπροστά από τους ανταγωνιστές τους» προσθέτει, τονίζοντας ότι «δεν είναι τυχαίο πως στην περίοδο της κρίσης το management της PFS Food Services υλοποιεί τη δική του πρότυπη νέα γραμμή παραγωγής, χαράζοντας το δρόμο ενός καινούριου επιχειρηματικού σχεδίου και προσδοκώντας αυτό να αποτελέσει τον άκμονα σφυρηλάτησης της νέας επιτυχημένης πορείας, που εγγυάται η τριαντάχρονη διαδρομή της PFS Food Servises».

Αριστείδης Ζέρβας, Group CFO | Group Finance Department KLEEMANN

Συμβάλλει στην καλύτερη διαχείριση των κεφαλαίων του οργανισμού
«Το Agile Finance είναι μια έννοια για την οποία έχουν δοθεί διαφορετικοί ορισμοί» παρατηρεί ο κος A. Ζέρβας. «Στην ουσία σημαίνει ότι ένας οργανισμός πρέπει να διαθέτει μεγαλύτερη ευελιξία και προσαρμοστικότητα, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται πιο άμεσα στις όποιες νέες προκλήσεις. Απαιτείται μεγαλύτερη ευελιξία από ότι είχαμε συνηθίσει στο παρελθόν. Ωστόσο, όταν χρειάζεται να αλλάξουν συνήθειες ετών, αυτό δεν είναι ούτε εύκολο, ούτε ευχάριστο» σημειώνει.
Τα τελευταία χρόνια, τα δεδομένα μεταβάλλονται με ταχύτατους ρυθμούς και καλούμαστε να προσαρμοστούμε σε αυτά. Ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ο ψηφιακός μετασχηματισμός των οργανισμών επιταχύνθηκε, νέες τάσεις και αυτοματισμοί εφαρμόστηκαν καθώς και μορφές εργασίας, που μας επιτρέπουν να έχουμε μεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο με τον οποίο οι οργανισμοί λειτουργούν.
«Δεν επιβιώνουν τα πιο δυνατά είδη ή τα πιο έξυπνα, αλλά αυτά που ανταποκρίνονται καλύτερα στις αλλαγές», είπε ο Κάρολος Δαρβίνος και αυτό ισχύει πάντοτε, ειδικά στις επιχειρήσεις.
«Η Oικονομική Διεύθυνση ως business partner, υιοθετώντας τις αρχές του Agile Finance, μπορεί να αξιοποιήσει καλύτερα τα διαθέσιμα κεφάλαια, να συνεργαστεί στενότερα με τις επιμέρους διευθύνσεις και ιδιαίτερα με το ΙΤ, ενισχύοντας τους ρυθμούς ανάπτυξης της επιχείρησης. Σε αντίθετη περίπτωση, είναι βέβαιο ότι η ανάπτυξη της επιχείρησης θα επιβραδυνθεί» επισημαίνει ο κύριος Ζέρβος.
Μέσω του Agile Finance, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία των Big Data Analytics και AI (Artificial Intelligence) μπορεί η Οικονομική Διεύθυνση να βελτιώσει τις προβλέψεις στα business plans του μέλλοντος. Έτσι, θα καταφέρει να χτίσει σενάρια, να δει τους χρηματοοικονομικούς δείκτες και πώς αυτοί επηρεάζονται και να προβλέψει νέες ευκαιρίες ανάπτυξης. Συνεπώς, όπως συμπεραίνει, η Οικονομική Διεύθυνση θα μπορεί να διαμορφώσει μια καλύτερη χρηματοοικονομική στρατηγική, η οποία με τη σειρά της θα οδηγήσει σε καλύτερη διαχείριση των κεφαλαίων της επιχείρησης.
Agile Finance σημαίνει περισσότερη χρήση της τεχνολογίας και ψηφιοποίηση. Εργασίες που είναι καθημερινές και επαναλαμβανόμενες θα γίνονται από προγράμματα λογισμικού (Robotic Process Automation), ενώ εργασίες που απαιτούν ανάλυση και αποφάσεις, θα στηρίζονται σε πληροφορίες που θα έχουν αναλυθεί με τη βοήθεια των Big Data Analytics και της τεχνητής νοημοσύνης και θα λαμβάνονται από στελέχη με υψηλή εξειδίκευση στον τομέα των οικονομικών και στις αναπτυγμένες ψηφιακές δεξιότητες.
Οι ομάδες που απασχολούνται στην οικονομική διεύθυνση θα είναι ευέλικτες, θα μπορούν να εργάζονται από όπου, όπως και όποτε θέλουν και θα κρίνονται από το αποτέλεσμα.
Τα projects θα δουλεύονται από ομάδες που θα περιλαμβάνουν άτομα από διάφορες διευθύνσεις, τα οποία θα συνεργάζονται αρμονικά χρησιμοποιώντας ψηφιακά εργαλεία και αποκτώντας την αυτονομία να δημιουργούν.
Έτσι, το Agile Finance απελευθερώνει ανθρώπινους πόρους, απαλλάσσει τους εργαζόμενους από επαναληπτικές εργασίες ρουτίνας και τους επιτρέπει να επικεντρωθούν σε εργασίες πιο δημιουργικές, με υψηλότερη προστιθέμενη αξία.
Συνεπώς, δε μιλάμε απλώς για ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο, αλλά για έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο δουλειάς.

Η αγορά ακινήτων στα πλάνα των οικονομικών διευθυντών

Η σχέση μεταξύ αγοράς ακινήτων και οικονομίας είναι αμφίδρομη. Στα σύγχρονα εφαρμοσμένα χρηματοοικονομικά, η αγορά ακινήτων εισάγει έννοιες όπως είναι η διαχείριση ενός χαρτοφυλακίου ακινήτων, μία σύνθετη εργασία που απαιτεί γνώση και εξειδίκευση. Τα χρηματοοικονομικά ακίνητης περιουσίας περιλαμβάνουν την αγορά ακίνητης περιουσίας, συνδέονται επίσης με επενδύσεις σε αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές, κρατικά και εταιρικά ομόλογα. Επιπρόσθετα οι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές όπως είναι οι ασφαλιστικές και τα συνταξιοδοτικά ταμεία επενδύουν στον κλάδο ακινήτων ως μορφή εναλλακτικής επένδυσης. Τα βασικά κομμάτι του πάζλ της αγοράς ακινήτων τα συμπληρώνουν οι τράπεζες οι οποίες δίνουν τα δάνεια αλλά και συνεργάζονται με τις ασφαλιστικές. Ένα άλλο κομμάτι είναι η πολιτική γης, το χωροταξικό σχέδιο και το κτηματολόγιο το οποίο συνδέεται με την αγορά ακινήτων. Με την αγορά ακινήτων συνδέονται επίσης οι τομείς των ανακαινίσεων και των αναπλάσεων.
Ο οικονομικός διευθυντής θα πρέπει πρωτίστως να αποκομίσει μια συνολική εικόνα της αγοράς και κατόπιν να ερευνήσει την προοπτική μακροπρόθεσμης απόδοσης και κερδοφορίας του ακινήτου, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα είδη της χρηματοδοτικής μίσθωσης αλλά και την ασφάλεια των εσόδων.
Τις απόψεις τους για την αγορά ακινήτων καταθέτουν στο περιοδικό οι κ.κ. Θεμιστοκλής Μπάκας, Πρόεδρος E-Real Estates, Κυριάκος Ξύδης, Διευθύνων Σύμβουλος ENEA REAL ESTATE / Berkshire Hathaway Home Services Athens Properties, Δίκα Αγαπητίδου Γενική Διευθύντρια JLL – ΑΘΗΝΑΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ, Δημήτρης Μανουσάκης Ηead of Savillis Greece, Χρήστος Κοσμάς, Partner, Real Estate Leader Deloitte Ελλάδος, Φίλιππος Κάσσος, Γενικός Διευθυντής KPMG και Γιώργος Κωνσταντόπουλος, Διευθυντής KPMG.

Χρήστος Κοσμάς, Partner, Real Estate Leader στην Deloitte Ελλάδος

Οι ανάγκες για χώρους γραφείων θα μειωθούν μακροπρόθεσμα
Το 2020 ήταν έτος σημαντικών αλλαγών στην αγορά ακινήτων λόγω της πανδημίας. Η προσαρμογή των επιχειρήσεων στην τηλεργασία, και η εξέλιξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και της ψηφιοποίησης διαδικασιών του δημοσίου τομέα πρόκειται να επηρεάσουν την αγορά γραφείων τονίζει ο κ. Κοσμάς. «Αυτό σημαίνει ότι μακροπρόθεσμα, οι ανάγκες σε γραφειακούς χώρους θα μειωθούν, καθώς οι εταιρείες ήδη εξετάζουν σενάρια ευέλικτης εργασίας. Ωστόσο, τον πλέον πληττόμενο κλάδο ακινήτων της τρέχουσας κρίσης αποτελούν τα εμπορικά καταστήματα, καθώς η εξοικείωση με το ηλεκτρονικό εμπόριο και η μεταστροφή στις ηλεκτρονικές συναλλαγές θα δημιουργήσουν ένα νέο μοντέλο καταστημάτων (π.χ. pick-up points), η βιωσιμότητα του οποίου εξαρτάται από την ανθεκτικότητα της αλυσίδας ανεφοδιασμού, δεδομένης της απουσίας logistics α’ κατηγορίας. Παράλληλα, τα έργα ανάπτυξης νέων αποθηκευτικών χώρων συνεχίζονται πυρετωδώς. Σε ό,τι αφορά το επενδυτικό ενδιαφέρον για τα ξενοδοχεία, αυτό παραμένει αμετάβλητο, παρά τις επιπτώσεις της πανδημίας. Τέλος, η επανεκκίνηση και οι ρυθμοί αποκατάστασης της κτηματαγοράς, θα εξαρτηθούν από τις νέες συνθήκες που θα διαμορφωθούν ως προς τις συνήθειες, τις ανάγκες και τις απαιτήσεις των χρηστών, καθώς και από το διεθνές επενδυτικό κλίμα.»

Θεμιστοκλής Μπάκας, Πρόεδρος E-Real Estates

Μετασχηματίζεται η αγορά των ακινήτων
Το οικονομικό επιτελείο έχει ήδη ξεκαθαρίσει σύμφωνα με δημοσιεύματα ότι θα αλλάξει η κλίμακα βάσει της οποίας προκύπτει ο ΕΝΦΙΑ ανά τετραγωνικό μέτρο. Με τις αλλαγές των συντελεστών, το οικονομικό επιτελείο θα επιχειρήσει να απορροφήσει τις επιβαρύνσεις από την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών ενώ το εύρος των παρεμβάσεων θα κριθεί από το δημοσιονομικό χώρο που θα βγάλει η άσκηση της προσομείωσης των νέων τιμών ζώνης στην ακίνητη περιουσία των φορολογούμενων. Σε κάθε περίπτωση οι αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ θα είναι δημοσιονομικά ουδέτερες. Αυτό σημαίνει ότι παρά την αύξηση έως 250% των αντικειμενικών αξίων τα έσοδα από τον ΕΝΦΙΑ δεν θα αυξηθούν. Ο εισπρακτικός στόχος θα παραμείνει και το 2022 στα 2,1 δισ. ευρώ, τονίζει ο κ. Θ. Μπάκας
Προσθέτει πως η αναπτυξιακή πορεία που ακολούθησε η ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια στηρίχθηκε, κατά κύριο λόγο στο τουρισμό και στην κτηματαγορά, συμπληρώνοντας πως κατά την διάρκεια των μνημονιακών χρόνων, ο κλάδος των ακινήτων ήταν ένας εξ αυτών που επλήγησαν περισσότερο. Ο κλάδος αντιμετώπισε τα προβλήματα του, ωστόσο βρήκε τις λύσεις και επανήλθε δυναμικά προσελκύοντας στην οικονομία σημαντικά κεφάλαια. Έργα ανάπλασης τόσο σε περιοχές του κέντρου της Αθήνας όσο και στο παραλιακό μέτωπο του Ν. Αττικής σε συνάρτηση με την αξιοποίηση χώρων πρασίνου , συντελούν καθοριστικά στην ανάκαμψη της οικονομίας και στην αύξηση των αξιών.
Σε αυτή τη κρίσιμη συγκυρία, με το αδιαμφισβήτητό βαρύ πλήγμα που έχει δεχθεί η ελληνική οικονομία από την πανδημία του κορωνϊού covid-19 , τα μέτρα που πήρε έγκαιρα η Πολιτεία για την διαφύλαξη της δημόσιας υγείας και στήριξη της οικονομίας, είναι αναμφίβολα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά, θα πρέπει τη δεδομένη χρονική στιγμή να υπάρξουν κίνητρα για την αγορά κατοικίας στα νέα ζευγάρια, στα πλαίσια παρόμοιων προγραμμάτων άλλων χωρών, προτρέποντας για την παροχή κρατικών εγγυήσεων τις εμπορικές τράπεζες.
Τα μικρά και μεσαία επενδυτικά σχήματα είτε μέσω εταιρικών σχημάτων, είτε ως ιδιώτες στοχεύουν κυρίως στα οικιστικά ακίνητα του κέντρου της Αθήνας και των Νοτίων προαστίων, απαντά ερωτώμενος σχετικά με το ενδιαφέρον των επενδυτών. Επιλέγουν κυρίως αυτοτελείς πολυκατοικίες με έτος κατασκευής 1970-1980 με στόχο την άμεση ανακαίνιση και μεταπώληση ή/και μακροχρόνια μίσθωση. Δεν είναι λίγοι που στοχεύουν σε αυτοτελή κτίρια γραφείων σε περιοχές του κέντρου με στόχο την άμεση ανακαίνιση και εκμετάλλευση μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης. Γνωρίζουν ότι στο άμεσο μέλλον η ζήτηση για γραφειακούς χώρους υψηλών προδιαγραφών θα είναι μεγάλη, ενώ η διαθεσιμότητα ιδιαίτερα στο εμπορικό κέντρο της πρωτεύουσας είναι πολύ μικρή.
«Τα μεγαλύτερα επενδυτικά σχήματα που έχουν εγκατασταθεί στη χώρα μας στοχεύουν στην κτηματαγορά τόσο μέσω αγορών ακινήτων από ιδιώτες αλλά και μέσω απόκτησης ακινήτων και ξενοδοχειακών μονάδων μέσω «ροζ» δανείων. Δηλαδή, επιχειρήσεις του τουριστικού κλάδου – ξενοδοχειακές μονάδες που δεν μπορούν να ανταπεξέρθουν στις δανειακές τους υποχρεώσεις και βρίσκονται στο όριο πλέον να γίνουν «κόκκινες».
Τα funds διαπραγματεύονται είτε την εξαγορά του δανείου και των υποθηκών μέσω «haircut» των απαιτήσεων μεταφέροντας πλέον την οφειλή – απαιτήσεις στο δικό τους χαρτοφυλάκιο, όπου ο δανειολήπτης πλέον θα είναι υπόχρεος σ΄ αυτούς για την καταβολή των μηνιαίων δόσεων, είτε μέσω επαναχρηματοδότησης των εταιρειών με εγγύηση τις μετοχές και τα περιουσιακά τους στοιχεία ή/και μέσω συνδυασμού, εξαγορά δανείου μέσω «haircut» των απαιτήσεων και ταυτόχρονη επαναχρηματοδότηση.
Την επιλογή της επαναχρηματοδότησης ή/και την εξαγορά του δανείου σε fund επιλέγουν πλέον αρκετοί ξενοδόχοι μεγάλων μονάδων σε top τουριστικούς προορισμούς λόγω των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν λόγω της πανδημίας για δεύτερο συνεχόμενο καλοκαίρι, με τους οίκους αξιολόγησης να αναφέρουν ότι οι κρατήσεις θα φθάσουν στα επίπεδα του 2019 το 2023-2024», τονίζει.
Ερωτώμενος για τον λόγο που επιλέγουν τα ροζ δάνεια, απαντά: «Ο λόγος που επιλέγουν «ροζ» δάνεια είναι ότι έχουν την δυνατότητα να εξετάσουν το συγκεκριμένο δάνειο με τις εξασφαλίσεις που το διέπουν, καθώς και την μελλοντική ανάπτυξης της επιχείρησης ή/και την μελλοντική αύξηση των αξίων των asset που διαθέτει. Σε αντίθεση με τα NPLs (οι τράπεζες κατανέμουν ένα δάνειο ως επισφαλές όταν ο δανειολήπτης του δεν έχει εκπληρώσει τις δανειακές του υποχρεώσεις για διάστημα μεγαλύτερο των 90 ημερών), η πληροφόρηση που λαμβάνουν από τις τράπεζες για την ποιότητα των δανείων είναι ανεπαρκής.
Παράλληλα, δεν στοχεύουν στα κόκκινα δάνεια – NPLs διότι μέσω των NPLs αποκτάς την απαίτηση και όχι τα asset της εκάστοτε επιχείρησης – υποθήκης, η χρήση των assets «θεωρητικά» παραμένουν στον δανειολήπτη, και για την απόκτησή τους θα πρέπει να προβούν σε πλειστηριασμό που αποτελεί μια χρονοβόρα διαδικασία».
Διευκρινίζει ότι πολλά funds που έχουν τοποθετηθεί σε κόκκινα δάνεια – NPLs δεν έχουν ολοκληρώσει ακόμη τις απαιτούμενες διαδικασίες με τα τραπεζικά ιδρύματα για να εισέλθουν στα χαρτοφυλάκιά τους.
Αξίζει, επισημαίνει να αναφέρουμε ότι ένας βασικός παράγοντας που επιλέγουν τα «ροζ» δάνεια, είναι ότι γνωρίζουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των «κόκκινων» δανείων του παρελθόντος, αφορούν επιχειρήσεις – στεγαστικά δάνεια που «έσκασαν» εν μέσω μνημονιακών χρόνων, επιχειρήσεις ή/και στεγαστικά δάνεια ακινήτων που σε μεγάλο ποσοστό ήταν υπερκοστολογημένα και παράλληλα υπερδανειοδοτημένα.
«Τη δεδομένη χρονική στιγμή, οι επιχειρήσεις ή/και τα ιδιωτικά δάνεια με εξασφαλίσεις που είναι «ροζ», είναι λόγω των ειδικών συνθηκών που έχει επιφέρει η πανδημία του κορονοϊού. Σε αντίθεση με το παρελθόν τα νέα funds που εγκαθίστανται στη χώρα μας, στοχεύουν πλέον σε επιχειρήσεις ή/και ιδιωτικά δάνεια που τα asset τους ή/και το επιχειρείν τους διαθέτουν, είτε επιχειρηματικό μέλλον, είτε τα asset τους έχουν επενδυτική αξία».

Δίκα Αγαπητίδου, Γενική Διευθύντρια JLL – Αθηναϊκή Οικονομική

Η υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής προσελκύει σημαντικά κεφάλαια
Τόσο τα επαγγελματικά όσο και τα οικιστικά ακίνητα διανύουν περίοδο μεγάλης κινητικότητας στη χώρα μας, με καταλύτες από τη μία καθαρά χρηματοοικονομικούς παράγοντες, όπως χαμηλά επιτόκια και οικονομική σταθερότητα με θετικό ορίζοντα και από την άλλη περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς παράγοντες, όπως την υιοθέτηση από ολοένα και περισσότερους φορείς της ανάγκης για κτίρια με χαμηλό ενεργειακό αποτύπωμα και χώρους ευέλικτους, με περισσότερο καθαρό αέρα, χωρίς κλειστά γραφεία, κλπ, αναφέρει η κα Δίκα Αγαπητίδου Γενική Διευθύντρια JLL – ΑΘΗΝΑΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Σε συνδυασμό με την υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής αλλά και εμβληματικών αναπτύξεων, όπως για παράδειγμα το Ελληνικό, βλέπει να προσελκύονται σημαντικά ελληνικά αλλά και ξένα κεφάλαια, προσδοκώντας να καταγράψουν ικανοποιητικά εισοδήματα και κεφαλαιακή υπεραξία, προσθέτει. Πιστεύει ότι – υπό κανονικές συνθήκες – οι πιθανότητες να διατηρηθεί/ ενισχυθεί το momentum είναι αξιοσημείωτες, πόσω μάλλον που οι φορείς από όλο το φάσμα του οικονομικού γίγνεσθαι έχουν επανέλθει σε γόνιμη κανονικότητα.

Κυριάκος Ξύδης, Διευθύνων Σύμβουλος ENEA REAL ESTATE / Berkshire Hathaway Home Services Athens Properties

Αναμένονται Αυξήσεις Στα Ενοίκια Κατοικιών Και Επαγγελματικής Στέγης
Η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών ήταν επιβεβλημένη ώστε να πλησιάσουν τις εμπορικές τιμές και να διορθωθούν ανισότητες και αδικίες. Σίγουρα, θα επιβαρυνθούν περιοχές της χώρας που υποφορολογούνταν. Από την άλλη, για την συντριπτική πλειοψηφία της χαμηλής και μεσαίας τάξης δεν προκύπτουν επιβαρύνσεις ή αυτές είναι πολύ μικρές. Θεωρώ ότι η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών πρέπει το συντομότερο δυνατόν να συνοδευθεί από μια γενικότερη μείωση της φορολογίας ακινήτων, ιδιαίτερα σε αυτήν της χαμηλής και μεσαίας αξίας, αναφέρει από την πλευρά του ο κ. Κ. Ξύδης.

Σχολιάζοντας θέματα φορολογικού περιερχομένου παρατηρεί πως είναι εμφανής η αύξηση των φόρων, τελών και λοιπών επιβαρύνσεων που συνοδεύουν την απόκτηση και κατοχή ακινήτων. Επακολούθως συμπεραίνει ότι είναι λογικό, σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα να αναμένονται και αυξήσεις στα ενοίκια κατοικιών και επαγγελματικής στέγης, ως συνέπεια του αυξημένου φορολογικού κόστους διαχείρισης των ακινήτων. Από την άλλη, η αυξημένη αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων μιας επιχείρησης βελτιώνει τον ισολογισμό της (αν και υπάρχουν σοβαρές ενστάσεις ακόμα και σε αυτό).
Εξαρτάται από το είδος της επιχείρησης, απαντά αν το ακίνητο αποτελεί ισχυρό περιουσιακό στοιχείο για μία επιχείρηση, την αποδοτικότητα/αξιοποίηση της επένδυσης, το είδος του ακινήτου και την ευκολία αποεπένδυσης. Από τα προαναφερόμενα επισημαίνει ότι η ευκολία αποεπένδυσης/ρευστοποίησης από το ακίνητο είναι ο σημαντικότερος παράγοντας στην αξιολόγηση του περιουσιακού στοιχείου.
Αναφερόμενος στις αποσβέσεις των στοιχείων εξηγεί: «Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι για την απόσβεση παγίων περιουσιακών στοιχείων. Σύμφωνα με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα υπάρχουν η Σταθερή μέθοδος απόσβεσης, η φθίνουσα μέθοδος απόσβεσης και η Μέθοδος των παραγόμενων μονάδων.
Οι αποδόσεις μίας επένδυσης μετριούνται σε σχέση με τις ταμειακές ροές που «γεννάει» το περιουσιακό στοιχείο συν οποιαδήποτε μεταβολή την αξία ή αποτίμηση της επένδυσης, τη διαφορά μεταξύ της αρχικής δέσμευσης/καταβολής κεφαλαίου και της επανακτηθείσας αξίας της επένδυσης».
Συσχετίζοντας τον πληθωρισμό και τις τιμές των ακινήτων εξηγεί πως οι τιμές των ακινήτων αποτελούν σημαντικό οικονομικό δείκτη και οι αυξητικές τιμές των κατοικιών συχνά συνδέονται με την οικονομική ανάπτυξη, τονώνουν την κατασκευαστική δραστηριότητα και προωθούν τις πωλήσεις κατοικιών. Για τη χάραξη νομισματικής πολιτικής, οι δείκτες τιμών κατοικιών αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της μέτρησης του πληθωρισμού.
Αναλύοντας τα δεδομένα της αγοράς σημειώνει, διερευνούμε τις προοπτικές για το επαγγελματικό ακίνητο και εξετάζουμε την είσοδό μας και στο χώρο των συμβουλευτικών υπηρεσιών (real estate advisory services).
«Θα υπάρξει άμεσα αύξηση των αναγκών αλλά και της προσφοράς νέων – για την ελληνική αγορά – ειδών ακινήτων, όπως οι λεγόμενοι «ευέλικτοι χώροι εργασίας» με σύγχρονους, καλύτερα εξοπλισμένους γραφειακούς χώρους μεγαλύτερης κλίμακας, με ειδικό σχεδιασμό και προδιαγραφές για τις νέες εργασιακές ανάγκες στην μετά την πανδημία εποχή. Βιομηχανικά και αποθηκευτικά ακίνητα, σε κατάλληλους χώρους, τόσο σε μέγεθος όσο και σε τοποθεσίες θα έχουν επίσης μεγάλη ζήτηση τα επόμενα χρόνια κυρίως λόγω της εκτίναξης του ηλεκτρονικού εμπορίου».

Δημήτρης Μανουσάκης, Ηead of Savillis Greece

Σε φάση μετασχηματισμού βρίσκεται η αναψυχή και ο οικιστικός τομέας
Το σοκ που επέφερε στην κτηματαγορά η πανδημία ξεπεράστηκε σχετικά εύκολα λόγω της έντονης οικονομικής ρευστότητας, με αποτέλεσμα οι συντελεστές της αγοράς να δουν σε αυτή έναν καταλύτη που διαμόρφωσε συνθήκες επιτάχυνσης των εξελίξεων κατά τουλάχιστον 5-7 έτη τονίζει ο κ. Δ. Μανουσάκης. Παραθέτοντας ένα παράδειγμα μας λέει «στους χώρους εργασίας έννοιες όπως η αειφορία, τα «έξυπνα» κτίρια, η τοποθέτηση εγκαταστάσεων και υλικών με έμφαση στην υγιεινή και την οικολογία γίνονται πλέον βασικές αρχές του σχεδιασμού. Την ίδια ώρα οι νέες συνήθειες και ανάγκες που επιβάλλει ο COVID-19 δίνουν ώθηση σε τομείς όπως τα logistics και τα data centers, που μέχρι πρότινος ήταν είτε εκτός είτε χαμηλά στις επιλογές των επενδυτών».
Σε φάση μετασχηματισμού βρίσκεται τονίζει η αναψυχή και ο οικιστικός τομέας με την είσοδο των νέων τεχνολογιών, τονίζοντας ότι είναι αναμφίβολο ότι η τρέχουσα 10ετία μας επιφυλάσσει ουσιαστικές μεταβολές στον τρόπο που είχαμε διαμορφώσει την καθημερινότητα, με το real estate να παίζει κομβικό ρόλο σε αυτές μέσα από την διαμόρφωση του ιδιωτικού και δημόσιου χώρου.

 

Φίλιππος Κάσσος, Γενικός Διευθυντής, KPMG

Η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα έχει επιδείξει υψηλή ανθεκτικότητα
Η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα έχει επιδείξει υψηλή ανθεκτικότητα σε όλη τη διάρκεια της πανδημικής κρίσης, ενώ η οικοδομική δραστηριότητα εμφανίζει πλέον μικτές τάσεις με προοπτική επανόδου σε θετικούς ρυθμούς τονίζει ο κος Φίλιππος Κάσσος, Γενικός Διευθυντής, KPMG.
Σύμφωνα με τον κ. Κάσσο, «η πανδημία έφερε, εκτός από την αβεβαιότητα στην αγορά ακινήτων, νωρίτερα τα αποτελέσματα της ψηφιοποίησης και μετασχηματισμού της αγοράς εργασίας μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που συζητούνταν από τους διαχειριστές ακινήτων στην προ covid εποχή , οι οποίοι κάθονται πλέον σε αναμμένα κάρβουνα περιμένοντας τις αποφάσεις των μεγάλων εργοδοτών σχετικά με την από απόσταση εργασία.
Επιπλέον η οδηγία για επενδύσεις ESG με τα ιδιαίτερα κριτήρια και το ενεργειακό αποτύπωμα των ακινήτων αναμένεται να έχει σημαντική επίδραση και στην αγορά ακινήτων. Τι θα γίνει με τα παλαιότερα ακίνητα που σκοράρουν χαμηλά? Δεδομένου της στενότητας των νεών διαθέσιμων χώρων , της ήδη ευρείας επέκτασης της Αθήνας και άλλων μεγάλων αστικών κέντρων προβλέπουμε ότι δύσκολα θα αναπτυχθούν σύντομα νέες οικιστικές ζώνες οπότε ίσως δούμε κατεδαφίσεις για ανέγερση νέων ακινήτων ή εξ ολοκλήρου ανακαίνισης αυτών. Πολλοί βλέπουν τώρα τη διαταραχή ως ευκαιρία για την ανοικοδόμηση πιο πράσινων οικονομιών. Η κατανόηση της επίδρασης της πανδημίας άλλα των νέων προκλήσεων σε μεσο-μακροπρόθεσμο επίπεδο από τους διαχειριστές ακινήτων θα συμβάλει ουσιαστικά και στην επιτυχία τους.»

 

Γιώργος Κωνσταντόπουλος, Διευθυντής KPMG

Πρόκληση για την ανάπτυξη του κλάδου αποτελεί η ταχεία ψηφιοποίηση διαδικασιών
Σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντόπουλο, «πρόκληση για την ανάπτυξη του κλάδου αποτελεί η ταχεία ψηφιοποίηση διαδικασιών όπως η ηλεκτρονική μεταβίβαση ακινήτων ειδικά εάν συνοδευθεί από απλοποίηση των υφισταμένων γραφειοκρατικών διαδικασιών, ενώ η επίσπευση του εθνικού χωροταξικού σχεδιασμού με το Κτηματολόγιο θα καταστήσει πιο ελκυστική την ελληνική αγορά. Επίσης, αναμένεται με ενδιαφέρον η επίδραση στην προσφορά και τη ζήτηση από τις αλλαγές στον ΕΝ.Φ.Ι.Α. και τις αντικειμενικές αξίες, από την επαναφορά των πλειστηριασμών μετά το προσωρινό πάγωμά τους λόγω πανδημίας και από τις αναμενόμενες αυξήσεις στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια».

Χρηματοοικονομική τεχνολογία

Ο ψηφιακός αλφαβητισμός, η καλή γνώση δηλαδή του πώς μπορεί να αξιοποιηθεί η ψηφιακή τεχνολογία για να αποκτήσει μία επιχείρηση καλύτερη πρόσβαση στην χρηματοδότηση. Η σωστή ερμηνεία της ψηφιακής πληροφορίας ως προς το αντίκτυπο στα χρηματοοικονομικά, στους μετόχους, στις διαδικασίες και στα συστήματα μίας επιχείρησης.

Η ανάπτυξη και διαχείριση των ψηφιακών γνώσεων και ταυτόχρονα η συνεχής και γρήγορη προσαρμογή σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Το ψηφιακό management, η κατανόηση της μηχανικής μάθησης και η διαχείριση του ρίσκου.

Η εμπιστοσύνη στην ψηφιακή τεχνολογία και στους νέους τρόπους εργασίας είναι πέντε τοπ δεξιότητες που θα πρέπει από εδώ και πέρα να περιλαμβάνονται στην κλειδοθήκη των οικονομικών διευθυντών.

Ο Ψηφιακός αλφαβητισμός
Ο οικονομικός διευθυντής εντρυφώντας στις ψηφιακές τεχνολογίες όπως είναι η τεχνητή νοημοσύνη και η μηχανική μάθηση μπορεί να βελτιώσει τα οικονομικά μεγέθη μίας επιχείρησης σε όλα τα επίπεδα. Καλείται να χτίσει ένα νέο περιβάλλον μοχλεύοντας τις χρηματοοικονομικές γνώσεις που κατέχει με τις γνώσεις για τις νέες τεχνολογίες, προκειμένου να βελτιώσει την χρηματοοικονομική ισχύ της επιχείρησης που εργάζεται.

Στην αντίθετη περίπτωση, ο ψηφιακός αναλφαβητισμός δυσχεραίνει την ομαλή ροή των διαδικασιών που απαιτούνται για να δυναμώσει μία επιχείρηση τα οικονομικά της μεγέθη, επιβραδύνοντας την ανάπτυξη και την κερδοφορία. Πολύ πιθανό είναι τα στελέχη που ηγούνται των αποφάσεων να παρακάμψουν απαραίτητες πληροφορίες και να οδηγηθούν σε αποφάσεις που δεν δίνουν άμεσες λύσεις.

Η σωστή ερμηνεία
Η ικανότητα του να μπορεί ο οικονομικός διευθυντής να ερμηνεύσει τα δεδομένα που παράγονται από τις ψηφιακές τεχνολογίες και να τα προσαρμόσει στις ανάγκες της επιχείρησης καθορίζει το βαθμό απόδοσης της οικονομικής διεύθυνσης και της επιχείρησης ευρύτερα.

Τα στελέχη της οικονομικής διεύθυνσης έχουν την δυνατότητα να επεξεργαστούν τα δεδομένα που τους δίνει η ψηφιακή τεχνολογία και να συνεργαστούν με εμπειρογνώμονες προκειμένου να αξιοποιήσουν τις βέλτιστες λύσεις στην επιχείρησή τους. Η έλλειψη αυτής της ικανότητας καθυστερεί τις διαδικασίες επίλυσης των προβλημάτων της επιχείρησης ενώ αυξάνεται ο όγκος αόριστων πληροφοριών και άχρηστων επαναλήψεων.

Η ψηφιακή εκμάθηση εν μέσω συνεχών αλλαγών
Η ικανότητα του να μαθαίνεις γρήγορα επιτρέπει στα στελέχη της οικονομικής διεύθυνσης να προσαρμόζονται και να συμβαδίζουν με τις μεταβαλλόμενες ανάγκες σε ένα ψηφιακό περιβάλλον. Τα στελέχη που στερούνται την ικανότητα αυτή περιθωριοποιούνται. Η επιχείρηση ακολούθως μένει πίσω και δεν μπορεί να αξιοποιήσει τα νέα περιθώρια που της δίδονται για να αυξήσει στις αποδόσεις από την ψηφιακή τεχνολογία.

Το ψηφιακό management
O βαθμός που θα διαχειριστεί η οικονομική διεύθυνση τα μοντέλα μηχανικής μάθησης είναι ζωτικής σημασίας για το αύριο μίας επιχείρησης. Τα μοντέλα μηχανικής μάθησης είναι τόσο καλά όσο καλή είναι η ομάδα που τα έχει εκπαιδεύσει. Τα μοντέλα αυτά είναι προγραμματισμένα από τον άνθρωπο οπότε η ακρίβεια των αποτελεσμάτων τους, οι προβλέψεις και η ασφάλεια τους εξαρτάται από πόσο καλά προγραμματίστηκαν από τον άνθρωπο.

Απόλυτη εμπιστοσύνη και αριστεία γνώσεων
Ο συγκερασμός αυτός επιτρέπει στα στελέχη της οικονομικής διεύθυνσης να αξιοποιήσουν επαρκώς τις ευκαιρίες που προσφέρει η ψηφιακή τεχνολογία. Πρόκειται τόσο για ικανότητα όσο και τον τρόπο εργασίας.

Τα στελέχη που δείχνουν ένα αυθεντικό ενδιαφέρον στην ψηφιακή τεχνολογία μπορούν να βελτιώσουν τον τρόπο που εργάζονται και να φέρουν μοναδικά αποτελέσματα στην επιχείρηση. Τα στελέχη αυτά δεν διστάζουν να πειραματιστούν, να υιοθετήσουν, να βελτιώσουν, να ανακαλύψουν νέες διαδικασίες που βελτιώνουν τις λειτουργίες της οικονομικής διεύθυνσης.

Τεχνολογίας χρονικά
Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες με ψηφιακά μέσα, καινοτόμοι συμμετέχοντες στην αγορά αναπτύσσουν νέες τεχνολογίες και τα υφιστάμενα επιχειρηματικά μοντέλα αλλάζουν.

Ο ψηφιακός χρηματοοικονομικός τομέας βοήθησε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν την πρωτοφανή κατάσταση που διαμορφώθηκε λόγω της πανδημίας COVID-19. Για παράδειγμα, η ηλεκτρονική επαλήθευση της ταυτότητας παρείχε στους καταναλωτές τη δυνατότητα να ανοίγουν λογαριασμούς και να χρησιμοποιούν πολλές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες εξ αποστάσεως.

Ένα σταθερά αυξανόμενο ποσοστό των πληρωμών που πραγματοποιούνται εντός των καταστημάτων είναι πλέον ψηφιακές και ανέπαφες, ενώ έχουν αυξηθεί επίσης σημαντικά και οι διαδικτυακές αγορές (ηλεκτρονικό εμπόριο). Οι λύσεις χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (Fintech) συνέβαλαν στη διεύρυνση και την επιτάχυνση της πρόσβασης σε δανειοδότηση, συμπεριλαμβανομένης της χορήγησης δανείων με κρατική στήριξη για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19.

Έχει αυξηθεί επίσης η σημασία της διασφάλισης της ασφαλούς και αξιόπιστης λειτουργίας των ψηφιακών υποδομών, δεδομένου ότι περισσότεροι άνθρωποι έχουν πρόσβαση σε διαδικτυακές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, ενώ οι υπάλληλοι του χρηματοπιστωτικού τομέα εργάζονται και οι ίδιοι εξ αποστάσεως.

Ακόμη και αν εξακολουθούσαν να υπάρχουν ενδεχομένως αμφιβολίες, είναι πλέον σαφές ότι ο ψηφιακός χρηματοοικονομικός τομέας έχει πολλά να προσφέρει, και οι πολίτες και οι επιχειρήσεις της Ευρώπης είναι πλέον έτοιμοι. Πρόκειται για έναν τομέα ο οποίος προϋπήρχε, όπως αναλύεται παρακάτω, και στη διάρκεια των ετών εξελίχθηκε φτάνοντας στη σημερινή του μορφή.

Συγκεκριμένα την περίοδο 1866 – 1967 η βιομηχανία οικονομικών υπηρεσιών είχε παραμείνει κατά βάση αναλογική παρόλο που ήταν στενά συνδεδεμένη με την τεχνολογία, όπως με την εμφάνιση του τηλέγραφου το 1838. Οι πρώτες οικονομικές συναλλαγές πραγματοποιούνταν με τη βοήθεια των πρώιμων τεχνολογικών υπολογισμών όπως το “abacus”. Αναμφίβολα η σχέση μεταξύ χρηματοοικονομικών και τεχνολογίας έθεσε τα θεμέλια για τη μοντέρνα περίοδο.

Η περίοδος 1968 – 2008 χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη της ψηφιακής τεχνολογίας στις τηλεπικοινωνίες και στις συναλλαγές και για αυτό προκύπτει η αναπτυσσόμενη ψηφιοποίηση των χρηματοοικονομικών. Από τα τέλη του 1960 και μετά επήλθε προέλαση στα ηλεκτρονικά συστήματα πληρωμών, τα αποτελέσματα της κατάρρευσης των χρηματιστηριακών αγορών σε παγκόσμιο επίπεδο γνωστά ως “Black Monday” του 1987 υπενθύμισαν τη σύνδεση της τεχνολογίας στην παγκόσμια αγορά. Το επόμενο βήμα ήταν αναμφίβολα η ανάπτυξη των διαδικτυακών συναλλαγών “e-banking” που έφερε νέο ρίσκο στους ρυθμιστικούς φορείς.

Από το 2009 που ξεκινά επίσημα η περίοδος που ονομάζουμε “Fintech”, νεοφυείς επιχειρήσεις λεγόμενες και ως “startups’’ και η θεμελιωμένη τεχνολογία, το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι εταιρίες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ξεκίνησαν να προσφέρουν οικονομικά προϊόντα και υπηρεσίες απευθείας στο κοινό όπως και στις επιχειρήσεις περικλείοντας και τις τράπεζες. Το πιο γνωστό επίτευγμα του 20ου αιώνα είναι τα συστήματα αυτόματων πληρωμών γνωστά και ως “A.T.M.”.

Μηχανισμός Χρηματοοικονομικής τεχνολογίας από την ΤτΕ
Η Τράπεζα της Ελλάδος, προκειμένου να διευκολύνει την ανάπτυξη της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας στην Ελλάδα και να προσφέρει έναν προστατευμένο χώρο που θα ενθαρρύνει τους παρόχους να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες, σύμφωνα με τις κανονιστικές υποχρεώσεις τους και χωρίς να απειλείται η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, δημιούργησε το Προστατευμένο Κανονιστικό Περιβάλλον (Regulatory Sandbox).

Πρόκειται για έναν μηχανισμό που επιτρέπει στους συμμετέχοντες να διεξάγουν μικρής κλίμακας δοκιμές καινοτομιών, σε ένα ελεγχόμενο κανονιστικό περιβάλλον, εντός προκαθορισμένων παραμέτρων και χρονοδιαγραμμάτων και σε άμεση συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος.

Το έργο υλοποιήθηκε σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκή Επιτροπή – DG REFORM). Συμβουλευτικές υπηρεσίες παρείχε η εταιρεία ΕΥ Ελλάδος.

Φίλιππος Κάσσος, Γενικός Διευθυντής, Ελεγκτικό Τμήμα, KPMG: Οι ασφαλιστικές ξανασχεδιάζουν τις οικονομικές τους υπηρεσίες

Το βασικό στοιχείο κόστους μίας ασφαλιστικής επιχείρησης είναι η καταβολή αποζημιώσεων. Κατά συνέπεια μία βελτίωση των δείκτη ζημιών αυξάνει τα περιθώρια κέρδους.

Με λιγότερο από 18 μήνες πριν την εφαρμογή (1 Ιανουαρίου 2023), οι περισσότεροι ασφαλιστές με χαρτοφυλάκια ζωής έχουν σχεδόν ξεκινήσει την υλοποίηση του προτύπου ΔΠΧΑ 17. Πίσω σε θέματα προγραμματισμού και υλοποίησης έχουν οι ασφαλιστές με χαρτοφυλάκια Ζημιών διευκρινίζει o Φίλιππος Κάσσος, Γενικός Διευθυντής Ελεγκτικού Τμήματος της KPMG, μιλώντας στο FinanceProγια μείζονος σημασίας θέματα που θα απασχολήσουν τις οικονομικές διευθύνσεις των ασφαλιστικών το 2021, θέματα που έχουν να κάνουν με μεταρρυθμίσεις, φορολογία, δείκτη κόστους, αλλά και την χρηματοοικονομική θέση των ασφαλιστικών στην εγχώρια αγορά συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Τι αλλαγές αναμένεται να υπάρξουν στις οικονομικές διευθύνσεις των ασφαλιστικών επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια;

Όλο και περισσότεροι συμφωνούν, ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες θα πρέπει να ξανασχεδιάσουν τις οικονομικές τους υπηρεσίες για να συμβάλουν στην προσπάθεια ανάπτυξής τους κάτι που απαιτεί πάνω από όλα μια μεγάλη αλλαγή στη νοοτροπία. Τι γίνεται μέχρι σήμερα στη πράξη. Κάθε φορά που υπάρχει μια νέα απαίτηση οι οικονομικές διευθύνσεις απλώς υιοθετούν ένα νέο Excel και ορίζουν τους ανθρώπους για τη διαχείρισή του «λύνοντας» με αυτό το τρόπο το πρόβλημα.

Εντούτοις έχει παρατηρηθεί ότι πλέον οι παραδοσιακές λύσεις δεν αντιμετωπίζουν πια το πρόβλημα. Αυτό οφείλεται κυρίως:

  • Στο διπλασιασμό ή και τριπλασιασμό των κανονιστικών και εποπτικών απαιτήσεων
  • Στην πίεση κόστους, κάνοντας περισσότερες διαδικασίες με τους ίδιους ή και λιγότερους πόρους
  • Στις Αυξανόμενες απαιτήσεις στην ταχύτητα, όγκο, πολυπλοκότητα και αξιοπιστία των δεδομένων και αναφορών

Κορυφαίοι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί έχουν αναπτύξει μια ατζέντα για την αντιμετώπιση του θέματος που σύμφωνα με την KPMG πρέπει να καλύπτεται κάτω από τέσσερις βασικούς πυλώνες.

  • Δεδομένα και Ανάλυση
  • Διαδικασία, και Βελτιστοποίηση κόστους
  • Αυτοματισμός και Ρομποτική
  • Επανασχεδιασμός Οικονομικών Υπηρεσιών

Ήδη κορυφαίοι ασφαλιστικοί οργανισμοί έχουν ξεκινήσει το ταξίδι αυτό κάτι που αναμένεται να δούμε και στην Ελλάδα τα επόμενα έτη.

Πώς θα επηρεάσουν τα νέα πρότυπα ΔΠΧΑ 17 τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, είναι έτοιμες οι ασφαλιστικές;

Μια θεμελιώδης έννοια που εισήγαγε το ΔΠΧΑ 17 είναι το περιθώριο συμβατικής υπηρεσίας (CSM) που αντιπροσωπεύει το μη κερδηθέν κέρδος που αναμένει η ασφαλιστική από την ομάδα συμβολαίων που έχει εκδώσει καθώς παρέχει τις ασφαλιστικές υπηρεσίες.

Σε αντίθεση με το παλαιό πρότυπο (ΔΠΧΑ 4) το ΔΠΧΑ 17 καθορίζει βασικές λογιστικές αρχές για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια (π.χ. αναγνώριση, μέτρηση, παρουσίαση και γνωστοποίηση) και αποσκοπεί στην αύξηση της συγκρισιμότητας και της διαφάνειας αλλά και της ποιότητας των Οικονομικών Αναφορών.

Με λιγότερο από 18 μήνες πριν την εφαρμογή (1 Ιανουαρίου 2023), οι περισσότεροι ασφαλιστές και κυρίως οι όμιλοι και εταιρείες με χαρτοφυλάκια ζωής έχουν σχεδόν ολοκληρώσει τον σχεδιασμό και έχουν ξεκινήσει την υλοποίηση του προτύπου που απαιτεί σοβαρή προετοιμασία. Ωστόσο ακόμη και οι ασφαλιστές με πολυετή σχέδια υλοποίησης ΔΠΧΑ 17 προσπαθούν να αντισταθμίσουν το χρόνο που χάθηκε λόγω της πανδημίας COVID-19. Οι ασφαλιστές με χαρτοφυλάκια Ζημιών έχουν μείνει πίσω σε θέματα προγραμματισμού και υλοποίησης.

Ποιες είναι οι εξελίξεις στα φορολογικά θέματα των ασφαλιστικών που βρίσκεται η ελληνική αγορά σε σχέση με το μέσο όρο της Ευρώπης;

Η φορολόγηση εισοδήματος στις ασφαλιστικές εταιρείες ζωής, περιουσίας και ατυχημάτων ήταν ανέκαθεν πολύπλοκο ζήτημα για όλες τις χώρες τόσο της Ευρώπης όσο και παγκοσμίως. Ο πιο συχνός προβληματισμός των φορολογικών αρχών έγκειται στην επιλογή της κατάλληλης φορολογικής βάσης μεταξύ εποπτικών (Solvency I και ΙΙ) και λογιστικών αναφορών από πλευράς φορολογικής σταθερότητας, τον περιορισμό των επιλογών των διοικήσεων και της δυνατότητας ελέγχου από πλευράς φορολογικής διοίκησης.

Αυτό που είχε προκριθεί στην Ελλάδα μέχρι σήμερα όσο και σε περισσότερες δικαιοδοσίες της Ευρώπης ήταν η χρήση των εποπτικών αναφορών του πρώτου πλαισίου φερεγγυότητας (Solvency I) λόγω του ελέγχου από τις εποπτικές αρχές. Η άφιξη ωστόσο του νέου πλαισίου φερεγγυότητας ΙΙ (Solvency II) από το 2016 αλλά και της προετοιμασίας για την εφαρμογή του νέου λογιστικού προτύπου ΔΠΧΑ 17 περιπλέκει ακόμη περισσότερο την όποια απόφαση που θα κληθούν να λάβουν οι φορολογικές αρχές και αφορά είτε την μετάβαση στο νέο εποπτικό πλαίσιο ή την αλλαγή στάσης με επιλογή λογιστικής βάσης και για φορολογική χρήση.

Ο φόρος ασφαλίστρων πόσο επηρεάζει το κόστος του προϊόντος. Μπορούν οι ασφαλιστικές να το απορροφήσουν και να μη το μετακυλήσουν στον καταναλωτή; Τι συστήνεται να κάνουν;

Η Ελλάδα στην αστική ευθύνη με 15% που περιλαμβάνει και την υποχρεωτική κάλυψη αυτοκινήτων δεν είναι μακριά από άλλες χώρες. Οι διαφορές προκύπτουν από τους κλάδους ασθένειας με 15% και ζωής με 4% (ως 10 έτη) όπου πολλές χώρες δεν επιβάλλουν. Γενικότερα η Ελλάδα έχει από τους μεγαλύτερους συντελεστές φόρου ασφαλίστρων με εξαίρεση την Ιταλία και Γερμανία. Οι έμμεσοι φόροι από την φύση τους βαρύνουν το καταναλωτή ωστόσο όπου και όταν πιέζονται τα τιμολόγια οι ασφαλιστές απορροφούν ένα μέρος διότι ο καταναλωτής συγκρίνει την τελική τιμή.

Πώς κρίνετε την χρηματοοικονομική κατάσταση των ελληνικών ασφαλιστικών,  είναι ικανοποιητικά τα επίπεδα αποθεμάτων τους; Που βρίσκεται η Ελλάδα σε σχέση με το Μ.Ο. της Ευρώπης; Ανά κλάδο (ζωής, μεικτές, ζημιών)

Η οικονομική Κατάσταση των ελληνικών Ασφαλιστικών είναι υγιής με σημαντικά διαθέσιμα κεφάλαια κάτι πρακτικά βοήθησε να περάσουν, χωρίς ιδιαίτερες επιπτώσεις, τόσο την περίοδο της κρίσης όσο και αυτή της πανδημίας. Η κερδοφορία τους επίσης είναι σε καλά επίπεδα και ιδιαίτερα στις γενικές ασφαλίσεις.

Ο μέσος δείκτης αποθεματοποίησης στο κλάδο αυτοκινήτου είναι επίσης ικανοποιητικός και συγκρίσιμος με πολλές χώρες της Ευρώπης. Στους δείκτες ζημιών, δεν σημειώθηκε σημαντική μεταβολή το 2019, με σταθεροποίηση του δείκτη στα μέσα επίπεδα του 50%-55%.

Η ατζέντα των οικονομικών διευθυντών στην ασφαλιστική αγορά

Το νέο λογιστικό πρότυπο ΔΠΧΑ 17, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η φορολογία, η εικόνα του ισολογισμού -ανάλυση ενεργητικού και παθητικού, η κεφαλαιοποίηση, η αποθεματοποίηση, οι αποζημιώσεις και το κανονιστικό πλαίσιο Φερεγγυότητας ΙΙ είναι τα θέματα που απασχολούν τις οικονομικές διευθύνσεις των ασφαλιστικών εταιρειών.

Βελτιωμένα περιθώρια κέρδους, λόγω μείωσης κόστους ασφάλισης και λειτουργικών εξόδων και με πρόσθετες επενδυτικές αποδόσεις έγραψε ο κλάδος ασφαλειών 2019, ο οποίος πέρασε σχεδόν ανέπαφα την πανδημία. Τα ίδια κεφάλαια σημείωσαν άνοδο 19% σε σχέση με το σύνολο της περιουσίας των εταιρειών (Ενεργητικού). Το γεγονός αυτό οφείλεται στην αυξημένη παραγωγή αλλά και την παρακράτηση των κερδών, που ενισχύει την κεφαλαιοποίηση και βοηθά τις εταιρείες να προσπεράσουν τον σκόπελο της πανδημίας χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις.

Το γεγονός ότι στην Ελλάδα τοποθετείται από τις ασφαλιστικές εταιρείες το 68% της περιουσίας τους σε ομόλογα σε σχέση με το 42% στον μέσο όρο της Ευρώπης, βοήθησε σημαντικά στην εκμετάλλευση της συγκυρίας από την άνοδο της τιμής τους στα τέλη του 2019 και ιδιαίτερα του Ελληνικού χαρτοφυλακίου. Tο 2018 και 2019 σημειώθηκαν σημαντικές ρευστοποιήσεις χαρτοφυλακίων όπου συνετέλεσαν στην «παροδική» βελτίωση των αποτελεσμάτων.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν αύξηση κατά περίπου 300 εκατ. ευρώ το 2019 σε σχέση με τα προηγούμενα έτη και εκτόξευση του δείκτη απόδοσης επενδύσεων στους κλάδους ζωής στο 3.7% από 2.1%. Η μέση κερδοφορία κυμάνθηκε στα 13 εκατ. ευρώ το 2019 από 15 εκατ. το 2019, ωστόσο μέρος των εσόδων αυτών έχει επέλθει από την αύξηση των επενδύσεων, δείχνοντας ότι η καθαρή λειτουργική κερδοφορία μειώθηκε δραστικά.

Στο αυτοκίνητο παρατηρήθηκε πτώση του περιθωρίου κέρδους εξαιτίας της ανόδου του δείκτη ζημιών αλλά και της σταδιακής απελευθέρωσης αποθεμάτων τα προηγούμενα έτη. Ο δείκτης απόδοσης κεφαλαίου (ROE), σε προ-φόρων επίπεδο, έχει προσγειωθεί στο 10% από 16% το 2014 με συνεχή και σταδιακή πτώση σε κάθε έτος. Το ύψος των απαιτήσεων στο 1% επί συνόλου Ενεργητικού. Στους δείκτες ζημιών, δεν σημειώθηκε σημαντική μεταβολή το 2019, με σταθεροποίηση του δείκτη στα μέσα επίπεδα του 50%-55%. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος ο δείκτης των αποζημιώσεων για το 2019 ανήλθε σε 50% σε επίπεδο εγγεγραμμένων ασφαλίστρων – μη δουλευμένων αποζημιώσεων.

Η παρακράτηση της κερδοφορίας το 2019 συνέβαλλε και στη σταθεροποίηση των δεικτών Φερεγγυότητας. Η άνοδος της παραγωγής στους κλάδους ζωής επηρέασε θετικά στη μεταβολή του κινδύνου αγοράς και ασφαλίσεων ζωής κατά 3% σε σχέση με την προηγούμενη χρήση. Να σημειωθεί ωστόσο ότι η αύξηση της παραγωγής συνδέεται κυρίως με τις ασφαλίσεις συνδεμένες με επενδύσεις unit linked (μεταβολή 15% περίπου) και ομαδικά συνταξιοδοτικά (μεταβολή 30% περίπου).

Τεχνολογία
Η χρήση της τεχνικής νοημοσύνης (AI) θα κυριαρχήσει στη διαδικασία των αποζημιώσεων. Οι περίπλοκες περιπτώσεις θα συνεχίσουν να απαιτούν συμβολή του χρήστη αλλά με την υποστήριξη της ανάλυσης δεδομένων και ψηφιακών ευκολιών.

Οι πολιτικές πρόληψης επίσης αναμένεται να αποτελέσουν μέρος των στρατηγικών των επιχειρήσεων, μέσω της επικοινωνίας με τον πελάτη και των στοχεύσεων ενεργειών για μείωση των κινδύνων με ανάλογη τιμολογιακή πολιτική σε αυτούς που παραμένουν συνδεδεμένοι. Ειδοποιήσεις για επικείμενες καιρικές συνθήκες ή ενημέρωση για την κατάσταση και τις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής που βρίσκεται ο ασφαλισμένος, η τηλεματική και το 5G με τη σύνδεση των συσκευών θα αποτελέσουν πολύτιμα τεχνολογικά εργαλεία στη φαρέτρα των ασφαλιστών.

Μιλούν για τις εξελίξεις
Για τις αρμοδιότητες ενός οικονομικού διευθυντή που εργάζεται σε μία ασφαλιστική επιχείρηση. Το πώς η εφαρμογή των ΔΠΧΑ 17 θα επιδράσει στις οικονομικές διευθύνσεις των ασφαλιστικών, τις αναλογιστικές λειτουργίες και τα πληροφοριακά συστήματα και την χρηματοοικονομική κατάσταση και την φερεγγυότητα των ελληνικών ασφαλιστικών μίλησαν στο περιοδικό FinancePro οι κ.κ. Δήμος Πολυμενίδης, CFO της ERGO Aσφαλιστική, Στέφανος Βερζοβίτης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. και Γενικός Διευθυντής Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών στην Ευρωπαϊκή Πίστη.

Για την χρηματοοικονομική κατάσταση και τη φερεγγυότητα των ελληνικών ασφαλιστικών, τον φόρο των ασφαλίστρων, και το τι σημαίνει για τον ασφαλισμένο και τι για την ασφαλιστική, αλλά και για τα κριτήρια διαμόρφωσης του τεχνικού και εμπορικού ασφαλίστρου και τα ΔΠΧΑ 17 ο κος Βασίλης Νικολαΐδης, Διευθυντής Μέτρησης & Ελέγχου Κινδύνων INTERLIFE Α.Α.Ε.Γ.Α.

Με συνέντευξη του στο αφιέρωμα του περιοδικού συμμετέχει και ο κος o Φίλιππος Κάσσος, Γενικός Διευθυντής Ελεγκτικού Τμήματος της KPMG ενώ την άποψη του σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι οικονομικοί διευθυντές καταθέτει ο Κωνσταντίνος Νικολάου Γενικός Διευθυντής Prudential B. Marghios & Partners.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΠΊΣΤΗ
Οι αρμοδιότητες ενός οικονομικού διευθυντή σε μία ασφαλιστική
O ρόλος ενός Οικονομικού Διευθυντή αλλάζει συνεχώς μέσα στην ταχέως εξελισσόμενη – ψηφιοποιημένη – εποχή που διανύουμε, στην οποία οφείλουμε να προσαρμοζόμαστε και πολλές φορές καλούμαστε να προβλέπουμε τις επικείμενες αλλαγές και προκλήσεις.

Σήμερα, οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα ενός Οικονομικού Διευθυντή δεν περιορίζονται μόνο στην παραδοσιακή Λογιστική τήρηση, αλλά πλέον περιλαμβάνουν πληθώρα Διοικητικών και Στρατηγικών ενεργειών όπως αυτά του Επιχειρηματικού και Στρατηγικού Σχεδιασμού, της Οικονομικής Διαχείρισης, της Αναλυτικής και Ολιστικής Πληροφόρησης, της Διαχείρισης Έργων, της Βελτιστοποίησης Διαδικασιών, της Ανάλυσης Δεδομένων καθώς και του Ψηφιακού Μετασχηματισμού.

Παράλληλα οφείλει να συνεργάζεται στενά με τις τέσσερεις βασικές λειτουργίες (Εσωτερικού Ελέγχου, Αναλογιστική, Ρίσκου και Κανονιστικής Συμμόρφωσης). Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει επίσης να δοθεί στο μεγάλο και επίκαιρο κεφάλαιο του ψηφιακού μετασχηματισμού, το οποίο αναμένεται τα επόμενα έτη να αποτελέσει τη σημαντικότερη πρόκληση για το σύνολο της Ασφαλιστικής Αγοράς.

Η επίδραση του ΔΠΧΑ 17 στις οικονομικές διευθύνσεις των ασφαλιστικών, τις αναλογιστικές λειτουργίες και τα πληροφοριακά συστήματα
Το νέο Δ.Π.Χ.Α. 17 θα επιφέρει πλήθος αλλαγών στις Ασφαλιστικές Εταιρίες και αναμένεται να αναδιαμορφώσει εν γένει το λειτουργικό μοντέλο τους. Το τρίπτυχο Οικονομικές Υπηρεσίες, Αναλογιστική Λειτουργία και ΙΤ, θα διαδραματίσει ίσως το σημαντικότερο ρόλο για την επιτυχή εναρμόνιση και παρακολούθηση του νέου προτύπου.

Στην πράξη, θα απαιτηθεί συστηματική συνεργασία των εν λόγω λειτουργιών, κυρίως των Οικονομικών υπηρεσιών και της Αναλογιστικής Υπηρεσίας, καθώς η φύση του νέου προτύπου, επιτάσσει λεπτομερή πληροφόρηση και ταυτόχρονη διαχείριση τεράστιου όγκου δεδομένων, τόσο σε χρηματοοικονομικά όσο και σε αναλογιστικά μεγέθη.

Αναφορικά με τη λειτουργία του ΙΤ, εκτιμάται ότι θα αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο των παραπάνω λειτουργιών, καθώς δρα καθοριστικά στην ανάπτυξη και στη συντήρηση των Πληροφοριακών Συστημάτων καθώς και στην ανάλυση των πολυσύνθετων δεδομένων που σχετίζονται με το νέο πρότυπο.

Οι βασικές διαφορές του νέου προτύπου σε σχέση με το Δ.Π.Χ.Α. 4
Η σημαντικότερη διαφορά μεταξύ του Δ.Π.Χ.Α. 17 και του Δ.Π.Χ.Α. 4, είναι ότι πλέον, η εφαρμογή των λογιστικών μεθόδων σε τομείς όπως, η αναγνώριση των εσόδων και οι εκτιμήσεις των ασφαλιστικών υποχρεώσεων θα πραγματοποιείται με πλήρη συνέπεια.

Σύμφωνα με το Δ.Π.Χ.Α. 4, η εκάστοτε Ασφαλιστική Εταιρία, μπορούσε να χρησιμοποιεί τις δικές της ερμηνείες για την αναγνώριση των εσόδων και τους υπολογισμούς των τεχνικών προβλέψεων. Για παράδειγμα, υπό το Δ.Π.Χ.Α. 4, ήταν στη διακριτική ευχέρεια των Ασφαλιστικών Εταιριών να συμπεριλάβουν την Προσαρμογή του Κινδύνου (Risk Adjustment) στις ασφαλιστικές υποχρεώσεις τους. Αντίθετα, υπό το Δ.Π.Χ.Α. 17 το παραπάνω καθίσταται πλέον υποχρεωτικό.

Γενικότερα υπό το Δ.Π.Χ.Α. 4 υπήρχε ένα εύρος λογιστικών χειρισμών ανάλογα με τον τύπο του ασφαλιστηρίου συμβολαίου και την ερμηνεία της εκάστοτε Ασφαλιστικής Εταιρίας. Αντίστοιχα, οι εκτιμήσεις, όπως τα προεξοφλητικά επιτόκια για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια μεγάλης διάρκειας, δεν ανανεώνονταν σε τακτική βάση ενώ δεν αντικατόπτριζαν πλήρως τους οικονομικούς κινδύνους. Επίσης, για την επιμέτρηση ορισμένων ασφαλιστήριων συμβολαίων δεν υπήρχε προεξόφληση.

Το νέο αυτό πρότυπο, εισάγει τη συνεπή λογιστική μεταχείριση για όλα τα ασφαλιστήρια συμβόλαια από όλες τις Εταιρίες. Οι εκτιμήσεις των εταιριών, ενημερώνονται τακτικά για να αντικατοπτρίζουν φερέγγυα τις πληροφορίες που βασίζονται στα δεδομένα της αγοράς. Αντίστοιχα, το προεξοφλητικό επιτόκιο αντικατοπτρίζει πλήρως τα χαρακτηριστικά των ταμειακών ροών των ασφαλιστηρίων συμβολαίων ενώ η επιμέτρηση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου συμπεριλαμβάνει και τη χρονική αξία του χρήματος, όπου είναι σημαντική.

Η χρηματοοικονομική εικόνα και η φερεγγυότητα των ελληνικών ασφαλιστικών
Ο τελευταίος χρόνος μας έφερε αντιμέτωπους με πρωτοφανείς συνθήκες, καθώς οι επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 έπληξαν το σύνολο της Οικονομίας και φυσικά δεν θα μπορούσε να μείνει αλώβητος ο κλάδος της Ιδιωτικής Ασφάλισης, στον οποίο δραστηριοποιείται η Ευρωπαϊκή Πίστη. Tο σύνολο της Ασφαλιστικής Αγοράς εμφανίζει πτωτική τάση σε επίπεδο Παραγωγής Ασφαλίστρων, ενώ εκτιμάται ελαφρά ανάκαμψη των Κερδών προ Φόρων και των Δεικτών Φερεγγυότητας.

Η Ευρωπαϊκή Πίστη ενήργησε άμεσα για τη διαφύλαξη και την προάσπιση των συμφερόντων κάθε ενδιαφερόμενου μέρους, γεγονός που επέφερε θετικά αποτελέσματα στον απολογισμό του έτους. Ενδεικτικά. για το έτος 2020, το θετικό πρόσημο επικρατεί σχεδόν στο σύνολο των μεγεθών μας, με τα Εγγεγραμμένα Μικτά Ασφάλιστρα να σημειώνουν άνοδο ύψους +5,1%, κατατάσσοντας μας στην 5η θέση μεταξύ των 13 μόνο Ασφαλιστικών Εταιριών που παρουσίασαν άνοδο Ασφαλίστρων. Επίσης, η κερδοφορία της Εταιρίας μας διαμορφώθηκε στα 24,4 εκ. ευρώ αυξημένη κατά 8,6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Αναφορικά με τον Δείκτη Φερεγγυότητας για το έτος 2020, χωρίς να περιλαμβάνονται τα μεταβατικά μέτρα και η χρήση LAC, διαμορφώθηκε σε 173,2% (+10,9 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το έτος 2019), κατακτώντας την τρίτη θέση μεταξύ των 10 μεγαλύτερων Ασφαλιστικών Εταιριών στην Ελλάδα.
Στέφανος Βερζοβίτης, Αντιπρόεδρος Δ.Σ. και Γενικός Διευθυντής Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών

ERGO ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΉ
Οι αρμοδιότητες ενός οικονομικού διευθυντή σε μία ασφαλιστική
Ο ρόλος του σύγχρονου CFO στο επιχειρησιακό περιβάλλον έχει εξελιχθεί, μετασχηματισθεί και έχει καταστεί πιο απαιτητικός και καθοριστικός για την πορεία της εταιρείας. Οι αρμοδιότητες όσο και οι ευθύνες του, λόγω της εφαρμογής νέων κανονιστικών και εποπτικών απαιτήσεων, όπως αυτές της Φερεγγυότητας ΙΙ, είναι πολύ πιο διευρυμένες, συμβάλλοντας καθοριστικά τόσο στη διαμόρφωση όσο και στην εφαρμογή της επιχειρησιακής στρατηγικής.

Έτσι, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων οι CFOs οφείλουν, πέραν των βασικών χρηματοοικονομικών δεξιοτήτων για τη διαχείριση των κινδύνων, της ρευστότητας και του κόστους, να διαθέτουν ένα πιο ευρύ φάσμα ικανοτήτων και δεξιοτήτων. Θα πρέπει να παρακολουθούν και να προβλέπουν τις αλλαγές στο οικονομικό και κοινωνικό-πολιτικό γίγνεσθαι, να αμφισβητούν και να ελέγχουν την ορθότητα άλλων διευθυντικών προτάσεων και αποφάσεων, καθώς και να διατηρούν μια ισχυρή σχέση και συνεργασία με τους εσωτερικούς και εξωτερικούς συνεργάτες της εταιρείας.

Με αυτόν τον τρόπο θα είναι σε θέση να παρέχουν προς τη διοίκηση έγκαιρη και σαφή πληροφόρηση, καθώς και επιπλέον ποιοτική ανάλυση, η οποία και είναι απαραίτητη στην ορθή λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων. Με άλλα λόγια, ο σύγχρονος CFO αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διοικητικής ομάδας της κάθε εταιρείας, όπου σε συνεργασία με τον CEO και τους διευθυντές των υπόλοιπων οργανωτικών μονάδων της εταιρείας συνεισφέρει στη διαμόρφωση της εταιρικής στρατηγικής.

Η επίδραση του ΔΠΧΑ 17 στις οικονομικές διευθύνσεις των ασφαλιστικών, τις αναλογιστικές λειτουργίες και τα πληροφοριακά συστήματα
Το Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 17 (ΔΠΧΑ 17) αποτελεί ένα νέο λογιστικό πρότυπο που σχετίζεται με τις ασφαλιστικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις που απορρέουν από τα ασφαλιστήρια συμβόλαια με απώτερο στόχο την αύξηση της διαφάνειας στις χρηματοοικονομικές αναφορές των ασφαλιστικών επιχειρήσεων για τις ασφάλειες ζωής & υγείας και την ασφάλιση ζημιών, αναφορικά με την άμεση ασφάλιση και την αντασφάλιση.

Οι ασφαλιστικές εταιρείες που παρέχουν ασφαλιστικές καλύψεις με μακροχρόνια ασφαλιστήρια συμβόλαια θα είναι εκείνες που θα επηρεαστούν περισσότερο, από άποψη όγκου εργασιών, αλλαγών στα μηχανογραφικά συστήματα, αναλογιστικών υπολογισμών και οικονομοτεχνικής ανάλυσης.

Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις από την IASB
Επιπρόσθετα, οι προτεινόμενες τροποποιήσεις για το ΔΠΧΑ 17 (IFRS 17) που δημοσιεύθηκαν από την Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB) θα διευκολύνουν παγκοσμίως τις προσπάθειες των ασφαλιστών να εφαρμόσουν ένα πρότυπο που θα οδηγήσει σε αυξημένη διαφάνεια σχετικά με την κερδοφορία των επιχειρήσεών τους, καλύτερη σύγκριση των οικονομικών δεδομένων μεταξύ των ασφαλιστικών εταιρειών και βελτιωμένα συμπεράσματα σχετικά με την οικονομική τους ευρωστία.

Η επίδραση του ΔΠΧΑ 17 και των τροποποιήσεων του δεν περιορίζεται μόνο στη λογιστική απεικόνιση των οικονομικών δεδομένων στις οικονομικές καταστάσεις κατά τα Δ.Π.Χ.Α. των ασφαλιστικών εταιρειών, αλλά επεκτείνεται στην αναλογιστική λειτουργία και τη δομή των πληροφοριακών συστημάτων των ασφαλιστικών εταιρειών, καθώς για την εφαρμογή του οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις θα χρειαστεί να υλοποιήσουν νέες εφαρμογές στα μηχανογραφικά συστήματά τους και να δημιουργήσουν νέες διαδικασίες για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του νέου προτύπου.

Τα βήματα της ERGO μέχρι το 2022 και 2023
Στην ERGO Ασφαλιστική, σε συνεργασία με τη μητρική εταιρεία, έχει καταστρωθεί το επιχειρησιακό πλάνο και η οργανωτική δομή της ομάδας εργασίας (Project Team), η οποία με τη βοήθεια εξωτερικών συμβούλων έχει ξεκινήσει σταδιακά από το 2019 τις εργασίες που απαιτούνται για την ανάλυση του ασφαλιστικού χαρτοφυλακίου της Εταιρείας, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και με απώτερο στόχο την ολοκλήρωση του έργου εντός του έτους 2022, ώστε να είναι σε θέση να έχει στη διάθεσή της και τα συγκριτικά δεδομένα που απαιτούνται στις οικονομικές καταστάσεις του οικονομικού έτους 2023.

Η χρηματοοικονομική εικόνα και η φερεγγυότητα των ελληνικών ασφαλιστικών
Κατά τον κον Δ. Πολυμενίδη, η ελληνική ασφαλιστική αγορά έχει ενσωματώσει πλήρως την κουλτούρα του νέου εποπτικού πλαισίου, “Φερεγγυότητα ΙΙ”. Η χρήση εξειδικευμένων τεχνικών διαχείρισης κινδύνων από τις ασφαλιστικές εταιρείες, η εισαγωγή σύγχρονων μεθόδων διακυβέρνησης και η έμφαση στη διαφάνεια είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά που ενισχύουν την αξιοπιστία των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, καθιστώντας τα ασφαλιστικά προϊόντα ελκυστικές ασφαλιστικές και επενδυτικές επιλογές.

Αυτό όμως που είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζει ο Έλληνας καταναλωτής είναι ότι το νέο αυτό εποπτικό πλαίσιο Φερεγγυότητας ΙΙ λειτουργεί ως «Φύλακας» για τους ασφαλισμένους, καθώς διασφαλίζει ότι η ασφαλιστική εταιρεία θα ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της όταν απαιτηθεί. Η εποπτική αρχή έχει εκμηδενίσει την ελαστικότητά της ως προς τα απαιτούμενα κεφάλαια που πρέπει να κατέχει μία ασφαλιστική εταιρεία προς διασφάλιση των συμφερόντων των ασφαλισμένων. Για το λόγο αυτό, οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να αισθάνονται πιο ασφαλείς σε σχέση με το παρελθόν αναφορικά με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων των ασφαλιστικών εταιρειών, που απορρέουν από τα ασφαλιστήρια συμβόλαια.
Δήμος Πολυμενίδης, CFO ERGO

INTERLIFE ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΉ
Η χρηματοοικονομική κατάσταση και η φερεγγυότητα των ελληνικών ασφαλιστικών

Εντοπίζεται στις Εκθέσεις Φερεγγυότητας των Ασφαλιστικών στις ασφαλίσεις Ζημιών μια μείωση των ασφαλίστρων στις Ασφαλίσεις  Οχημάτων λόγω των περιοριστικών μέτρων και η αύξηση των ασφαλίσεων υγείας. Οι Ασφαλίσεις Ζωής, παρουσίασαν μια μετατόπιση του ενδιαφέροντος των καταναλωτών προς unit linked και μία μείωση στα παραδοσιακά Προϊόντα.

Τα κεφάλαια των ελληνικών Ασφαλιστικών καλύπτουν περίπου δύο φορές τις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει έναντι των ασφαλισμένων, ενισχύοντας   τον Δείκτη Φερεγγυότητάς. Όσο μεγαλύτερο πλεόνασμα διαθέτει κάθε εταιρεία τόσο μεγαλύτερες αντοχές έχει να αντιμετωπίσει απρόβλεπτους κινδύνους. Η χρηματοοικονομική κατάσταση των ελληνικών Ασφαλιστικών βρίσκεται σε ικανοποιητικό επίπεδο διατηρώντας υψηλή Φερεγγυότητα, χωρίς σημαντικές αποκλίσεις από το προηγούμενο έτος.

Φόρος Ασφαλίστρων για τον ασφαλισμένο και την Ασφαλιστική
Στην ερώτηση ποιος είναι ο φόρος που επιβαρύνει σήμερα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες στην καθημερινότητά μας, όλοι θα απαντούσαν χωρίς δεύτερη σκέψη: ”Ο ΦΠΑ”.

Ο ΦΠΑ μπήκε στην ζωή μας το 1986 καταργώντας τον Φόρο Κύκλου Εργασιών (ΦΚΕ),  ένα φόρο που επιβαλλόταν στα έσοδα κάθε οικονομικής δραστηριότητας ενώ για τα ασφάλιστρα των Ασφαλιστικών Εταιρειών ο ΦΚΕ διατηρήθηκε μόνο για τις Ασφαλιστικές μέχρι το 2006 και την θέση του πήρε ο σημερινός Φόρος Ασφαλίστρων.

Επομένως ο Φόρος Ασφαλίστρων για τον ασφαλισμένο επιβαρύνει την καθαρή αξία των ασφαλίστρων και διαμορφώνει την τελική αξία του συμβολαίου. Για την Ασφαλιστική Εταιρεία, είναι φόρος που επιβάλλεται πάνω στα ασφάλιστρα, δηλ. τα έσοδα και αποδίδεται στα Δημόσια Ταμεία. Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο συγκεκριμένος φόρος δεν συμψηφίζεται – όπως συμβαίνει με τον ΦΠΑ – μεταξύ εσόδων πωλήσεων και αγορών/εξόδων/δαπανών.

Ο υπολογισμός του Εμπορικού και Τεχνικού Ασφαλίστρου
Για να φτάσουμε στο Εμπορικό Ασφάλιστρο πρέπει να ξεκινήσουμε από το τεχνικό ασφάλιστρο. Πολύ σημαντικό στοιχείο για να προσδιορίσουμε το Τεχνικό Ασφάλιστρο είναι η ξεκάθαρη γνώση του Χαρτοφυλακίου και ο διαχωρισμός του σε ομοειδείς κατηγορίες με βάση τα χαρακτηριστικά των ασφαλισμένων κινδύνων.

Η πιο διαδεδομένη μέθοδος υπολογισμού του Τεχνικού Ασφαλίστρου είναι το αποτέλεσμα της διαίρεσης των συνολικών ασφαλιστικών αποζημιώσεων και του συνόλου των λειτουργικών εξόδων  δια του πλήθους των ασφαλισμένων κινδύνων ανά ομοειδείς κατηγορίες κινδύνων.

Με απλά λόγια, το Τεχνικό Ασφάλιστρο είναι το ελάχιστο ασφάλιστρο που χρειαζόμαστε για να πληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας αποκλειστικά από επερχόμενες Αποζημιώσεις και  Λειτουργικά Έξοδα. Αν επιβαρύνουμε το παραπάνω αποτέλεσμα με τους αντίστοιχους φόρους και ένα περιθώριο επιχειρηματικού κέρδους τότε θα καταλήξουμε στο Εμπορικό Ασφάλιστρο, που αποτελεί το χρηματικό ποσό που καλείται να πληρώσει ο ασφαλισμένος.

Η επίδραση των ΔΠΧΑ 17 στις οικονομικές διευθύνσεις των ασφαλιστικών, τις αναλογιστικές λειτουργίες και τα πληροφοριακά συστήματα
Μετά την SOLVENCY II εποχή, η επόμενη μεγάλων διαστάσεων πρόκληση που περιμένει τις Ασφαλιστικές Εταιρείες είναι η εφαρμογή των ΔΠΧΑ 17. Θα επηρεάσει όχι μόνο τις Οικονομικές Διευθύνσεις, τις Αναλογιστικές Λειτουργίες και τα Πληροφοριακά Συστήματα, αλλά και τις υπόλοιπες δομές των Ασφαλιστικών Εταιρειών.

Η εφαρμογή των ΔΠΧΑ 17 αποσκοπεί στο να καταστήσει τις οικονομικές καταστάσεις των Ασφαλιστικών Εταιρειών συγκρίσιμες τόσο μεταξύ τους όσο και με άλλες εκτός ασφαλιστικού χώρου, με αυξημένη διαφάνεια σε ότι αφορά την κερδοφορία και βελτιωμένα συμπεράσματα σχετικά με την παρεχόμενη οικονομική πληροφόρηση, προς όφελος των επενδυτών.

Παρά ταύτα, επισημαίνει ότι, παρ’ ότι επιδιώκεται συγκρισιμότητα, δεν πρόκειται για δρόμο χωρίς αγκάθια, δεδομένου ότι η οπτική των ΔΠΧΑ 17 βασίζεται σε Αρχές (και όχι σε Κανόνες) που έχουν στόχο την πιστότερη απεικόνιση από την πλευρά της εταιρείας, της απόδοσης των ασφαλιστικών της προϊόντων και των παρεχόμενων υπηρεσιών στους ασφαλισμένους της – ως εκ τούτου, διαφορετικές εταιρείες ενδέχεται να επιλέξουν διαφορετικές προσεγγίσεις.

Οι Οικονομικές Διευθύνσεις, αναλαμβάνουν σημαντικό ρόλο  στην υλοποίηση και στην εφαρμογή, αφού θα πρέπει να εκτιμήσουν το κόστος μετάβασης. Είναι προφανές ότι η εφαρμογή του ΔΠΧΑ 17 θα αποτελέσει μια μεγάλη λογιστική μετατροπή που θα αλλάξει ριζικά την οικονομική αποτίμηση και την θέση των Ασφαλιστικών Εταιρειών στην Ασφαλιστική Αγορά.

Ο ρόλος της αναλογιστικής λειτουργίας στο ΔΠΧΑ 17
Ο ρόλος της Αναλογιστικής Λειτουργίας στο ΔΠΧΑ 17 αποτελεί μια άλλη πρόκληση. Έχοντας την εμπειρία της εφαρμογής του SOLVENCY II η οποία  εστίασε στην προστασία των καταναλωτών από τον κίνδυνο να καταστεί αφερέγγυα κάποια Ασφαλιστική Εταιρεία, πλέον, η Αναλογιστική Αρχή θα καλείται να εκφέρει γνώμη για την κερδοφορία του ασφαλιστικού προϊόντος μέχρι την λήξη του και να προσδιορίσει τους ανάλογους δείκτες επιμέτρησης επιδόσεων. Η ανάλυση, η ανάπτυξη και η εφαρμογή νέων Αναλογιστικών και Στατιστικών μεθόδων κρίνεται αναγκαία.

Τα πληροφοριακά συστήματα
Αρκετές από τις εταιρείες Πληροφορικής που υποστηρίζουν τις Ασφαλιστικές Εταιρείες για την εφαρμογή του SOLVENCY II έχουν υλοποιήσει λύσεις που αφορούν την εφαρμογή των ΔΠΧΑ 17. Οι Διευθύνσεις Πληροφορικής σε συνεργασία με τις Αναλογιστικές υπηρεσίες και τις Οικονομικές Διευθύνσεις καλούνται να συνεργαστούν μεταξύ τους ώστε να επιλέξουν το κατάλληλο λογισμικό υποστήριξης και να προχωρήσουν σε βελτιώσεις ώστε τα Πληροφοριακά Συστήματα να είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις.
Βασίλης Νικολαΐδης, Διευθυντής Μέτρησης & Ελέγχου Κινδύνων INTERLIFE Α.Α.Ε.Γ.Α.

PRUDENTIAL B. MARGHIOS & PARTNERS
Ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι αναλογιστές των ασφαλιστικών
Τέσσερις από τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι αναλογιστές είναι οι ακόλουθες:

  1. Δυσκολία εξεύρεσης ισορροπίας μεταξύ αναγκών εμπορικής διεύθυνσης (ανάγκη αντιμετώπισης ανταγωνισμού – χαμηλά ασφάλιστρα) και επαρκών ασφάλιστρων κινδύνου (ανάγκη σωστής τιμολόγησης). Δεν είναι λίγες οι φορές, ειδικά στον κλάδο υγείας, που ενώ το ασφάλιστρο κινδύνου είναι ενός συγκεκριμένου ύψους, αναζητούνται τρόποι για το πώς αυτό να γίνει πιο ανταγωνιστικό, με ταυτόχρονη προσπάθεια για διατήρηση αν όχι της κερδοφορίας, τουλάχιστον της οριακά μη ζημίας.
  2. Ανάγκη για χρήση συνεχώς και περισσοτέρων μεθόδων για σωστή αποθεματοποίηση, λόγω συνεχούς αύξησης του οικονομικού περιβάλλοντος. Η σημερινή ασφαλιστική έχει μικρή σχέση με την ασφαλιστική πριν 3 έτη και καμία σχέση με την ασφαλιστική πριν 10 έτη. Αυτό επηρεάζει και «ταρακουνάει» όλα τα αναλογιστικά μοντέλα. Ας αναλογιστούμε μόνο τις αλλαγές που έχουν γίνει την χρονιά που μας πέρασε: 3 φορές «ανοιγόκλεισε» η κίνηση στους δρόμους, οδηγώντας σε αυξομειώσεις των ασφαλίστρων, προκειμένου να γίνει προσαρμογή στις νέες συνθήκες. Σήμερα, πολλές από αυτές τις μειώσεις, δεν έχουν αρθεί.
  3. Αντίληψη του ρόλου της αναλογιστικής λειτουργίας ως στρατηγική λειτουργία και όχι ως επιτελική. Είναι ανάγκη να υπάρχει μεγαλύτερη συμμετοχή στις αποφάσεις μιας ασφαλιστικής εταιρείας, σε ανώτατο επίπεδο. Επιπλέον, πρέπει να υπάρχει στενή συνεργασία και με τις λοιπές λειτουργίες, ειδικότερα με τη λειτουργία Διαχείρισης Κινδύνου (που επίσης έχει υποβαθμισμένο ρόλο σε αρκετές ασφαλιστικές εταιρείες). Είναι γεγονός ότι πολλά από τα καθήκοντα της αναλογιστικής λειτουργίας «επιβάλλονται» από το νόμο, με αποτέλεσμα μερικές φορές να αντιμετωπίζεται σαν αναγκαίο εποπτικό κακό. Από την λογική αυτή, μόνο να χάσουν έχουν οι ασφαλιστικές εταιρείες.
  4. Η τελευταία άλλα τεράστια πρόκληση της αναλογιστικής λειτουργίας είναι το νέο απαιτητικό περιβάλλον που φέρνει η αλλαγή στα λογιστικά πρότυπα και συγκεκριμένα το πρότυπο IFRS17. Μετά την πρόκληση του Solvency II για την προηγούμενη δεκαετία, την τρέχουσα δεκαετία η προσαρμογή στο IFRS17, ειδικά για τις περιπτώσεις των εταιρειών ζωής, αναμένεται ιδιαίτερα δύσκολη. Αυξάνεται το βάρος και η πίεση στην αναλογιστική λειτουργία, καθώς θα επηρεάζει περισσότερο από ποτέ, τα αποτελέσματα μιας εταιρείας.
    Οι περισσότεροι αναφέρονται στις λογιστικές εγγραφές και την απεικόνιση που πρέπει να γίνει στον ισολογισμό, ξεχνούν όμως ότι για να καταλήξουμε εκεί, πρέπει να γίνει μεγάλη προεργασία, για το πώς θα γίνεται ο διαχωρισμός των συμβολαίων σε κερδοφόρα ή μη, τις αναλογιστικές παραδοχές που θα πρέπει να τηρούνται ευλαβικά κάθε χρόνο, τον τρόπο με τον οποίο θα «απελευθερώνεται» αναλογιστική «ύλη» κάθε έτος και άλλα πολλά αναλογιστικά βάρη. Πέραν του διαχωρισμού, θα πρέπει να γίνει αρμονική συνεργασία ανάμεσα στην αναλογιστική λειτουργία και τη μηχανογράφηση, ώστε να φτιαχτεί αυτός ο «δρόμος» των δεδομένων, που θα καταλήξει στην τελική απεικόνιση του νέου προτύπου. Φυσικά σε 3-4 έτη από σήμερα, αυτό θα είναι η καθημερινότητα, όπως έγινε και με το Solvency II, αλλά πάντοτε η προσαρμογή σε νέα δεδομένα, φέρει σοβαρές προκλήσεις.
    Κωνσταντίνος Νικολάου, Αντιπρόεδρος Δ.Σ. και Γενικός Διευθυντής Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών

Ξεκλειδώνουν οι τουριστικές αγορές, στις επάλξεις οι θεματοφύλακες των οικονομικών

Εκτός συγκλονιστικού απροόπτου από το μέτωπο της πανδημίας, η Ελλάδα ξεκλειδώνει τις αγορές τουρισμού, προτεραιότητα έχουν οι: Βρετανία, Ρωσία, Ισραήλ και ΗΠΑ. Τα ξενοδοχεία σπεύδουν να προλάβουν τις εξελίξεις και να ανταποκριθούν στις διαρκώς μεταβαλλόμενες ανάγκες, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας στρατηγικές για να «αναστήσουν» τον κλάδο τουρισμού ο οποίος πέρυσι υπέκυψε στην πανδημία του Covid-19. Οι θεματοφύλακες επί των οικονομικών δεν έπαυσαν στην περίοδο της καραντίνας να εργάζονται επανεξετάζοντας τα μοντέλα λειτουργίας τους από άκρη σε άκρη, από την εστίαση μέχρι την τεχνολογία, αλλά και τα μοντέλα των μηνιαίων συνδρομών με εξατομικευμένες τιμολογήσεις.

Στον διευρυμένο ρόλο του οικονομικού διευθυντής είναι μεταξύ άλλων και η επαναξιολόγηση των επενδυτικών πλάνων τα οποία κατά την πανδημία πάγωσαν. Το ξεπάγωμα ωστόσο ξεκίνησε αρχές Απριλίου με την σύναψη συμφωνίας μεταξύ Santikos Collection και η Airotel Group με σκοπό την δημιουργία της νέας εταιρείας διαχείρισης ξενοδοχείων Capital για τη διαχείριση 11 ξενοδοχείων. Oι παίκτες έχουν αρχίσει να τοποθετούνται στην αγορά μελετώντας κινήσεις συνασπισμού καθώς και εξαγορών για την απόκτηση υψηλής ποιότητας διαβάθμιση περιουσιακών στοιχείων.

Λίγες ημέρες πριν την συμφωνία Santikos Collection – Airotel Group, η Grecotel oλοκλήρωσε την εξαγορά πέντε ξενοδοχειακών μονάδων, ενώ αρχές του 2021 ολοκληρώθηκε η συμφωνία εξαγοράς των δανείων της Ελιντούρ από την Ιρλανδική Corner. Το περιοδικό FinancePro, κάνοντας ένα μίνι ρεπορτάζ για τον κλάδο της ξενοδοχείας συνομίλησε με τον διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου Anatolia Hospitality, κον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και τον γενικό διευθυντή του Mediterranean Palace Hotel κον Παναγιώτη Ζελελίδη. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος , μεταξύ άλλων, οι ενέργειες των οικονομικών διευθυντών που στόχο έχουν να αντιμετωπίσουν απρόσμενα συμβάντα από οικονομικές κρίσεις, όπως για παράδειγμα αυτή που προκάλεσε ο Covid-19, αλλά και συμβάντα επιχειρησιακής συνέχειας.

Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, Διευθύνων Σύμβουλος Anatolia Hospitality
«Ο τουρισμός είναι από τους κλάδους που έχουν πληγεί περισσότερο, κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID-19. Με μείωση τζίρου μεσοσταθμικά πάνω από 60-70% στον κλάδο μας στην Ελλάδα, το χτύπημα ήταν πολύ δυνατό. Καθώς ο τουρισμός σχετίζεται πολύ με το αίσθημα ασφάλειας, ο κόσμος ταξιδεύει μόνο όπου και όταν νιώθει σίγουρος για έναν προορισμό. Ως επιχείρηση που λαμβάνει πολύ σοβαρά την ασφάλεια των πελατών και υπαλλήλων της, ακολουθήσαμε αυστηρά από την αρχή τα πρωτόκολλα υγιεινής και ασφάλειας που θέσπισε η πολιτεία καθώς και αρκετά επιπλέον μέτρα. Θέτοντας κάποια από τα άτομα του προσωπικού σε αναστολή και στο πρόγραμμα συνεργασία καταφέραμε να μην απολυθεί κανένας υπάλληλος από το δυναμικό μας μέχρι σήμερα και αυτό είναι πολύ σημαντικό.

Προσπαθήσαμε επίσης να επωφεληθούμε από τα διάφορα προγράμματα που προσφέρει το κράτος όπως επιστρεπτέες προκαταβολές, αναστολές πληρωμών και επιδότηση τόκων και εισφορών. Είναι μια δύσκολη εξίσωση καθώς όταν μια επιχείρηση αντιμετωπίζει τέτοια μείωση τζίρου είναι αρκετά δύσκολη η επιβίωσή της. Εμείς ωστόσο, καταφέραμε να λειτουργήσουμε όλα τα καταλύματα μας με επιτυχία καθώς και να ανοίξουμε το νέο μας ξενοδοχείο ΟΝΟΜΑ στη Θεσσαλονίκη» απαντά ο κος Χρυσοχοϊδης σε ερώτηση με τα προβλήματα που προκάλεσε η πανδημία και με την επιχειρησιακή συνέχεια.

«Ο ρόλος των στελεχών και ειδικά των Διευθύνοντα Συμβούλου και Οικονομικού Διευθυντή είναι καίριας σημασίας, ειδικά κατά την περίοδο μιας κρίσης. Μια σωστή οικονομική διαχείριση μπορεί να σώσει μια εταιρία από τα βράχια και να εξασφαλίσει την επιβίωσή της όταν οι πόροι είναι περιορισμένοι. Μπορεί επίσης να εξασφαλίσει την ανάπτυξη και τη βελτίωση της κερδοφορίας και της απόδοσης προς τους μετόχους. Στα ξενοδοχεία υπάρχει ανάγκη ο Revenue Manager να είναι σε καλή συνεργασία με τον οικονομικό διευθυντή για να πραγματοποιηθεί μεγιστοποίηση των εσόδων. Επίσης ο οικονομικός πρέπει να παρακολουθεί συνεχώς τα κόστη της επιχείρησης προσπαθώντας να μειώσει δαπάνες όπως την ενέργεια, το νερό, τα αναλώσιμα όπως και την ισοστάθμιση του μισθοδοτικού κόστους» τονίζει μιλώντας για το ρόλο του οικονομικού διευθυντή και πώς με την συμβολή του μπορεί να δώσει προστιθέμενη αξία στην επιχείρηση.

Σταθμισμένο εν πολλοίς το θέμα της ρευστότητας την περίοδο της πανδημίας για τα ξενοδοχεία πόλεων: «Η πραγματικότητα είναι ότι τα ξενοδοχεία πόλεως συνήθως εισπράττουν ένα καλό ποσοστό των εσόδων τους σε μετρητά, πιστωτικές κάρτες ή με άμεσες τραπεζικές μεταφορές. Είναι ένας παράγοντας που βοηθάει αρκετά στην χρηματοοικονομική διαχείριση της εταιρίας. Λόγω της κρίσης αρκετές πιστώσεις σε ταξιδιωτικά γραφεία και οργανισμούς πήγαν αρκετά πίσω και δυστυχώς παραμένουν απλήρωτα μέχρι και σήμερα. Στην Anatolia Hospitality καταφέραμε να περιορίσουμε την έκθεση μας σε μεγάλες πιστώσεις και ευελπιστούμε πως με το άνοιγμα της αγοράς το καλοκαίρι θα επανέλθουν οι ισορροπίες στην αγορά», ενημερώνει ο κος Χρυσοχοϊδης.

Η σωστή διαχείριση αποτελεί πλεονέκτημα ακόμα και όταν επιχειρείς τολμηρά βήματα εν καιρώ κινδύνων όπως κατά την περίοδο της πανδημίας. «Η επένδυση που πραγματοποιήσαμε ανοίγοντας το νέο μας ξενοδοχείο ΟΝΟΜΑ ήταν πραγματικά ένας άθλος. Καθώς είχαμε αρχίσει προ COVID την επένδυση, με πολύ διαφορετικές συνθήκες, βρεθήκαμε ξαφνικά στην καρδιά της πανδημίας με διάφορα προβλήματα και καθυστερήσεις στην κατασκευή και στην προμήθεια υλικών. Αποφασίσαμε όμως να ολοκληρώσουμε την κατασκευή και αξίζουν πολλά συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές του έργου όπως κατασκευαστές, μελετητές, προμηθευτές. Καταφέραμε με σωστή οικονομική διαχείριση να ολοκληρώσουμε το έργο στην ώρα του και να ανοίξουμε το ONOMA Hotel στις 25 Ιανουαρίου 2021».

Αποσαφηνίζοντας την ερώτηση αν η τεχνολογία λύνει τα προβλήματα του οικονομικού διευθυντή τονίζει. «Πιστεύω ότι είναι ένας συνδυασμός πολλών παραγόντων η σωστή οικονομική διαχείριση. Απαιτούνται εμπειρία και ευελιξία στη διαχείριση καταστάσεων, ειδικά στην Ελλάδα που αντιμετωπίζουμε ένα ασταθές περιβάλλον με συνεχής αλλαγές σε νομοθεσίες, συντελεστές και συνθήκες γενικότερα. Επίσης απαιτείται γνώση σίγουρα πάνω στο τουριστικό και ξενοδοχειακό κομμάτι καθώς παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση με άλλους κλάδους. Το κομμάτι της τεχνολογίας παρέχει διευκολύνσεις και δυνατότητες τις οποίες δεν διαθέταμε παλαιότερα. Εύκολη πρόσβαση όλων των τμημάτων ακόμη και με φορείς εκτός εταιρείας».

Ζελελίδης Παναγιώτης, Γενικός Διευθυντής Mediterranean Palace Hotel
«Η θέση του οικονομικού διευθυντή έχει καίρια σημασία για την ορθή και αποτελεσματική λειτουργία μιας επιχείρησης. Ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης και απρόβλεπτων συνθηκών, ο οικονομικός διευθυντής μαζί με τη διοίκηση της επιχείρησης είναι υπεύθυνοι για τις αποφάσεις που θα καθορίσουν την απρόσκοπτη δραστηριότητά της. Συγκεκριμένα, την περίοδο που διανύουμε και ιδιαίτερα στον κλάδο του Τουρισμού, απαραίτητη κρίνεται η προσοχή των μακροοικονομικών μεγεθών της εταιρείας, καθώς και η ορθολογικότερη χρήση των οικονομικών πόρων της. Ταυτόχρονα, η επαναξιολόγηση όλων των επενδυτικών πλάνων είναι κρίσιμη, αφού τέτοιες αποφάσεις καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης.

Η ενίσχυση του ομαδικού πνεύματος των εργαζομένων καθώς και τόνωση της ασφάλειας που νιώθουν, αποτελούν στοιχεία που τονώνουν την εμπιστοσύνη τους στην επιχείρηση» εξηγεί ο κος Ζελελίδης απαντώντας στην ερώτηση πώς θα πρέπει να ενεργήσει ένας οικονομικός διευθυντής για να προστατεύσει την επιχείρηση σε περιόδους απρόσμενων κινδύνων «Ο τρόπος που διαχειρίστηκε η κάθε επιχείρηση τις νέες συνθήκες ταξιδιού και φιλοξενίας, αποτελεί το κριτήριο της ικανότητας της να ξεπεράσει το σκόπελο που κληθήκαμε όλοι να αντιμετωπίσουμε. Για εμάς στο Mediterranean Palace, η άμεση αναγνώριση και αποδοχή της νέας κατάστασης, καθώς και ο εντοπισμός των νέων αναγκών των ταξιδιωτών σε σχέση με την εξασφάλιση της άψογης υγιεινής, αποτέλεσε πρωταρχικό μέλημα. Για αυτό, προχωρήσαμε έγκαιρα σε συνεργασία με εξειδικευμένη ιατρική ομάδα για τον καθορισμό νέων λειτουργικών προτύπων.

Ταυτόχρονα, η δημιουργία νέων εξατομικευμένων υπηρεσιών προσαρμοσμένων στις νέες συνθήκες και η αντίστοιχη εκπαίδευση του προσωπικού, δημιούργησε προστιθέμενη αξία στο Mediterranean Palace. Τέλος, προσφέροντας ενεργά στην τοπική κοινωνία με κάθε διαθέσιμο μέσο, μας έβγαλε από τη θέση του παρατηρητή, έχοντας ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση της πανδημίας» είναι η απάντηση που μας δίνει στο πως το ξενοδοχείο κατάφερε εν καιρώ πανδημίας να δημιουργήσει αξία στην επιχείρηση. Συμπληρώνει δε, ότι «ο κλάδος του τουρισμού στην Ελλάδα, οφείλει να βρίσκεται ένα βήμα μπροστά από τις εξελίξεις. Σχετικά με την ψηφιακή τροποποίηση, βρισκόμασταν ήδη σε αναπροσαρμογή πολλών υπηρεσιών μας και σίγουρα η υγειονομική κρίση επιτάχυνε την υλοποίησή της». Τα κρατικά εργαλεία και η διασφάλιση των εργασιακών σχέσεων αποτέλεσαν το κλειδί της επιχειρησιακής συνέχειας τονίζει ο κος Ζελελίδης, «χρησιμοποιήσαμε όλα τα κρατικά εργαλεία που δόθηκαν σε επίπεδο οικονομικό και ανθρωπίνων πόρων.

Πιο συγκεκριμένα, διασφαλίσαμε τις εργασιακές σχέσεις στην εσωτερική και εξωτερική σφαίρα του ξενοδοχείου, καθώς η φαρέτρα μας ενισχύθηκε με κρατικούς πόρους και με διευκολύνσεις στα εργασιακά προγράμματα. Ταυτόχρονα, χρησιμοποιήθηκαν νέες ψηφιακές πλατφόρμες επικοινωνίας, εξασφαλίζοντας την ομαλή ροή λειτουργίας του ξενοδοχείου. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ότι η διεύρυνση και ο διαμοιρασμός του μίγματος των αγορών που απευθυνόμαστε όσον αφορά τον εισερχόμενο τουρισμό, θα μπορούσε να μειώσει το μέγεθος του κινδύνου». Μιλώντας για τις σχέσεις με τις ασφαλιστικές στην αντιμετώπιση των κινδύνων και την εύρυθμη λειτουργία του ξενοδοχείου υπογραμμίζει πως: «Η εργασιακή φύση και το αντικείμενο ενός ξενοδοχείου είναι πολύπλευρα.

Έτσι το πρόσωπο και η εταιρεία, που έχουν την ασφαλιστική ευθύνη, οφείλουν όχι μόνο να γνωρίζουν όλες τις τεχνικές ιδιομορφίες που υφίστανται αλλά κυρίως να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν οτιδήποτε προκύψει. Η αποτελεσματική συνεργασία με τις ασφαλιστικές εταιρείες, εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα της επιχείρησης σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης». Παραλαβή-Μεταφορά-Παράδοση προϊόντων, τι σχέση μπορεί να έχουν αυτές οι τέσσερις λέξεις με τον τουρισμό και τα ξενοδοχεία; Και όμως πολύ μεγάλη μία και ο τουρισμός και η εύρυθμη λειτουργία των ξενοδοχείων βασίζονται στα πολύ καλά logistics, εξυπακούεται και στις καλές συνεργασίες μεταξύ οικονομικών διευθύνσεων και διευθύνσεων logistics.

Οι μεταφορές «κλειδί» στην επιχειρησιακή συνέχεια
Η Αντιπρόεδρος Διοικητικού της Ελληνικής Εταιρείας Logistics Ελένη Μπίτσιου απαντά σε τρεις βασικές ερωτήσεις στο περιοδικό FinancePro, όπως αυτές προκύπτουν από τις εξελίξεις τόσο στον κλάδο του τουρισμού όσων των μεταφορών και των logistics.

Ο τουρισμός έχει πληγεί ιδιαίτερα από την κρίση του κορονοϊού. Πόσο στενή πρέπει να είναι η συνεργασία μεταξύ των οικονομικών διευθύνσεων και των διευθύνσεων logistics των επιχειρήσεων, ώστε να λειτουργήσει ο τομέας του τουρισμού απρόσκοπτα όταν ανάψει το πράσινο φως για την επαναλειτουργία των επιχειρήσεων του κλάδου.

Μια τελευταία εκτίμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (UNWTO) σχετικά με το πιθανό αντίκτυπο του Covid19 στον διεθνή τουρισμό περιέγραφε ότι οι διεθνείς αφίξεις αναμένονταν να μειωθούν κατά 20% έως 30% το 2020 σε σύγκριση με το 2019. Αυτή και μόνο η εξέλιξη είναι -με διαφορά- η χειρότερη μείωση που έχει παρατηρηθεί ποτέ σε καιρό ειρήνης – συγκριτικά: το 2009, με την παγκόσμια οικονομική κρίση, οι διεθνείς αφίξεις τουριστών μειώθηκαν κατά -4%, ενώ η επιδημία SARS οδήγησε σε πτώση μόλις -0,4% το 2003. Το βέβαιο είναι ότι όσες εκ των επιχειρήσεων του τουρισμού αντέξουν το σημαντικότατο πλήγμα από την πανδημία, θα πρέπει άμεσα να σχεδιάσουν εκ νέου την αλυσίδα εφοδιασμού τους και τις συνεργασίες για αυτή. Τα νέα δεδομένα της αγοράς των logistics και των μεταφορών, παρέχουν την ευκαιρία διαμόρφωσης προσφορότερων οικονομικών συμφωνιών με ζητούμενο τη μείωση κόστους που μετακυλίεται στο προϊόν/υπηρεσία.

Πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει ένα σχέδιο Business Continuity στην απρόσκοπτη λειτουργία των μεταφορών ώστε σε περίπτωση κινδύνου να μην διαταραχτεί ο τομέας του τουρισμού;

Είναι αλήθεια ότι η πρωτόγνωρη συγκυρία που όλοι βιώνουμε, ανέδειξε τη σπουδαιότητα και τον ρόλο που διαδραματίζουν οι μεταφορές στην εύρυθμη λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας με κυρίαρχο παράδειγμα εκτός των άλλων προϊόντων, την μεταφορά μέσων προστασίας από τη νόσο ή και τη διανομή του πολυπόθητου εμβολίου για τη ζητούμενη ανοσία του κοινωνικού συνόλου.

Με βάση τα ως άνω και γνωρίζοντας τις πρωτοβουλίες των συνδικαλιστικών φορέων που εκπροσωπούν τον κλάδο της μεταφοράς όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και πανευρωπαϊκά, θα μπορούσαμε εύκολα να βάλουμε σε πρώτη προτεραιότητα την ανάγκη διαμόρφωσης ενός νομικού πλαισίου τέτοιου που θα διασφαλίζει τις απρόσκοπτες διασυνοριακές εμπορευματικές ροές υπό σαφείς όρους και πρακτικές ασφάλειας των εργαζομένων του κλάδου καθώς επίσης την υιοθέτηση ψηφιοποιημένων διαδικασιών που διέπουν όλη τη γραμμή παραλαβής-μεταφοράς-παράδοσης των προϊόντων.

Ποιες είναι οι επενδύσεις που θα πρέπει να θέσουν οι επιχειρήσεις σε προτεραιότητα για πιο ασφαλείς μεταφορές;

Έχοντας ήδη περάσει το διάστημα πλέον του ενός χρόνου από το αρχικό σοκ της αγοράς, όπου όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου των Logistics και των μεταφορών, κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν αντικειμενικές αντιξοότητες, αλλά και σε συνέχεια των ευρημάτων της πρόσφατης Πανελλήνιας έρευνας της EEL σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, οι άμεσες ενέργειες που προτείνονται δίνουν προτεραιότητα στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την αυτοματοποίηση των διαδικασιών του μεταφορικού έργου, την υιοθέτηση πράσινων πρακτικών για τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος, την ενδυνάμωση των διατροπικών μεταφορών καθώς και την επιβεβλημένη εκπαίδευση των εργαζομένων του κλάδου στα νέα δεδομένα αλλά και την οδική ασφάλεια. Είναι βέβαιο ότι η επίτευξη ενός σύγχρονου και ποιοτικότερου μεταφορικού έργου θα επιφέρει μόνο θετικά αποτελέσματα σε όλους τους κλάδους της οικονομίας όπως και αυτόν του τουρισμού.

Το πέρασμα στην εποχή των ESG: Νέοι ορίζοντες ανοίγουν για τους οικονομικούς διευθυντές

Οι CFOs καλούνται, όχι μόνο να ανταποκριθούν σε σαφώς πιο διευρυμένους ρόλους αναφορικά με το σχεδιασμό και την υλοποίηση της στρατηγικής τους αλλά και να απαντήσουν σε θέματα αναφορικά με το περιβάλλον την κοινωνία και την διακυβέρνηση (ESG).

Μπροστά από τις εξελίξεις το περιοδικό FinancePro συνεχίζει το ρεπορτάζ του πάνω σε θέματα αναφορικά με το περιβάλλον την κοινωνία και την διακυβέρνηση (ESG) που είχε ξεκινήσει να γράφει από το πρώτο τεύχος. Στο πλαίσιο αυτό συνομιλούμε με την Μαρία Αλεξίου ESG Senior Advisor; L.L.M. in Civil Liberties and Human Rights TITAN Cement International S.A., τον Νικόλαο Μυλωνά καθηγητή Χρηματοοικονομικής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του ΕΚΠΑ, και με στελέχη της ΕΧΑΕ.

Η μεγάλη αλλαγή που διαπιστώνουμε ιδιαίτερα μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση αλλά και μετά από μία δεύτερη και ακόμη πιο οδυνηρή κρίση από την επίδραση της πανδημίας- διαμορφώνει την ανάγκη για μεγαλύτερη επιτάχυνση. Σε αυτό συμβάλλει η υιοθέτηση νέων κανόνων ρύθμισης της εταιρικής υπευθυνότητας σε ένα αναβαθμισμένο και αυστηρότερο πλαίσιο χρηματοδότησης σύμφωνα με όρους βιωσιμότητας σε τρία επίπεδα, την διακυβέρνηση, την περιβαλλοντική επίδραση και την κοινωνική επίδραση.

Η απόδοση και η δυνατότητα ανάπτυξης μίας επιχείρησης αξιολογείται κατ’ επέκταση σύμφωνα με την ικανότητά της να δημιουργεί βιώσιμη αξία και μάλιστα σε βάθος χρόνου αποτιμώντας και την αρνητική επίδραση στο περιβάλλον και στην κοινωνία, απαντά η Μαρία Αλεξίου μιλώντας για τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα και την ενσωμάτωση των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών δεικτών ESG στην επιχειρηματική στρατηγική των εταιρειών Στην ερώτηση, αν ελλοχεύει ο κίνδυνος της πολυπλοκότητας και της γραφειοκρατίας υπογραμμίζει πως πράγματι υπάρχει ένας σημαντικός κίνδυνος να δημιουργήσουμε επιπλέον και άχρηστη γραφειοκρατία, αυξάνοντας την έλλειψη ή την απόκρυψη ουσιωδών πληροφοριών και κυρίως εκείνων που είναι κατάλληλες για να αξιολογηθεί, όχι μόνο η αξία που παράγεται, αλλά κυρίως ο τρόπος που παράγεται αυτή η αξία και ο τρόπος που αναδιανέμεται στους συμμετέχοντες με συγκεκριμένες και στοχευμένες στρατηγικές.

Πρακτικά, όμως στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης όπως ο Στόχος 12 που αφορά την υπεύθυνη παραγωγή και κατανάλωση προϊόντων αποσαφηνίζουν το τοπίο. Η εκπλήρωση του στόχου αυτού προϋποθέτει διαφάνεια, ενημέρωση και εκπαίδευση του καταναλωτή και συμμόρφωση με τις βέλτιστες παραγωγικές πρακτικές σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, είτε αυτοί απευθύνονται άμεσα στον καταναλωτή όπως για παράδειγμα το λιανεμπόριο και ο τουρισμός, είτε απευθύνονται έμμεσα στον καταναλωτή για παράδειγμα η μεταποίηση. Το Ταμείο Ανάκαμψης που υιοθέτησε η ΕΕ και είναι το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για την ενίσχυση της διαδικασίας μετάβασης στην βιώσιμη και συμμετοχική ανάπτυξη που διατυπώνεται ως ο κεντρικός στόχος της Ένωσης για το 2030 αναμένεται να συμβάλλει καθοριστικά στην κατεύθυνση αυτή, ενισχύοντας ολοκληρωμένα σχέδια μετάβασης σε νέα μοντέλα βιώσιμης επιχειρηματικής λειτουργίας.

Αναφερόμενη στο κόστος προσαρμογής για μία επιχείρηση τονίζει ότι ο βαθμός ωριμότητας μίας επιχείρησης και φυσικά σε συνάρτηση με το μέγεθος και τη φύση της δραστηριότητας είναι οι παράγοντες που θα καθορίσουν και το κόστος μετάβασης κατά περίπτωση. Κάθε κλάδος έχει αναπόφευκτα διαφορετική επίδραση σε κρίσιμα περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα, όπως η ενέργεια για το θέμα του περιορισμού της κλιματικής αλλαγής και η αγροτική παραγωγή για το θέμα της καλύτερης διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Για τον λόγο αυτό και η ΕΕ προτείνει ένα Ευρωπαϊκό Πρότυπο Συγκριτικής Μέτρησης που θα συνδυάζει τα διεθνή πρότυπα με τα κλαδικά πρότυπα για την βιωσιμότητα ώστε να είναι δυνατή η σύγκριση μεταξύ ομοειδών επιχειρήσεων κατά κλάδο, περιοχή δραστηριότητας κλπ. Σημαντικό, τέλος παραμένει να αντιληφθούν και οι μικρές επιχειρήσεις ότι η βιωσιμότητα σε βάθος χρόνου είναι ευκαιρία για υγιή και αειφόρο ανάπτυξη και όχι πρόβλημα που θα ξεπεραστεί με ένα πρόστιμο για μη συμμόρφωση με τη νέα νομοθεσία!

Μαρία Αλεξίου, ESG Senior Advisor; L.L.M. in Civil Liberties and Human Rights TITAN Cement International S.A.
Η ΕΕ προτείνει ένα Ευρωπαϊκό Πρότυπο Συγκριτικής Μέτρησης που θα συνδυάζει τα διεθνή πρότυπα με τα κλαδικά πρότυπα για την βιωσιμότητα

Σε μια κρίσιμη περίοδο όπως η σημερινή της πανδημίας, η προστασία της ζωής και η ασφάλεια των ανθρώπων αποκτά πρωταρχικό σκοπό. Στην υλοποίηση του σκοπού αυτού προστρέχουν, εκτός από τους ιδιώτες, οι πάσης φύσεως κρατικοί οργανισμοί και φυσικά οι ίδιες επιχειρήσεις. Για τις επιχειρήσεις που ενστερνίζονται σε ένα ελάχιστο βαθμό τις αρχές του ESG, γίνεται ευκολότερο να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους όχι μόνο στους εργαζομένους τους αλλά και στην ευρύτερη κοινωνία με πάσης φύσεως δράσεις και δωρεές στο σύστημα υγείας. Αυτό προκύπτει από τη φιλοσοφία που κρύβεται στις τρεις πτυχές του ESG, δηλαδή η αναγνώριση της ευθύνης που έχει ένας οργανισμός απέναντι στο περιβάλλον και την κοινωνία ώστε με τη δράση του να προστατεύει και να βελτιώνει την κατάσταση και των δύο εφαρμόζοντας καλές αρχές διακυβέρνησης και προάγοντας τα συμφέροντα όλων των συμμετεχόντων στην επιχείρηση.

Καθώς οι τρεις πτυχές είναι αλληλένδετες, η τόνωση της κοινωνικής πτυχής εξ’ αιτίας του COVID-19 ενίσχυσε και τις άλλες δύο πτυχές, διατυπώνει ο Νικόλαος Μυλωνάς απαντώντας στην ερώτηση αν η περίοδος του Covid-19 τόνισε και τις τρεις πτυχές των ESG Σχετικά με το πόσο είναι εύκολο οι εταιρείες του χρηματοοικονομικού τομέα να επαναξιολογήσουν με βάση τους ESG δείκτες την έκθεση τους στον κίνδυνο και την πιθανότητα να οδηγηθούμε σε ανισορροπίες διευκρινίζει ότι η μελέτη που έχει γίνει αναδεικνύει ότι στην Ελλάδα πολλές επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται την έννοια των κριτηρίων ESG, λίγες ωστόσο τα τηρούν. Περισσότερο από τους άλλους κλάδους οι συστημικές τράπεζες προπορεύονται στην τήρηση των κριτηρίων ESG. Όμως, στο παρελθόν ο δανεισμός των επιχειρήσεων δεν έχει γίνει με βάση το αποτύπωμα που αφήνουν οι δανειστές στο περιβάλλον και την κοινωνία. Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στη θέσπιση οδηγιών που αυξάνει το κόστος των επιχειρήσεων που επιδρούν αρνητικά στο περιβάλλον, γεννιέται κίνδυνος αδυναμίας αυτών των επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στις δανειακές τους υποχρεώσεις.

Ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός και οι τράπεζες τον λαμβάνουν υπόψη όταν αξιολογούν προτάσεις για νέα δάνεια. Τα παλαιότερα δάνεια που η διάρκειά τους δεν ξεπερνά τα δέκα χρόνια, σταδιακά θα αποπληρωθούν πριν αρχίζει να κοστίζει υπερβολικά στις επιχειρήσεις. Επίσης, δεν αναμένονται ανισορροπίες στην αγορά καθώς ήδη γνωρίζει την έκθεση των τραπεζών σε δάνεια που ενέχουν περιβαλλοντολογικό κίνδυνο και τον έχει αποτυπώσει στις αποτιμήσεις της. Σε ό,τι αφορά τον τρόπο ενημέρωσης των οικονομικών διευθύνσεων ενημερώνει πως οι επιχειρήσεις θα πρέπει να γνωρίζουν τα οφέλη από την τήρηση των κριτηρίων ESG.

Εν ολίγοις, επιτυγχάνουν τη μείωση του κόστους κεφαλαίου και την αποδοχή τους από την τυπική κοινωνία που διασφαλίζει τα συμφέροντα των συμμετεχόντων και την βιωσιμότητά τους. Το Χρηματιστήριο Αθηνών έχει αναλάβει ενεργό ρόλο στη μελέτη τήρησης των κριτηρίων ESG στις εισηγμένες εταιρείες για την ενημέρωση όλων των επιχειρήσεων, εισηγμένων ή μη. Το Εργαστήριο Επενδυτικών Εφαρμογών του ΕΚΠΑ (http://epefa.ba.uoa.gr/) που εκπόνησε τη σχετική μελέτη για τα κριτήρια ESG και σε τι βαθμό τηρούνται στις Ελληνικές επιχειρήσεις, αναλαμβάνει την ενημέρωση ΔΣ και οικονομικών διευθύνσεων για τα κριτήρια ESG αλλά και τις μετρήσεις ESG που θα πρέπει να πραγματοποιούν οι επιχειρήσεις σε διάφορους κλάδους.

Οι δράσεις του Ομίλου Χρηματιστηρίου Αθηνών σε σχέση με την ενημέρωση αλλά και ευαισθητοποίηση των εισηγμένων εταιρειών όσον αφορά στις ESG πρακτικές, παρουσιάστηκαν σε πρόσφατη διαδικτυακή εκδήλωση που διοργάνωσε το Χρηματιστήριο με θέμα «ΕSG: Winning in the long run». Το σχέδιο δράσης του Χρηματιστηρίου σε σχέση με τα ESG θέματα, για το 2021, κινείται στους εξής άξονες: n Την προβολή και ενίσχυση της αναγνωσιμότητας των εισηγμένων εταιρειών. n Τη χρηματοδότηση βιώσιμων επενδύσεων μέσω του Χρηματιστηρίου. n Την επιμόρφωση του οικοσυστήματος για θέματα ESG. n Την ανάπτυξη πλατφόρμας για την καταχώρηση ESG πληροφοριών και δεδομένων. n Τη δημιουργία δείκτη ESG.

Το Χρηματιστήριο διέκρινε εγκαίρως την σημασία που η επενδυτική φιλοσοφία ESG θα έχει για τις εταιρείες και την «αξιολόγησή» τους από την επενδυτική κοινότητα και για τον λόγο αυτό το 2019 προχώρησε στην έκδοση του Οδηγού Δημοσιοποίησης Πληροφοριών ESG, ενός πολύτιμου εργαλείου τόσο για εισηγμένες όσο και για μη εισηγμένες εταιρείες, καθώς με την χρήση του οι επιχειρήσεις μπορούν να προσδιορίσουν τα ουσιαστικά θέματα ESG που πρέπει να δημοσιοποιούν και να διαχειρίζονται ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν επιτυχώς στην παγκόσμια αυτή τάση. Όπως επισημαίνουν στελέχη της ΕΧΑΕ: «Η μη χρηματοοικονομική πληροφόρηση τις περισσότερες φορές υπάρχει εσωτερικά σε έναν οργανισμό. Αυτό που απαιτείται είναι η συγκέντρωσή της, η σύνθεσή της και κατ’ επέκταση διαχείρισή της κεντρικά προκειμένου να δημοσιοποιείται με τρόπο χρήσιμο για τους ενδιαφερόμενους, σε συνάρτηση με τη στρατηγική μιας εταιρείας».

Το τρίπτυχο των ESG στην ατζέντα των CFO’s: Εταιρείες που θα ηγηθούν στο μέλλον

Περιβαλλοντικοί, Κοινωνικοί και παράγοντες Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG) είναι το νούμερο ένα θέμα στην ατζέντα των οικονομικών και χρηματοοικονομικών διευθύνσεων για το 2021.

 

Μικρές, μεγάλες εταιρείες, νεοφυείς επιχειρήσεις, εταιρείες που σχεδιάζουν να ενδυναμώσουν τις επιδόσεις του ισολογισμού τους,  μεταξύ άλλων μέσω IPO (δημοσίων εγγραφών) ή εξαγορών θα επιτύχουν καλύτερα τον στόχο τους, ενσωματώνοντας στις στρατηγικές τους, τους ESG παράγοντες δηλώνει ο Γενικός Διευθυντής και Επικεφαλής Βιώσιμων Χρηματοοικονομικών στην Morgan Stanley.

 

Όλο και περισσότεροι επενδυτές, αναζητώντας υψηλότερες αποδόσεις τοποθετούνται σε περιουσιακά στοιχεία εταιρειών που έχουν υιοθετήσει πρακτικές διαχείρισης ESG’s παραγόντων προσθέτει η Διευθύνουσα Σύμβουλος και Αντιπρόεδρος της Global Capital Markets στην Morgan Stanley.

 

Τα συνταρακτικά γεγονότα του 2020 αύξησαν τις προσδοκίες των εργαζομένων για την υιοθέτηση μεθόδων από τις εταιρείες που προστατεύουν την υγεία της κοινωνίας, των εργαζομένων, μεθόδων που προστατεύουν την εργασία, την διαχείριση μοντέλων μετάβασης στην απομακρυσμένης  εργασίας, έως και την διαχείριση των φυλετικών ανισοτήτων, συμπεριλαμβανομένου και των προσλήψεων.

 

ΝΕΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ

Η πανδημία απεδείχθη stress test για τους ESG’s. Λειτουργώντας σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον τοποθετούν στην ίδια ζυγαριά το ανθρώπινο, το κοινωνικό και το χρηματοοικονομικό κεφάλαιο.

 

Οι σοβαρές  με σταθερό μάνατζμεντ εταιρείες ξεκίνησαν ήδη να επανασχεδιάζουν το πλαίσιο του αναπτυξιακού τους μοντέλου πάνω σε τρεις πτυχές: στο περιβάλλον, στην κοινωνία, και στην εταιρική διακυβέρνηση. Ακολούθως αποκτούν  καλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαια,  αποκτούν καλύτερες εταιρικές επιδόσεις, αυξάνουν την φήμη και την ανταγωνιστικότητα της επωνυμίας τους, διαχειρίζονται καλύτερα το ρίσκο, προσελκύουν ικανό και ταλαντούχο ανθρώπινο δυναμικό, κερδίζουν την αφοσίωση του, κερδίσουν την ικανοποίηση των πελατών και προμηθευτών τους, την εμπιστοσύνη των μετόχων και της κοινωνίας.

 

Με πολύ απλά λόγια το αναπτυξιακό αυτό μοντέλο είναι ανταποδοτικό και μεταφράζεται ως εξής: όσο η κοινωνία ευδοκιμεί, τόσο αυξάνεται η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και όσο αυξάνεται η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων βελτιώνονται τα επίπεδα ποιότητας της κοινωνίας.

 

Το καλούπι όμως δεν είναι ένα μέγεθος για όλες τις επιχειρήσεις, τους οργανισμούς. Οι εκτιμήσεις των κινδύνων σίγουρα διαφέρουν ανάλογα με το αντικείμενο δραστηριοτήτων του οργανισμού, την γεωγραφική του θέση, την κεφαλαιοποίηση του στην αγορά, τις επιχειρηματικές ευκαιρίες που παρουσιάζονται στην αγορά, τα στρατηγικά του πλάνα.

 

Καθώς οι θεσμικοί επενδυτές απευθύνουν έκκληση προς τις εταιρείες για ενσωμάτωση, σωστή διαχείριση, μέτρηση και δημοσιοποίηση των στοιχείων, οι χρηματοοικονομικές διοικήσεις και οι CFO’s καλούνται να αντιληφθούν και να κατανοήσουν τις επιχειρηματικές ευκαιρίες που παρουσιάζονται μέσω της ορθής διαχείρισης κινδύνων, όπως είναι η κλιματική αλλαγή, οι εργασιακές πρακτικές, η ασφάλεια των καταναλωτικών προϊόντων και πολλά άλλα θέματα που άπτονται άλλων κλάδων της οικονομίας.

 

Οι μεγάλες εταιρείες ανταποκρίνονται πολύ καλά σε ελέγχους σχετικά με την διαφάνεια και την δημοσιοποίηση στοιχείων. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα των εταιρειών του δείκτη S&P 500, το 2019 οι εταιρείες του δείκτη, από το 2011 μέχρι το 2019, αύξησαν τις υποβολές των ετησίων εκθέσεων αναφοράς ESG κατά 20%. Μένει ωστόσο πολλή δουλειά να γίνει προς αυτή την κατεύθυνση παράλληλα με πολλή εκπαίδευση.

 

ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Σύμφωνα με την ΕΧΑΕ η μέτρηση, η δημοσιοποίηση στοιχείων και η διαφάνεια είναι ζωτικής σημασίας για την ορθή λειτουργία των αγορών. Η ποιοτική πληροφόρηση των επενδυτών είναι απαραίτητη για τη διάθεση κεφαλαίων προς παραγωγικές χρήσεις. Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο κομμάτι της εταιρικής αξίας εντοπίζεται πλέον σε άυλα περιουσιακά στοιχεία, το ανθρώπινο, το φυσικό και το κοινωνικό κεφάλαιο διαμορφώνουν το σύνολο των ουσιαστικών πληροφοριών ESG που χρειάζονται οι επενδυτές.

 

Παράλληλα, αυτές οι πληροφορίες πρέπει να δημοσιοποιούνται με συγκρίσιμο τρόπο, εξασφαλίζοντας ότι όλοι οι συμμετέχοντες στην αγορά μπορούν να συγκρίνουν τις επιδόσεις μιας εταιρείας με αυτές των ανταγωνιστών της, δημιουργώντας κίνητρα για τη βελτίωση και την καλύτερη διαχείριση των θεμάτων ESG.

 

Οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι κεφαλαιαγορές είναι σε θέση να παίξουν ηγετικό ρόλο στη βιώσιμη ανάπτυξη, εφαρμόζοντας πρακτικές που μπορούν να αποφέρουν σημαντικά οφέλη για τη χώρα σε καίρια θέματα θέματα όπως η κλιματική αλλαγή και η μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ο αντίκτυπος των τεχνολογικών εξελίξεων στην αγορά εργασίας και το ανθρώπινο κεφάλαιο, και η βελτίωση των επιχειρηματικών πρακτικών με στόχο τη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας.

 

Οι εταιρείες που έχουν αποφασίσει να μεταβούν στο επόμενο στάδιο για την ενσωμάτωση των ESG’s θα αποκομίσουν πολλά οφέλη από τις αλλαγές που απαιτούνται να πραγματοποιήσουν αναφέρει έρευνα της  McKinsey που έγινε το 2020. Η ίδια έρευνα υπογραμμίζει ότι το 83% των ηγετών που συμμετείχαν στην έρευνα εκτιμά η ενσωμάτωση των παραγόντων θα αυξήσει την αξία των μετοχών των εταιρειών τους στα επόμενα πέντε χρόνια.

 

ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ESG ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Το 2019, το ύψος του υπό διαχείριση ενεργητικού επενδύσεων ESG ανήλθε περίπου σε 30 τρις δολάρια, ενώ αναμένεται να αυξηθεί στα 35 τρις δολάρια έως το 2020. Το 3ο τρίμηνο του 2020, η αύξηση των ESG κεφαλαίων ανέρχεται στα  80 δισεκατομμύρια δολάρια. Το 80% αυτών των κεφαλαίων αποτελούν ευρωπαϊκά κεφάλαια.

 

  1. Πρόσβαση σε κεφάλαια

Α.  Η σωστή διαχείριση των ESG’s συμβάλλει στην προσέλκυση ευθυγραμμισμένων επενδυτικών κεφαλαίων

Β.  Η σωστή διαχείριση των ESG’s είναι ένα διαβατήριο εισόδου στις αγορές κεφαλαίων καθώς και εργαλείο για υψηλότερες αποτιμήσεις.

  1. Φήμη και καλύτερη αναγνωρισιμότητα της επωνυμίας

Α. Οι επωνυμίες με καλύτερη αναγνωρισιμότητα μπορούν να ανταγωνιστούν καλύτερα τους πελάτες  Gen Z και του Millennial με γνώμονα την αειφορία.

Β. Επίσης οι καταναλωτές και πελάτες επιλέγουν εταιρείες που στόχο έχουν την βιώσιμη ανάπτυξη μέσα από την σωστή διαχείριση των κινδύνων.

  1. Διαχείριση του ρίσκου

Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τους ESG είναι κίνδυνοι που ακουμπάνε τις επιχειρήσεις: οι φυσικές καταστροφές μπορεί να ‘σπάσουν’ τις εφοδιαστικές αλυσίδες προκαλώντας διακοπές επιχειρησιακών λειτουργιών αυξάνοντας έτσι τους νομικούς κινδύνους. Η διαχείριση των ESG’s ζητημάτων μπορεί να μετριάσει το ρίσκο.

  1. Προσέλκυση ταλαντούχων και διατήρηση

Το 30% από το 70% σχετικής έρευνας απάντησε ότι θα αποχωρούσε εύκολα από μία εταιρεία που δεν είχε σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης λαμβάνοντας υπ’ όψιν όλες τις παραμέτρους.

  1. Επιδόσεις

Η καλή επίδοση αναφορικά με τους δείκτες ESGs μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία αξίας για τους μετόχους και στη βελτίωση της μακροπρόθεσμης εταιρικής επίδοσης. Οι εταιρείες αυτές παρουσιάζουν ισχυρότερα επιχειρηματικά αποτελέσματα, απόδοση μετοχών και μελλοντική κερδοφορία

Εργαλεία επιβράβευσης εργαζομένων και έξυπνες μη χρηματοοικονομικές επενδύσεις

Δύο βασικοί πυλώνες καθορίζουν τον βαθμό ικανοποίησης των εργαζομένων μίας επιχείρησης: Ο πυλώνας, οικονομικές απολαβές, και ο πυλώνας εργαλεία επιβράβευσης εργαζομένων που λειτουργεί συμπληρωματικά του πρώτου.

Τα προγράμματα αναγνώρισης και ανταμοιβής της προσφοράς των εργαζομένων, αυτών που έχουν επιλεχθεί αυστηρά από μία επιχείρηση και πληρούν τις ικανότητες και δεξιότητες για να καλύψουν τους στόχους της, όχι μόνο αυξάνουν την παραγωγικότητα των, αλλά λειτουργούν και ως εργαλείο επικοινωνίας της επιχείρησης με τον έξω κόσμο.

Οι εργαζόμενοι μιάς επιχείρησης αποτελούν ίσως το υψηλότερο σε αξία περιουσιακό στοιχείο της. Είναι αυτοί που θα διατηρήσουν την κουλτούρα της επιχείρησης και αυτοί που με την συμβολή τους θα αυξήσουν την αξία της και θα της προσφέρουν το πλεονέκτημα να ξεχωρίσει. Για αυτό, και το ικανό ανθρώπινο δυναμικό πρέπει να αισθάνεται ότι δουλεύει σε ένα θετικό περιβάλλον εργασίας, το οποίο δημιουργεί συνθήκες αξιοπρέπειας, ασφάλειας και όλες εκείνες τις συνθήκες που επιτρέπουν την δίκαιη καταξίωση του.

Τα προγράμματα επιβράβευσης λειτουργούν, μεταξύ άλλων αντισταθμιστικά των οικονομικών απολαβών. Έχει διαπιστωθεί πως εταιρείες που έχουν επιβραβεύσει τις υψηλές επιδόσεις του ανθρωπίνου δυναμικού τους, δεν είναι απαραίτητο να κάνουν μεγάλες μισθολογικές αυξήσεις, καθώς ο συντελεστής φορολόγησης θα λειτουργήσει αρνητικά στις τσέπες των εργαζομένων.

Όσο εύκολα λέγεται, τόσο εύκολα επιτυγχάνεται;

Όχι απαντούν κύκλοι της αγοράς. Τα προγράμματα επιβράβευσης εργαζομένων θα πρέπει να έχουν πολύ συγκεκριμένους στόχους, και να προσδιορίζουν με ακρίβεια τα όρια των επιδόσεων των εργαζομένων, ενώ όταν οι στόχοι επιτυγχάνονται μέσα από ομαδική προσπάθεια, θα πρέπει να επιβραβεύεται όλη η ομάδα.

Για τις εταιρείες τα εργαλεία επιβράβευσης δεν σημαίνει ‘ξήλωμα’ των ταμείων. Δεν χρειάζεται να ξοδέψουν πολλά χρήματα, χρειάζεται μόνο να επενδύσουν έξυπνα. Το είδος της επιβράβευσης θα πρέπει να είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να παρέχει τα κατάλληλα κίνητρα, να διαφέρει ανάλογα με το αντικείμενο εργασίας και τις δεξιότητες που απαιτούνται, το μέγεθος της εργασίας, και τα ενδιαφέροντα των εργαζομένων.

Οικονομικοί κύκλοι μιλώντας στο ρεπορτάζ που έκανε το FinancePro, εκτιμούν ότι τα εργαλεία επιβράβευσης εργαζομένων παρέχουν οφέλη για επιχειρήσεις και εργαζομένους, συμπεριλαμβανομένων των φορολογικών διευκολύνσεων.

Μιλώντας ειδικότερα στα είδη επιβράβευσης σε σχέση με τις ανάγκες της Ελληνικής αγοράς, των συνθηκών και των εξελίξεων προτάσσουν ως τα πλέον σημαντικά κίνητρα επιβράβευσης: την απόκτηση δωρεάν μετοχών εταιρείας, και τα ομαδικά ασφαλιστήρια ζωής και υγείας τα οποία ανάλογα με το πρόγραμμα λειτουργούν και ως επενδυτικά – αποταμιευτικά προγράμματα.

Τονίζουν ότι στην Ελλάδα των πολυάριθμων νεοφυών επιχειρήσεων οι οποίες δεν διαθέτουν προϋπολογισμούς για μισθούς άνω των 1 200 – 1 300 ευρώ είναι διαδεδομένη η τακτική δωρεάν διάθεσης μετοχών της εταιρείας

Κατά τους ίδιους οικονομικούς κύκλους σημαντικής σημασίας προγράμματα είναι οι διατακτικές για αγορές ειδών σε πολυκαταστήματα, γεύματα σε εστιατόρια, εκπτωτικές κάρτες ή κουπόνια για αγορές συγκεκριμένων ειδών από την ίδια την εταιρεία που εργάζονται, δωρεάν μαθήματα μουσικής, δωρεάν συμμετοχή προγράμματα φυσικής αγωγής. Όλα αυτά τα προγράμματα διευκρινίζουν «φέρνουν τον εργαζόμενο που αξίζει πιο κοντά στην εταιρεία δημιουργώντας ανάχωμα σε περιόδους κρίσεων».

Τα τελευταία νέα για την δωρεάν διάθεση μετοχών

Σύμφωνα με την νέα διευκρινιστική εγκύκλιο Ε.2208/24.12.2020 του Υπουργείου Οικονομικών σχετικά με το πλαίσιο προγραμμάτων δωρεάν διάθεσης μετοχών και την KPMG: Το εισόδημα που προκύπτει από συναφή προγράμματα κινήτρων προς τους εργαζόμενους: restricted Stock Units (RSUs), performance shares ή performance units, restricted shares plan, matching shares ή employee stock purchase plan, deferred stock κ.α., στα οποία τίθεται ως προϋπόθεση η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων ή η επέλευση συγκεκριμένου γεγονότος, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η διάθεση των μετοχών, αποτελεί εισόδημα από υπεραξία εφόσον οι μετοχές μεταβιβαστούν οποτεδήποτε μετά την απόκτησή τους, από τον δικαιούχο του προγράμματος.

Στις περιπτώσεις της δωρεάν διάθεσης μετοχών, η υπεραξία ισούται:

α. για τις μετοχές των εισηγμένων εταιρειών με την τιμή κλεισίματος της μετοχής στο χρηματιστήριο κατά την ημέρα όπου πραγματοποιήθηκε η δωρεάν διάθεση των μετοχών, εφόσον η τιμή πώλησης των μετοχών είναι ίση ή μικρότερη αυτής. Σε περίπτωση που η τιμή πώλησης είναι μεγαλύτερη από την τιμή κλεισίματος της μετοχής στο χρηματιστήριο κατά την ημέρα την οποία πραγματοποιήθηκε η δωρεάν διάθεση των μετοχών, το υπερβάλλον ποσό φορολογείται ως κεφαλαιακό κέρδος σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις.

β. για τις μετοχές των μη εισηγμένων εταιρειών, με την τιμή πώλησης, εφόσον αυτή υπερβαίνει την αξία της μετοχής, όπως αυτή προσδιορίζεται κατά τον χρόνο της δωρεάν διάθεσής της, ενώ σε περίπτωση που η τιμή πώλησης είναι μικρότερη, με την αξία της μετοχής κατά τον χρόνο της δωρεάν διάθεσης.

Επιβάλλεται κατά την πώληση εισηγμένων σε χρηματιστήριο μετοχών που χορηγήθηκαν δωρεάν σε εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο, φόρος με τον συντελεστή 15%, επί της τιμής κλεισίματος της μετοχής στο χρηματιστήριο κατά την ημέρα όπου πραγματοποιήθηκε η δωρεάν διάθεση των μετοχών.

Στην περίπτωση που η τιμή πώλησης των εισηγμένων μετοχών είναι μεγαλύτερη από την τιμή κλεισίματος της μετοχής στο χρηματιστήριο κατά την ημέρα την οποία πραγματοποιήθηκε η δωρεάν διάθεση των μετοχών και

Α. ο μεταβιβάζων συμμετέχει στο κεφάλαιο της εταιρείας με ποσοστό μικρότερο του 0,5%, το υπερβάλλον ποσό δηλώνεται ως απαλλασσόμενο του φόρου εισοδήματος και επιβάλλεται ειδική εισφορά αλληλεγγύης,

Β. ο μεταβιβάζων συμμετέχει στο κεφάλαιο της εταιρείας με ποσοστό μεγαλύτερο του 0,5%, το υπερβάλλον ποσό ως εισόδημα από κεφάλαιο.

Δηλωτικές Υποχρεώσεις εργοδότη

Απαιτείται οι εταιρείες είτε είναι εκδότριες των τίτλων είτε όχι κατά το φορολογικό έτος που διατίθενται οι δωρεάν μετοχές, να χορηγούν στους εργαζόμενους / εταίρους / μετόχους διακριτή βεβαίωση αποδοχών.

Παράλληλα, οφείλουν να περιλαμβάνουν το ποσό αυτό στην μηνιαία ηλεκτρονική δήλωση απόδοσης του παρακρατούμενου φόρου και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης δίχως να προβαίνουν σε παρακράτηση και απόδοση φόρου.

Ομαδικά ασφαλιστήρια υγείας και ζωής

Τα ομαδικά ασφαλιστήρια ζωής και υγείας που συνάπτουν οι επιχειρήσεις για τους εργαζόμενους εξασφαλίζουν πρόσβαση σε συστήματα υπηρεσιών υγείας, ιατροφαρμακευτικής και νοσοκομειακής κάλυψης, αλλά και επίδομα σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος επιλέξει να εισαχθεί σε δημόσιο νοσοκομείο, αντί σε ιδιωτικό. Καταλαμβάνουν το 1,5% του μισθολογικού κόστους, ενώ αποτελούν σημαντικό φορολογικό κίνητρο για μία επιχείρηση, αφού το ασφάλιστρο εκπίπτει του φόρου πλήρως μέχρι 1.500 ευρώ ανά άτομο το έτος. Τα ομαδικά ασφαλιστήρια παρέχονται στο πλαίσιο των προγραμμάτων επιβράβευσης εργαζομένων είναι καθιερωμένα σε μεγάλες επιχειρήσεις αλλά και σε μικρότερες επιχειρήσεις και νεοφυείς επιχειρήσεις, το τελευταίο διάστημα που απασχολούν 5-10 άτομα και χρηματοδοτούνται κατά μεγάλο μέρος από ευρωπαϊκά κονδύλια, σύμφωνα με την Generali Hellas. Αυτού του είδους οι παροχές παρέχουν ασφάλεια στους εργοδότες ενώ συμβάλλουν στην δημιουργία και διατήρηση της εταιρικής κουλτούρας.