Νέα δυναμική στις Εξαγορές και Συγχωνεύσεις

Καθώς η παγκόσμια οικονομία ετοιμάζεται να επανέλθει μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, η αγορά των Εξαγορών και Συγχωνεύσεων (Ε&Σ) στην Ελλάδα βρίσκει ξανά τον βηματισμό της.

Μετά το 2020 που αποδείχτηκε μια πολύ δύσκολη χρονιά σε παγκόσμιο επίπεδο λόγω της επίδρασης της πανδημίας της COVID-19, και καθώς τα προγράμματα εμβολιασμών προχωρούν αναμένεται αναθέρμανση και της αγοράς Εξαγορών και Συγχωνεύσεων. Θετικά αναμένεται να λειτουργήσουν και τα κεφάλαια που θα εισρεύσουν στη χώρα μας από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Όπως εκτιμούν οικονομικοί αναλυτές η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε καλό σημείο για να προσελκύσει επενδυτές που αναζητούν ευκαιρίες στην Ελλάδα αλλά και για τις ενώσεις επιχειρήσεων με σκοπό την δημιουργία «leaders» στον κλάδο τους. Όπως δηλώνει χαρακτηριστικά στο FinancePro ο κ. Γιώργος Μακρυπίδης, Partner, Corporate Finance της PwC Ελλάδας «η χώρα μας έχει ανακτήσει μια ιδιαίτερη επενδυτική δυναμική, που άδικα φρέναρε ως αποτέλεσμα της πανδημίας».

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα αποδόσεων χρέους κρατικών και εταιρικών εκδόσεων και οι προσδοκίες για εταιρικά αποτελέσματα που θα αναπτύσσονται με ισχυρούς ρυθμούς, μετά από σχεδόν μία δεκαετία, δημιουργούν ένα ενδιαφέρον μίγμα για δυνητικούς επενδυτές. «Το επίπεδο ρίσκου είναι πλέον αποδεκτό, οι αποδόσεις ανταγωνιστικές σε σχέση με συγκρίσιμες γεωγραφίες και οι συζητήσεις με γνώριμους και νέους επενδυτές τείνουν να αποκτούν εκθετική τάση», εκτιμά ο κ. Μακρυπίδης.

Οι κλάδοι που προσελκύουν το ενδιαφέρον
Ήδη, βάσει των μέχρι σήμερα συμφωνηθέντων και των σχετικών ανακοινώσεων, η αξία των συναλλαγών Εξαγορών και Συγχωνεύσεων (Ε&Σ)  προβλέπεται να ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ, όταν στο σύνολο της χρονιάς πέρσι είχαν φτάσει σε αξία τα 1,6 δισ. ευρώ. “Προερχόμενοι από ένα σχετικά μουδιασμένο 2020 σε επίπεδο συναλλαγών, ως αποτέλεσμα της πανδημίας, όσοι από εμάς εργαζόμαστε στον κλάδο των εξαγορών και συγχωνεύσεων, δεν μπορούμε να έχουμε παράπονο για το τι εξελίσσεται κατά τη διάρκεια του 2021 και το τι κατά πάσα πιθανότητα μέλλει γενέσθαι στο προσεχές τουλάχιστον μέλλον”, αναφέρει ο κ. Μακρυπίδης.

Το 2020 είδε κάποιους κλάδους να είναι πλήρως «εμβολιασμένοι» καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας, παρουσιάζοντας απλά ένα ελαφρύ σάστισμα κατά τον Μάρτιο και Απρίλιο του 2020 και μία ισχυρή δυναμική έκτοτε. Στους κλάδους αυτούς περιλαμβάνονται η πράσινη ενέργεια, τα τρόφιμα, οι υποδομές και φυσικά ο τραπεζικός κλάδος με την ολοκλήρωση συναλλαγών ορόσημο για το μέλλον του τραπεζικού συστήματος.

Άλλοι κλάδοι που «νόσησαν» με περισσότερα συμπτώματα, όπως ο τουρισμός και η βιομηχανία, έχουν ήδη αρχίσει να ανακτούν το βηματισμό τους μέσα στο 2021, προσελκύοντας δυνητικούς επενδυτές που βλέπουν πλέον την ομαλοποίηση των χρηματοροών και των αποδόσεων προσφέροντας τιμήματα που δημιουργούν προϋποθέσεις συναλλαγών.

Μεγαλύτερα deals
Ο αριθμός των Εξαγορών και Συγχωνεύσεων (Ε&Σ) μειώθηκε κατά 31% το 2020, όμως η μέση αξία συναλλαγής αυξήθηκε κατά 19 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2019, αντανακλώντας μια μεταστροφή προς μεγαλύτερες συναλλαγές, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της PWC.

Συγκεκριμένα, το 2020, παρά τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες, υλοποιήθηκαν 10 συναλλαγές μεγάλης κεφαλαιοποίησης (αξίας άνω των 100 εκατ. ευρώ), έναντι οχτώ το 2019. Αξίζει να σημειωθεί ότι από τις 10 μεγαλύτερες σε αξία συναλλαγές, στις οχτώ συμμετείχαν ξένοι επενδυτές, αναδεικνύοντας την τάση προσέλκυσης ξένων επενδυτών στο ελληνικό επιχειρηματικό περιβάλλον.

Διαφοροποίηση σημειώθηκε και στην κατεύθυνση των συναλλαγών σε σχέση με το 2019, με τις εισερχόμενες συναλλαγές να μειώνονται σε αριθμό κατά 22 συναλλαγές, άλλα να αυξάνονται σε όρους μέσης αξίας κατά 46 εκατ. Παράλληλα, οι εγχώριες συναλλαγές αυξήθηκαν οριακά σε αριθμό (κατά δυο συναλλαγές) ενώ διπλασιάστηκε η μέση αξία τους.

Συνολικά, η αγορά Εξαγορών και Συγχωνεύσεων οδηγήθηκε από εγχώριες συναλλαγές οι οποίες ήταν κατά μέσο όρο μικρές και οδηγούμενες από ελληνικά κεφάλαια, ενώ οι εισερχόμενες και εξερχόμενες συναλλαγές ήταν λιγότερες σε αριθμό αλλά με υψηλότερο μέσο μέγεθος.

Σε αντίθεση με το 2019 όπου υπήρξε έντονη διακλαδική δραστηριότητα, το 2020 κυριάρχησε ο κλάδος των ΤΜΤ (Τηλεπικοινωνίες, ΜΜΕ, Τεχνολογία), όπου πραγματοποιήθηκαν 14 συναλλαγές, γεγονός που οφείλεται και στις ανάγκες που δημιούργησε η πανδημία.

Στο πλαίσιο αυτό, παρατηρήθηκε η εξαγορά εταιρειών που ασχολούνται με το ηλεκτρονικό εμπόριο (π.χ. Skroutz, Instashop, caremarket) με υψηλό τίμημα συναλλαγής, ως απόρροια της αυξημένης τους αξίας, εξαιτίας της πανδημικής κρίσης. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται ο κλάδος της Ενέργειας με εννέα συναλλαγές, ως αποτέλεσμα της ευρύτερης μετάβασης που επιχειρείται προς ένα βιώσιμο πρότυπο ανάπτυξης.

Εξαγορές μέσω εξυγίανσης
Μια επιπλέον κατηγορία συναλλαγών που παρουσιάζει κινητικότητα τους τελευταίους μήνες είναι η εξαγορά προβληματικών επιχειρήσεων ή επιχειρηματικών μονάδων στο πλαίσιο διαδικασιών εξυγίανσης, είτε μέσω δικαστικής διαδικασίας βάσει των όσων προβλέπει ο Πτωχευτικός Κώδικας, είτε μέσω συμφωνίας με τις τράπεζες και άλλους πιστωτές.

Το μεγάλο πρόβλημα σε αυτές της διαδικασίες είναι η πολυπλοκότητα που παρουσιάζουν, καθώς η δυσκολία συντονισμού μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών. Χαρακτηριστική περίπτωση, της προηγούμενης χρονιάς, αποτελεί ο όμιλος ΣΙΔΜΑ ΑΕ, ηγετική εταιρία του κλάδου εμπορίας και βιομηχανικής μεταποίησης χαλυβουργικών προϊόντων που απορρόφησε την δραστηριότητα της εμπορίας και επεξεργασίας χαλυβουργικών προϊόντων της Μπήτρος Μεταλλουργική ΑΕΒΕ μέσω εισφοράς στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της και συμμετοχής της Μπήτρος Μεταλλουργικής στην Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου της ΣΙΔΜΑ.

Πρόκειται για μια διαδικασία που όπως δηλώνει στο FinancePro ο Group CFO της ΣΙΔΜΑ, Μιχάλης Σαμωνάς χρειάστηκε να περάσουν πάνω από έξι χρόνια για να ολοκληρωθεί. «Ξεκινήσαμε τις διαδικασίες για την αναδιάρθρωση δανεισμού ύψους 200 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο του 2014 και ολοκληρώθηκε η αναχρηματοδότηση τον περασμένο Φεβρουάριο. Στη διαδικασία ενεπλάκησαν πάνω από 10 τμήματα τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων, έξι εταιρείες συμβούλων και απασχολήθηκαν με τον ένα ή τον άλλον τρόπο 73 διαφορετικά άτομα», σημειώνει χαρακτηριστικά κ. Σαμωνάς.

Ο ίδιος τονίζει ότι η συμφωνία έφτασε αρκετές φορές στο να μην ολοκληρωθεί. «Τα δεδομένα άλλαξαν όχι μόνο μια αλλά πολλές φορές κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Τα νούμερα ήταν διαφορετικά το 2015 σε σχέση με το 2017 και τελείως διαφορετικά το 2020 που ολοκληρώθηκε η συμφωνία. Και βέβαια όλο αυτό το διάστημα οι ζημιές αυξάνονταν».

Έχοντας πλέον αυτή την εμπειρία ο κ. Σαμωνάς κάνει λόγο για μια «καθόλου λειτουργική διαδικασία» εκτιμώντας πως το βασικό πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει το κατάλληλο ProjectManagement από την πλευρά των τραπεζών. «Δεν υπήρξε κάποιος που να πάρει την “ιδιοκτησία” του project.

Δεν είχα κάποιον από την πλευρά των τραπεζών με τον οποίον μπορούσα να συνομιλήσω και να συμφωνήσουμε. Αντίθετα μια αλλαγή σε ένα έγγραφο έπρεπε να εγκριθεί από δέκα διαφορετικά άτομα», αναφέρει χαρακτηριστικά συμπληρώνοντας πως αν δεν αλλάξει αυτή η αντιμετώπιση είναι πολύ πιθανό πολλές διαδικασίες εξυγίανσης να μην προχωρήσουν τελικά, όπως παραλίγο να γίνει στην περίπτωση της ΣΙΔΜΑ και της Μπήτρος.

Chipita – Mondelez
Ενδεικτικό της δυναμικής που δημιουργείται είναι και το mega-deal της εξαγοράς της Chipita από τη Mondelez International, έναντι τιμήματος 2 δισ. δολαρίων ή περίπου 1,64 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ένα ποσό ρεκόρ για τα ελληνικά δεδομένα και ένα από τα μεγαλύτερα σε παγκόσμιο επίπεδο φέτος. Με αυτό το deal όμως ο πολυεθνικός όμιλος, ηγέτης στην παγκόσμια αγορά μπισκότων, σοκολάτας, τσίχλας και καραμέλας διευρύνει σημαντικά το χαρτοφυλάκιο του και αποκτά πρόσβαση την γεωγραφική περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης όπου η Chipita, που γιγάντωσε όλα αυτά τα χρόνια ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος, έχει μεγάλο εκτόπισμα.

Από τη συμφωνία εξαιρείται η εταιρεία Π.Γ. ΝΙΚΑΣ ΑΒΕΕ και τα δικαιώματα μειοψηφίας στην κοινοπραξία που έχει ο ελληνικό όμιλος στην Ινδία. Σε επιστολή του προς το εργαζομένους ο κ. Θεοδωρόπουλος ανακοίνωσε ότι με την ολοκλήρωση της συμφωνία θα αφήσει το «τιμόνι» της Chipita και δεσμεύτηκε πως σχεδιάζεται μια ομαλή διαδικασία ολοκλήρωσης της συμφωνίας, «με στόχο βήμα προς βήμα να συνδυαστούν με τον καλύτερο τρόπο οι αξίες, η κουλτούρα και ο τρόπος εργασίας των δύο εταιρειών».

Γιώργος Μακρυπίδης, Partner, Corporate Finance, PwC Ελλάδας
«Εάν δεν προκύψουν πολιτικοί ή γεωπολιτικοί καταλύτες και διαταραχθεί η σταθερότητα που η επενδυτική κοινότητα, μετά από πολλά χρόνια, φαίνεται να αρχίζει να αναγνωρίζει στη χώρα, το κλισέ φαινόμενο του ελατηρίου, δείχνει να εξελίσσεται πρώτα στο επίπεδο των επενδύσεων και αν όλα πάνε καλά, με την ακαδημαϊκή του λογική καθυστέρηση, στο προσεχές διάστημα και στο επίπεδο της πραγματικής οικονομίας».

Μιχάλης Σαμωνάς, Chief Financial Officer, ΣΙΔΜΑ ΑΕ
«Είναι σημαντικό να υπάρχουν, ειδικά από την πλευρά των πιστωτών, υπεύθυνοι έργου που να μπορούν να πάρουν αποφάσεις σε αντίθετη περίπτωση μπορούν διαδικασίες όπως αυτή που ολοκληρώσαμε πέρσι με τη δραστηριότητα εμπορίας και επεξεργασίας χαλυβουργικών προϊόντων της Μπήτρος Μεταλλουργική, να μην ολοκληρωθούν ποτέ».

Power & Utilities: Καλώς ήρθατε στην εποχή του Prosumer

Η νέα εποχή φέρνει στο προσκήνιο το προφίλ του καταναλωτή που παράγει -άμεσα ή έμμεσα- μέρος της ενέργειας που καταναλώνει.

Στην αρχή τα πράγματα ήταν απλά. Ο προμηθευτής ενέργειας ήταν ένας και το ενεργειακό κόστος ήταν ανελαστικό για τις περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις. Στη συνέχεια τα πράγματα άλλαξαν. Η αγορά ενέργειας άνοιξε, οι προμηθευτές αυξήθηκαν, όπως και οι επιλογές. Το μέλλον θα είναι ακόμη πιο διαφορετικό και σύνθετο. Οι αλλαγές στο ενεργειακό μείγμα, οι απαιτήσεις για τη μείωση ρύπων, αλλά και τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία δημιουργούν νέα δεδομένα με τον ρόλο της οικονομικής διεύθυνσης στον ενεργειακό σχεδιασμό μιας επιχείρησης να ενισχύεται συνεχώς.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η τεχνολογία. Έξυπνοι μετρητές και συστήματα ανάλυσης δίνουν πλέον τη δυνατότητα σε κάθε επιχείρηση, να γνωρίζει ακριβώς τις ενεργειακές της ανάγκες. Με αυτό τον τρόπο δεν περιορίζεται απλά η ενεργειακή σπατάλη αλλά ανοίγει ο δρόμος για την βελτιστοποίηση της κατανάλωσης.

Όλα αυτά τα δεδομένα οδηγούν και σε πλήρη αλλαγή του εμπορικού μοντέλου των προμηθευτών. «Οι καταναλωτές ενέργειας μπορούν να γνωρίζουν ακριβώς τι χρειάζονται και πότε. Έτσι, οδηγούμαστε ολοένα και περισσότερο σε πελατοκεντρικές λύσεις», σημειώνει στο FinancePro oΚωνσταντίνος Ελευθεριάδης, Partner Financial Advisory Services, Power & Utilities Leader στην DeloitteΕλλάδος.

Ήδη προμηθευτές ηλεκτρικού ρεύματος και ενεργειακές εταιρείες προσφέρουν εφαρμογές Internetof Things (ΙοΤ) που επιτρέπουν την παρακολούθηση της ενεργειακής επίδοσης κάθε εγκατάστασης σε πραγματικό χρόνο και οδηγούν σε ασφαλείς εκτιμήσεις και προβλέψεις της αναμενόμενης κατανάλωσης ενέργειας.

Για μια κοσμογονία στον κλάδο της ενέργειας και ιδιαίτερα της λιανικής κάνει λόγο ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Τομέα Ηλεκτρικής Ενέργειας & Φυσικού Αερίου MYTILINEOS / Protergia. «Σε αυτό βοηθούν τόσο οι νέες τεχνολογίες, όσο και η ενεργειακή μετάβαση αλλά και η κουλτούρα εταιρειών και καταναλωτών, που μετά την πανδημία αναζητούν πιο “έξυπνες” και ανθρωποκεντρικές λύσεις», σημειώνει ο ίδιος στο FinancePro, προσθέτοντας ότι η Protergia, με επίκεντρο τις ανάγκες των καταναλωτών αναπτύσσει νέα προϊόντα και υπηρεσίες προσφέροντας 100% πράσινη ενέργεια.

«Smart home, smart meters, net metering, είναι μόνο κάποιες από τις λύσεις μας που ήδη είναι live διαθέσιμες, ενώ το προσεχές διάστημα θα γίνουμε ακόμα πιο digital and customer friendly, δημιουργώντας μια νέα, ακόμα καλύτερη, εμπειρία για τον καταναλωτή ενέργειας», προσθέτει.

Η «Εξοικονόμηση» μετράει
Η πανδημία του κορονοϊού λειτούργησε και ως υπενθύμιση για το πόσο σημαντική απειλή αποτελεί η κλιματική αλλαγή. Δεδομένου ότι για να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα απαιτείται μια κοινή προσπάθεια οι καταναλωτές εμφανίζονται πιο ευαισθητοποιημένοι από ποτέ για θέματα που αφορούν στο περιβάλλον. Το ίδιο συμβαίνει και με τους επενδυτές αλλά και με τις τράπεζες.

Βλέπουμε ότι αυξάνεται η τάση ενίσχυσης των κριτηρίων που φορούν θέματα Περιβάλλοντος, Κοινωνίας και Εταιρικής Διακυβέρνησης (Environmental, Socialand Governance -ESG) σε θέματα χρηματοδότησης, είτε αυτή αφορά κάποιο τραπεζικό δάνειο, είτε γίνεται από τις αγορές όπως με τα πράσινα ομόλογα (green bonds).

Η ευαισθητοποίηση σε θέματα περιβάλλοντος, η στροφή στην «πράσινη» ενέργεια και η ανάγκη που δημιουργείται για ενίσχυση των θεμάτων ESG, οδηγεί τις επιχειρήσεις στο να αλλάξουν τελείως το προφίλ κατανάλωσης ενέργειας. «Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, οι καταναλωτές και ιδιαίτερα οι επιχειρήσεις, είναι διατεθειμένοι να μετατραπούν σε prosumers, δηλαδή σε έξυπνους καταναλωτές που παράγουν, μέσω ανανεώσιμων πηγών, μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν», σημειώνει στο FinancePro ο κ. Ελευθεριάδης.

Αυτό γίνεται εφικτό μέσω της εγκατάστασης μονάδων ΑΠΕ και κυρίως φωτοβολταϊκών με τη μέθοδο του net metering που επιτρέπει τον συμψηφισμό της παραγόμενης ενέργειας με την ενέργεια που καταναλώνεται, μειώνοντας έτσι το τελικό κόστος. Σε αντίθεση με τα φωτοβολταϊκά με ταρίφα (feed-in tariff), στα συστήματα net metering ο συμψηφισμός παραγόμενου και καταναλισκόμενου ρεύματος είναι ενεργειακός (σε kWh) και όχι «λογιστικός». Έτσι, ένα φωτοβολταϊκό στην εγκατάσταση μιας επιχείρησης οδηγεί αυτόματα σε εξοικονόμηση, χωρίς μάλιστα να εξαρτάται από τι τιμές πώλησης της ενέργειας.

Πρόσφατα έγινε δυνατός  και ο εικονικός ενεργειακός συμψηφισμός (virtual net metering) που επιτρέπει τον συμψηφισμό της παραγόμενης ενέργειας από έναν σταθμό παραγωγής με την απορροφώμενη ενέργεια χωρίς να υπάρχει ο περιορισμός η εγκατάσταση παραγωγής να είναι στον ίδιο (ή όμορο) χώρο με την εγκατάσταση κατανάλωσης και να συνδέεται ηλεκτρικά με αυτή (σύνδεση στο δίκτυο μέσω της αυτής παροχής), όπως συμβαίνει στον κλασικό ενεργειακό συμψηφισμό.

Ακόμη οι επιχειρήσεις μπορούν να συμμετάσχουν και σε Ενεργειακές Κοινότητες (ΕΚΟΙΝ). Πρόκειται για τοπικούς αστικούς συνεταιρισμούς αποκλειστικού σκοπού, μέσω των οποίων νομικά και φυσικά πρόσωπα μπορούν να δραστηριοποιηθούν στον ενεργειακό τομέα, αξιοποιώντας τις καθαρές πηγές ενέργειας.

Στο πλαίσιο της μετατροπής των επιχειρήσεων από απλούς καταναλωτές (consumers) σε παραγωγούς-καταναλωτές (producer-consumer ή prosumer) εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας δημιουργούν νέα προϊόντα που δίνουν τη δυνατότητα στους πελάτες τους να επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα της παραγωγής καθαρής ενέργειας, χωρίς να επιβαρύνονται με την εγκατάσταση και συντήρηση ενός φωτοβολταϊκού συστήματος.

«Ήδη εμφανίζεται ισχυρό ενδιαφέρον για τη συμμετοχή ιδιωτών και επιχειρήσεων στο πρόγραμμα μας», σημειώνει στο FinancePro o Γιώργος Κούβαρης, πρόεδρος του ομίλου ΗΡΩΝ που συνεργασία με την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή ξεκίνησαν πριν από μερικούς μήνες το πρόγραμμα ΕΝ.Α. το οποίο δίνει τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στην «παραγωγή» φωτοβολταϊκών πάρκων κερδίζοντας έκπτωση στην ενέργεια τους.

Πρόκειται για το πρώτο πρόγραμμα αυτού του είδους που ξεκινά στην ελληνική αγορά και όπως εκτιμά ο κ. Κούβαρης σύντομα θα ακολουθήσουν και άλλα. «Εμείς στοχεύαμε αρχικά σε ιδιώτες και πολύ μικρές εμπορικές επιχειρήσεις, αλλά βλέπουμε ότι αυξάνεται η ζήτηση και από μεγαλύτερες επιχειρήσεις όπως σουπερμάρκετ».

Απολιγνιτοποίηση: Αναταράξεις πριν από την εξισορρόπηση
Το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας βρίσκεται σε διαδικασία μετάβασης. Στόχος είναι να προχωρήσει η Απολιγνιτοποίηση της χώρας με τον σταδιακό περιορισμό της εξάρτησης από το λιγνίτη έως την πλήρη εξάλειψή του το 2028 και τη μετάβαση σε μια αγορά με μειωμένες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Στο μεταξύ όμως, ενισχύεται ο ρόλος του φυσικού αερίου ως μεταβατικό καύσιμο, μέχρις ότου οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) αναλάβουν τα σκήπτρα.

Όμως, οι μεταβολές στο ενεργειακό μίγμα που φέρνουν οι στόχοι για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η αύξηση των δικαιωμάτων εκπομπών αέριων ρύπων έχουν σαν αποτέλεσμα την ενίσχυση των ανοδικών τάσεων του ενεργειακού κόστους. Όσο το μεγαλύτερο μερίδιο του ενεργειακού μείγματος της χώρας παραμένει στα ορυκτά καύσιμα και το φυσικό αέριο, οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξάνονται και αυτό περνάει και στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος των τελικών καταναλωτών, επιχειρήσεων και ιδιωτών.

Έτσι στην εγχώρια αγορά αναμένονται αναταράξεις, όπως φάνηκε και από την -ημιτελή- εκκίνηση του νέου μοντέλου της χονδρεμπορικής αγοράς (target model) στις αρχές του έτους, που έφερε έντονη μεταβλητότητα των τιμών, με τους προμηθευτές να ενεργοποιούν τις ρήτρες Οριακής Τιμής Συστήματος μετακυλίοντας με τον τρόπο αυτό το ακριβό κόστος που επωμίστηκαν από την χονδρεμπορική αγορά. Σύμφωνα με μετρήσεις εξιδεικευμένων υπηρεσιών που συγκρίνουν τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, υπολογίζεται πως το τελευταίο εξάμηνο οι λογαριασμοί ρεύματος, έχουν επιβαρυνθεί κατά περίπου 14%.

«Η πραγματικότητα που διαμορφώνεται σήμερα έξι μήνες από την έναρξη  λειτουργίας της νέας αγοράς είναι απογοητευτική, καθώς αντί για μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, καταγράφεται σημαντική  αύξηση, η οποία οφείλεται στην μεθοδευμένη εκτόξευση του κόστους της αγοράς εξισορρόπησης», αναφέρει στο FinancePro ο Αντώνης Κοντολέων, πρόεδρος της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ), που εκπροσωπεί τις ελληνικές βιομηχανίες για τις οποίες η ενέργεια αποτελεί σημαντικό ποσοστό του κόστους παραγωγής.

Σύμφωνα με τον κ. Κοντολέων η αλλαγή του ενεργειακού μείγματος και οι διασυνδέσεις δεν επαρκούν για την μείωση του κόστους ενέργειας. «Το επιχείρημα, ότι η λειτουργία της νέας αγοράς με την ταυτόχρονη σύζευξή της με εκείνες της Βουλγαρίας και της Ιταλίας, η αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ και η αλλαγή στο μείγμα με την απόσυρση του λιγνίτη, θα διαμορφώσουν από μόνες τους συνθήκες ανταγωνισμού, οι οποίες θα ρίξουν τις τιμές της αγοράς στα ευρωπαϊκά επίπεδα, δεν ευσταθεί», σημειώνει, προσθέτοντας ότι πρέπει να υπάρξει ουσιαστικός και αποτελεσματικός έλεγχος της λειτουργίας της αγοράς από τον Ρυθμιστή, για να μην δημιουργούνται ολιγοπώλια.

Οι ΑΠΕ θα φέρουν την ισορροπία
Η εξισορρόπηση, τελικά, θα προέλθει από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Οι επενδύσεις σε ΑΠΕ γίνονται ολοένα και πιο αποδοτικές, καθώς το κόστος προμήθειας και συντήρησης φωτοβολταϊκών πάνελ και ανεμογεννητριών μειώνεται, ενώ βελτιώνονται και οι τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας.

Ενισχυτικά για τις επιχειρήσεις -καταναλωτές αναμένεται να λειτουργήσουν και οι συμφωνίες προμήθειας ηλεκτρισμού από ΑΠΕ, τα λεγόμενα «πράσινα» Power Purchase Agreements (PPAs). Το ελληνικό σχέδιο οδεύει προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και με τη λειτουργία του αναμένεται να επιτρέψει την τροφοδοσία όχι μόνο ενεργοβόρων βιομηχανιών αλλά και ξενοδοχείων και άλλων μικρότερων επιχειρήσεων με ρεύμα από ανανεώσιμες πηγές με την υπογραφή διμερών συμβολαίων, τα οποία αναμένεται να μειώνουν και το συνολικό κόστος ενέργειας των επιχειρήσεων.

Πέρα από τους καταναλωτές, πολλές μεγάλες εταιρίες που δραστηριοποιούνται στο χώρο των ΑΠΕ ζητούν την προώθηση και την εφαρμογή των PPA, καθώς με αυτό τον τρόπο μπορούν να διασφαλίσουν την πώληση της παραγόμενης ενέργειας τα επόμενα χρόνια, δεδομένου ότι σταδιακά καταργούνται τόσο η προτεραιότητα εισόδου που έχουν οι ΑΠΕ στο σύστημα όσο και οι εγγυημένες τιμές που λειτουργούσαν σαν επενδυτικό κίνητρο.

Εκτιμάται ότι τα PPAs οδηγούν σε καλύτερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν όχημα για καινούριες επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια. «Είναι η πρώτη φορά στα χρονικά της ελληνικής αγοράς ενέργειας που δίνεται ευρέως η δυνατότητα σε παραγωγούς και καταναλωτές ενέργειας να συνάψουν απευθείας συμβάσεις αγοραπωλησίας και όχι μέσω του συστήματος ενέργειας, όπως γινόταν μέχρι σήμερα», σημειώνει ο κ. Ελευθεριάδης.

Έτσι, το επόμενο διάστημα, αναμένεται ένα μεγάλο ποσοστό από τις νέες ΑΠΕ να επιλέξει αντί την συμμετοχή στους διαγωνισμούς για σταθερή τιμή, να αναζητήσουν τη συμμετοχή τους στην αγορά μέσω της σύναψης διμερών συμβολαίων με προμηθευτές ή μεγάλους καταναλωτές.

«Όλα αυτά θα τα δούμε να συμβαίνουν μετά το 2023», σχολιάζει ο κ. Κοντολέων, προσθέτοντας ότι για να προχωρήσουν αυτές οι διμερείς συμβάσεις, κρίσιμη παράμετρος είναι εάν οι τιμές των PPAsθα αντανακλούν το κόστος της επένδυσης ή το κόστος της αγοράς. «Επίσης, θα πρέπει να δούμε εάν η ενέργεια από τις ΑΠΕ θα κατευθυνθεί απευθείας στις βιομηχανίες ή εάν θα φτάσει πρώτα στους προμηθευτές και από εκεί στη λιανική. Αυτές είναι και οι πιο κρίσιμες παράμετροι του εγχειρήματος για τα PPAs της βιομηχανίας με τις ΑΠΕ», σημειώνει.

Γιώργος Κούβαρης, Πρόεδρος, όμιλος ΗΡΩΝ
«Οι μορφές “συμπαραγωγής” ενέργειας είναι ένας τρόπος με τον οποίον οι επιχειρήσεις μπορούν να μειώνουν το ενεργειακό τους κόστος και χωρίς να απαιτούνται μεγάλες αρχικές επενδύσεις για την εγκατάσταση μονάδας ΑΠΕ».

Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Αναπληρωτής Γεν. Δ/ντής Τομέα Ηλεκτρικής Ενέργειας & Φυσικού Αερίου MYTILINEOS / Protergia
«Ο κλάδος της ενέργειας και ιδιαίτερα της λιανικής βρίσκεται κυριολεκτικά σε μια κοσμογονία».

Κωνσταντίνος Ελευθεριάδης, Partner Financial Advisory Services, Power & Utilities Leader, Deloitte Ελλάδος
«Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, οι καταναλωτές και ιδιαίτερα οι επιχειρήσεις, είναι διατεθειμένοι να μετατραπούν σε prosumers».

Αντώνης Κοντολέων, Πρόεδρος, Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ)
«Το επόμενο διάστημα, αναμένεται ένα μεγάλο ποσοστό από τις νέες ΑΠΕ να επιλέξει αντί  την συμμετοχή στους διαγωνισμούς για σταθερή τιμή, να αναζητήσουν τη συμμετοχή τους στην αγορά μέσω της σύναψης διμερών συμβολαίων με προμηθευτές ή μεγάλους καταναλωτές».

Internal Audit & Compliance: Οι πιο ισχυρές γραμμές άμυνας μια επιχείρησης

Για να γίνει εύκολα αντιληπτή η ανάγκη ενός οργανωμένου συστήματος εσωτερικού ελέγχου μιας εταιρείας, τόσο για την ίδια αλλά και για το σύνολο της ελληνικής επιχειρηματικότητας, κάποιος δεν χρειάζεται παρά να θυμηθεί την περίπτωση της Folli Follie. Το μεγάλο σκάνδαλο της εταιρείας που κάποτε υπήρξε πρότυπο ελληνικής εξωστρεφούς επιχείρησης, προκάλεσε τριγμούς που είναι ακόμα αισθητοί στην ελληνική οικονομία και πλήττουν έως και σήμερα την εικόνα της στο εξωτερικό.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως στο νέο νόμο εταιρικής διακυβέρνησης (4706/2020) ο Εσωτερικός Έλεγχος λαμβάνει κεντρικό ρόλο στη διοικητική δομή των εισηγμένων με δηλωμένο στόχο της πολιτικής ηγεσίας, κάποιες απ’ αυτές τις προβλέψεις να ισχύσουν σε επόμενο στάδιο και στις μη εισηγμένες ανώνυμες εταιρείες. «Ο νέος νόμος για την εταιρική διακυβέρνηση φέρνει μεγάλες αλλαγές στις εισηγμένες εταιρείες και νέες αρμοδιότητες στους εσωτερικούς ελεγκτές. Όμως είναι σημαντικό να γίνει αντιληπτό πως ο Εσωτερικός Έλεγχος δεν αφορά απλά μια υποχρέωση και πως το όποιο επιπλέον κόστος είναι πολύ μικρότερο από το όφελος που αυτός μπορεί να προσφέρει σε μια επιχείρηση», σημειώνει στο FinancePro η κυρία Βέρρα Μαρμαλίδου, πρόεδρος του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών Ελλάδας – ΙΙΑ Greece.

Ένα ακόμη στοιχείο που δείχνει την ενίσχυση του θεσμού του εσωτερικού ελέγχου, είναι ότι αυτή την περίοδο θεσμοθετείται με νομοσχέδιο που κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή και η διαδικασία του εσωτερικού ελέγχου στο Δημόσιο. «Είναι σημαντικό να εφαρμοστούν τα διεθνή πρότυπα εσωτερικού ελέγχου του διεθνούς Institute of Internal Auditors (ΙIA Global), τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, προκειμένου να τεθεί η σωστή βάση για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του εσωτερικού ελεγκτή, πολύ σημαντικός παράγοντας για την ορθή διακυβέρνηση», σημειώνει η κυρία Μαρμαλίδου.

ΜΙΑ ΘΈΣΗ ΣΤΟ ΤΡΑΠΈΖΙ
Οι εσωτερικοί ελεγκτές αξιολογούν κινδύνους και ελεγκτικούς μηχανισμούς και προτείνουν δράσεις που δεν έχουν να κάνουν μόνο με τα λογιστικά αλλά και με θέματα διαδικασιών εταιρικής διακυβέρνησης και διαχείρισης όλων των κινδύνων μιας επιχείρησης. Αυτό εξάλλου δηλώνει και ο ορισμός του Εσωτερικού ελέγχου από το Διεθνές Ινστιτούτο Εσωτερικών Ελεγκτών (The Institute of Internal Auditors), ο οποίος είναι και παγκοσμίως αποδεκτός: «Ο εσωτερικός έλεγχος είναι μία ανεξάρτητη και αντικειμενική διασφαλιστική και συμβουλευτική δραστηριότητα, σχεδιασμένη να προσθέτει αξία και να βελτιώνει τις λειτουργίες ενός οργανισμού. Βοηθά τον οργανισμό να επιτύχει τους αντικειμενικούς σκοπούς του, υιοθετώντας μία συστηματική, επαγγελματική προσέγγιση στην αξιολόγηση και βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών διαχείρισης κινδύνων, των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και εταιρικής διακυβέρνησης».

Σε αυτό το πλαίσιο, όπως σημειώνει η πρόεδρος του IIA Greece έχει μεγάλη σημασία οι Εσωτερικοί Ελεγκτές να μπορούν να λειτουργήσουν ως αξιόπιστοι σύμβουλοι της διοικητικής ομάδας μιας επιχείρησης. Για να γίνει αυτό θα πρέπει οι Εσωτερικοί Ελεγκτές να έχουν «μια θέση στο τραπέζι». Να συμμετέχουν δηλαδή στις συνεδριάσεις της διοίκησης, και να γνωρίζουν τον σχεδιασμό της εταιρείας. «Με αυτό τον τρόπο οι Εσωτερικοί Ελεγκτές μπορούν να επικεντρώνονται εκεί που υπάρχει σοβαρός κίνδυνος και διακυβεύεται η επίτευξη των επιχειρηματικών στόχων και να δίνουν συμβουλές που δημιουργούν αξία», τονίζει η ίδια, συμπληρώνοντας πως οι Εσωτερικοί Ελεγκτές βοηθούν με τον συμβουλευτικό τους ρόλο και στη διαχείριση κρίσεων αλλά και στα πλάνα επιχειρηματικής συνέχειας που αποδείχθηκαν τόσο απαραίτητα με την εμφάνιση της πανδημίας του κορονοϊού.

ΟΙ ΤΆΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 2021
Η διαχείριση της πανδημίας μαζί με τους τεχνολογικούς κινδύνους είναι εξάλλου και τα δύο βασικά σημεία προσοχής για το άμεσο μέλλον, τόσο για το υπόλοιπο του 2021 όσο και για το 2022. Και αυτό διότι οι Εσωτερικοί Ελεγκτές καλούνται να λειτουργήσουν υπό τις νέες συνθήκες της απομακρυσμένης εργασίας και ελέγχου. «Η συμβουλή που δίνουμε στα μέλη μας είναι να βρίσκονται κοντά στο πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας, αλλά πλέον λόγω της κατάστασης επιβάλλονται απομακρυσμένοι έλεγχοι και αυτό προϋποθέτει μια σειρά από αναγκαίες συνθήκες.

Απαιτούνται αρχικά ως επί το πλείστον αυτοματοποιημένες και όχι χειρωνακτικές δικλείδες ασφαλείας, η απαραίτητη τεχνολογική υποδομή για την αυτοματοποίηση διαδικασιών και ανταλλαγής στοιχείων, αλλά και η γνώση των συστημάτων» εξηγεί η κυρία Μαρμαλίδου, σημειώνοντας ότι όσο πιο αυτοματοποιημένη είναι η λειτουργία μιας επιχείρησης, τόσο πιο εύκολο είναι να γίνει και ο έλεγχος απομακρυσμένα και αποτελεσματικά. Στην κατεύθυνση αυτή, αξιοποιούνται ψηφιακά audit tools, τα οποία λειτουργούν ως τμήματα (modules) GRC πλατφορμών, αλλά και ειδικά εργαλεία ανάλυσης δεδομένων και αυτοματοποίησης εξαγωγής αναφορών.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΊΑ ΑΞΊΑΣ (ΤΟ ΠΑΡΆΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΟΤΕ)
«Πολλές εταιρείες σήμερα διαθέτουν μηχανισμούς Κανονιστικής Συμμόρφωσης και Εσωτερικού Ελέγχου, απλά γιατί είναι υποχρεωμένες να το κάνουν. Αν όμως οι εταιρείες κάνουν το επόμενο βήμα και εντάξουν την Κανονιστική Συμμόρφωση στην κουλτούρα τους, στο DNA τους, θα επωφεληθούν πολλαπλά από όλα όσα μπορεί να συνεισφέρει για την ενίσχυση των επιδόσεών τους και τη θωράκισή τους», σημειώνει ο κ. Άρης Δημητριάδης, Executive Director Κανονιστικής Συμμόρφωσης, Διαχείρισης Εταιρικών Κινδύνων & Ασφάλισης του Ομίλου ΟΤΕ, που πρόσφατα έγινε η πρώτη ελληνική εταιρεία η οποία συμπεριλήφθηκε στη διεθνή λίστα World’s Most Ethical Companies®, του Ινστιτούτου Ethisphere, τον διεθνή φορέα που ειδικεύεται στην καθιέρωση και εξέλιξη προτύπων επιχειρηματικής ηθικής.

Ο ίδιος δίνει ως παράδειγμα τις πρακτικές που ακολουθούνται στον ΟΤΕ και στην εφαρμογή συστήματος Διαχείρισης Κανονιστικής Συμμόρφωσης, με κύρια επιδίωξη όπως σημειώνει πέρα από την εκπλήρωση όσων προβλέπει ο Νόμος, τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος στο οποίο όλοι – Διοίκηση, εργαζόμενοι, συνεργάτες – συμπεριφέρονται με υψηλά πρότυπα ηθικής και ακεραιότητας. «Στο πλαίσιο αυτό, ακολουθούμε καθημερινά πρακτικές ηθικής και κανονιστικής συμμόρφωσης, με έμφαση σε θέματα περιβάλλοντος, κοινωνίας και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG), αναλαμβάνοντας δράσεις για την ενίσχυση της διαφορετικότητας και της ενσωμάτωσης. Κάνουμε τακτικές εκπαιδεύσεις και ενημερώσεις των ανθρώπων μας ως προς τις πολιτικές, τις διαδικασίες και τις αρχές μας και παρέχουμε τη δυνατότητα υποβολής ερωτημάτων/καταγγελιών μέσω σχετικών καναλιών επικοινωνίας. Διενεργούμε αξιολόγηση κινδύνων κανονιστικής συμμόρφωσης και λαμβάνουμε μέτρα περιορισμού των κινδύνων. Επίσης, πραγματοποιούμε ελέγχους ακεραιότητας υποψηφίων συνεργατών μας», δηλώνει ο κ. Δημητριάδης.

ΕΝΊΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΦΉΜΗΣ
Το βασικό όφελος μιας επιχείρησης από τον σωστό εσωτερικό έλεγχο είναι ξεκάθαρο για τον κ. Δημητριάδη: «Με την υιοθέτηση βέλτιστων διεθνών πρακτικών ηθικής και κανονιστικής συμμόρφωσης στο σύνολο των λειτουργιών μιας επιχείρησης, προστατεύεται και ενισχύεται η φήμη της και η εμπιστοσύνη των εργαζομένων, των επενδυτών, των μετόχων, των πελατών και των συνεργατών μας προς αυτή. Το Σύστημα Διαχείρισης Κανονιστικής Συμμόρφωσης που εφαρμόζουμε, συμβάλλει στην ανάληψη νέων έργων και πελατών, ισχυροποιώντας τον Όμιλο. Για εμάς, λοιπόν, η τήρηση των αρχών του compliance δεν είναι απλά μια υποχρέωση. Είναι κομμάτι της κουλτούρας και της λειτουργίας μας, που μας βοηθά να είμαστε σταθερά προσανατολισμένοι στη βιώσιμη ανάπτυξη», σημειώνει.

Βέρρα Μαρμαλίδου, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών Ελλάδας – ΙΙΑ Greece
Είναι σημαντικό να γίνει αντιληπτό πως ο Εσωτερικός Έλεγχος δεν αφορά απλά μια υποχρέωση και πως το όποιο επιπλέον κόστος είναι πολύ μικρότερο από το όφελος που αυτός μπορεί να προσφέρει σε μια επιχείρηση.

Άρης Δημητριάδης, Executive Director Κανονιστικής Συμμόρφωσης, Διαχείρισης Εταιρικών Κινδύνων & Ασφάλισης Ομίλου ΟΤΕ
Η τήρηση των αρχών του compliance δεν είναι απλά μια υποχρέωση. Είναι κομμάτι της κουλτούρας και της λειτουργίας μας, που μας βοηθά να είμαστε σταθερά προσανατολισμένοι στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Audit & Assurance: Τα εργαλεία ελέγχου κερδίζουν τους επενδυτές

Πέρα από τις τυπικές υποχρεώσεις ο σωστός έλεγχος και η ολοκληρωμένη πληροφόρηση για τους κινδύνους και τις διασφαλίσεις, προσθέτει κύρος και αξιοπιστία σε μια επιχείρηση, ειδικά όταν αναζητούνται κεφάλαια από επενδυτές.

Για πολλά χρόνια ο έλεγχος των οικονομικών καταστάσεων αντιμετωπιζόταν απλά ως μια τυπική υποχρέωση, για τις εισηγμένες και άλλες επιχειρήσεις με βάση όρια μεγεθών ή συγκεκριμένους κλάδους λειτουργίας. Όπως όμως σημειώνουν στο FinancePro ειδικοί του κλάδου κάτι τέτοιο -δηλαδή η τυπικότητα- δεν ισχύει, ειδικά σήμερα που οι συνθήκες και οι πηγές χρηματοδότησης έχουν αρχίσει να αλλάζουν και το βάρος πλέον μετατίθεται από τον τραπεζικό τομέα στο private equity ή και στον ομολογιακό δανεισμό. Οι ιδιώτες επενδυτές και χρηματοδότες έχουν αυξημένες απαιτήσεις από την χρηματοοικονομική πληροφόρηση αλλά και τη διαχείριση κίνδυνων και τις προβλέψεις μιας επιχείρησης. Σε αυτό το πλαίσιο η ανεξάρτητη διασφάλιση και επαλήθευση προσθέτει αξιοπιστία στις εταιρικές γνωστοποιήσεις και αναφορές, πολύ περισσότερο όταν δεν υπάρχει σχετική θεσμική υποχρέωση.

Επιπλέον υπηρεσίες
Στην συλλογή αξιόπιστων και επαρκών στοιχείων και την παροχή ανεξάρτητης γνώμης επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, απαιτείται και η κατανόηση από τον ελεγκτή των βασικών επαγγελματικών κινδύνων της ελεγχόμενης εταιρείας. «Στο πλαίσιο αυτό βλέπουμε τις μεγάλες ελεγκτικές εταιρείες, λόγω και του ανταγωνισμού μεταξύ τους, πέρα από τους ελέγχους των χρηματοοικονομικών καταστάσεων να προσφέρουν στους πελάτες τους και πληροφορίες για το πώς θα βελτιώσουν τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου και τις αντίστοιχες υπηρεσίες με σκοπό τον περιορισμό των επιχειρηματικών κινδύνων», σημειώνει ο κ. Ιωάννης Φίλος, καθηγητής Ελεγκτικής – Διεθνών Προτύπων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Σύμφωνα με τον κ. Φίλο οι υπηρεσίες αυτές αποκτούν ιδιαίτερη αξία, ειδικά σε μια εποχή που εμφανίζονται νέοι κίνδυνοι όπως παραδείγματος χάρη η αξιοπιστία των πληροφοριακών συστημάτων, τα θέματα κυβερνοασφάλειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων-GDPR, το παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον στο οποίο καλούνται να δράσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις αλλά και θέματα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. «Η πληροφόρηση των εταιρειών και όλων των ενδιαφερόμενων μερών πρέπει να καλύπτει όλους τους παραπάνω κρίσιμους τομείς», σημειώνει. Είναι εξάλλου ευρέως αποδεκτό ότι οι ελεγκτές δεν πρέπει να περιορίζονται σε λογιστικά και χρηματοοικονομικά μόνο θέματα αλλά να έχουν γνώση και να ενημερώνουν τα ενδιαφερόμενα μέρη για κάθε σημαντικό ζήτημα που εντοπίζουν.

Προστιθέμενη αξία
«Προσεγγίζοντάς την ως κάτι περισσότερο από ένα απλό σύνολο ιστορικών οικονομικών καταστάσεων, η ορθή και διαφανής χρηματοοικονομική πληροφόρηση έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από όσο οι περισσότεροι θα πίστευαν αρχικά», αναφέρει ο κ. Ανδρέας Χατζηδιαμιανού, Εταίρος και Επικεφαλής Ελεγκτικών Υπηρεσιών EY Ελλάδος προσθέτοντας ότι πέραν της ενημέρωσης μίας ευρείας ομάδας ενδιαφερομένων μερών (π.χ., μετόχων, δανειστών, πελατών, υπαλλήλων, ρυθμιστικών αρχών, επενδυτών, κ.α.) για τον απολογισμό των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, οι οικονομικές καταστάσεις αποτελούν την πιο στέρεα βάση για να στηρίξουν οι οργανισμοί τις μελλοντικές τους προβλέψεις και να οικοδομήσουν τη δημιουργία αξίας.

Ακόμη, οι επενδυτές αναζητούν μεγαλύτερη και πληρέστερη ενημέρωση αλλά και διασφάλιση για τις μελλοντικές επιδόσεις μιας επιχείρησης. Προβλέψεις για το μέλλον και μελλοντικές εκτιμήσεις αποκτούν μεγαλύτερη αξιοπιστία. «Η ελεγκτική διαδικασία, καθώς πιστοποιεί τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση των επιχειρήσεων, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στην προσπάθεια προσέλκυσης επενδύσεων, οι οποίες αποτελούν παράγοντα-κλειδί για την οικονομική ανάπτυξη και, κατ’ επέκταση, την κοινωνική ευημερία.

Εφόσον εφαρμοστεί με βάση τις αρχές και τα πρότυπα που τον διέπουν, ο έλεγχος εξυπηρετεί την ανάγκη των επιχειρήσεων, των επενδυτών, των εποπτικών αρχών – αλλά, τα τελευταία έτη, και της κοινωνίας – για διαφάνεια, με αποτέλεσμα, μέσα από την ακριβοδίκαιη χρηματοοικονομική ενημέρωση, να οικοδομείται εμπιστοσύνη και αξιοπιστία στην επιχειρηματικότητα και στην οικονομία μίας χώρας», αναφέρει ακόμη ο κ. Χατζηδαμιανού τονίζοντας παράλληλα πως «υπάρχουν πολλά απτά παραδείγματα όπου η σωστή χρηματοοικονομική πληροφόρηση και η πιστοποίηση μέσα από την ελεγκτική διαδικασία, είχαν πολλά οφέλη για τις επιχειρήσεις που την εφάρμοσαν. Όπως βέβαια και το αντίθετο, όπου οι σημαντικές αρνητικές συνέπειες δεν περιορίστηκαν στην αξιοπιστία της εκάστοτε επιχείρησης, αλλά έβλαψαν και την εικόνα του επιχειρείν ευρύτερα».

Οι νέες τάσεις
Με την πανδημία COVID-19 να συνεχίζει αδιάλειπτα την ξέφρενη και αβέβαιη διαδρομή της και να κατέχει δεσπόζουσα θέση στη διαχείριση κρίσεων στον επιχειρηματικό, μεταξύ άλλων, τομέα, το ελεγκτικό επάγγελμα ελίσσεται αλλά και εξελίσσεται διαρκώς για να καλύψει τις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις και προσδοκίες των επιχειρήσεων. «Παγκόσμια αναγνωρισμένες λέξεις και ορολογίες όπως cloud, ΑΙ (artificial intelligence), big data & analytics, agility κλπ, αποτελούν τη νεότερη επαγγελματική αργκό, η οποία έχει δημιουργήσει αναδυόμενες επιδραστικές τάσεις σε όλους τους επαγγελματικούς χώρους, συμπεριλαμβανομένου και του ελεγκτικού», σημειώνει χαρακτηριστικά η κυρία Ευαγγελία Καρατσόρη, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια του Ελεγκτικού Τμήματος της KPMG.

Σύμφωνα με την κυρία Καρατσόρη, ο εξωτερικός έλεγχος καλείται στο νέο αυτό περιβάλλον να ανταποκριθεί σε υψηλότερες προσδοκίες και «να παρέχει πληρέστερη και με μεγαλύτερη ακρίβεια ενημέρωση στους επενδυτές, στις επιτροπές ελέγχου, στους υπεύθυνους για την εταιρική διακυβέρνηση των επιχειρήσεων, μέσα από διευρυμένες εκθέσεις ελέγχου, να αξιολογεί και να διαγιγνώσκει εν τέλει την υγιή ή μη πορεία των οργανισμών». Ο ελεγκτικός κλάδος μετασχηματίζεται και αξιοποιεί πλέον την τεχνολογία για την παροχή αποτελεσμάτων υψηλότερης ποιότητας. «Η χρήση της τεχνολογίας στην πραγματοποίηση των ελέγχων του οικονομικού έτους 2021, θα βοηθήσει στην καινοτομία και στην υλοποίηση, προς μία πιο σωστή κατεύθυνση, των ανωτέρω προκλήσεων», σημειώνει η κυρία Καρατσόρη.

Εφαρμογές και πλατφόρμες που βασίζονται σε cloud περιβάλλον έχουν εξελιχθεί σημαντικά καθώς αυτές υιοθετούν τελευταίες λύσεις γνωστικής και τεχνητής νοημοσύνης. Η ικανότητα άντλησης του συνόλου των οικονομικών δεδομένων μιας επιχείρησης, μέσω της χρήσης έξυπνων εργαλείων που περιλαμβάνουν προγνωστικές δυνατότητες ανάλυσης, προσφέρει μεγαλύτερο εύρος και ανάλυση σε βάθος πληροφοριών, σχετικά με τους κινδύνους και τις όποιες αποκλίσεις και παράγει τελικά, ακριβέστερες πληροφορίες προς όφελος των επιχειρήσεων αλλά και του ευρύτερου συνόλου των ενδιαφερομένων μερών.

Έξυπνες πλατφόρμες
Οι τεχνολογικές δυνατότητες αλλά και η εμφάνιση της πανδημίας έκανε αναγκαία την απομακρυσμένη συνεργασί κι έδωσε επιπλέον ώθηση σε πλατφόρμες που λειτουργούν σε περιβάλλον cloud. Πρόκειται για online πλατφόρμες που χρησιμεύουν ως μέσο ανταλλαγής σημαντικών πληροφοριών για τη διενέργεια του ελέγχου. Βασικό όφελος είναι η μεγαλύτερη αλληλεπίδραση των στελεχών της επιχείρησης με την ομάδα ελέγχου και άμεση επικοινωνία, η οποία περιλαμβάνει πιο στοχευμένες και ουσιαστικές συζητήσεις σχετικά με συγκεκριμένα ευρήματα, κινδύνους και πληροφορίες. Πολλές πλατφόρμες μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν και δυνατότητες προγνωστικών αναλύσεων, αξιοποιώντας της τεχνολογίες του machine learning και του artificial intelligence. Έτσι, εντοπίζονται με καλύτερο τρόπο οι κίνδυνοι καθώς και οι αποκλίσεις στα δεδομένα, σε μεγαλύτερο εύρος και βάθος.

Ανδρέας Χατζηδαμιανού, Εταίρος και Επικεφαλής Ελεγκτικών Υπηρεσιών EY Ελλάδος
«Η ελεγκτική διαδικασία πιστοποιεί τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση των επιχειρήσεων, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στην προσπάθεια προσέλκυσης επενδύσεων, οι οποίες αποτελούν παράγοντα-κλειδί για την οικονομική ανάπτυξη και, κατ’ επέκταση, την κοινωνική ευημερία. Εφόσον εφαρμοστεί με βάση τις αρχές και τα πρότυπα που τον διέπουν, ο έλεγχος εξυπηρετεί την ανάγκη των επιχειρήσεων, των επενδυτών, των εποπτικών αρχών για διαφάνεια».

Ευαγγελία Καρατσόρη, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια, Ελεγκτικό Τμήμα, KPMG
«Ο ελεγκτικός κλάδος μετασχηματίζεται και αξιοποιεί πλέον την τεχνολογία για την παροχή αποτελεσμάτων υψηλότερης ποιότητας. Η ικανότητα άντλησης του συνόλου των οικονομικών δεδομένων μιας επιχείρησης, μέσω της χρήσης έξυπνων εργαλείων που περιλαμβάνουν προγνωστικές δυνατότητες ανάλυσης, προσφέρει μεγαλύτερο εύρος και ανάλυση σε βάθος πληροφοριών, σχετικά με τους κινδύνους παράγοντας ακριβέστερες πληροφορίες».

Ιωάννης Φίλος, Καθηγητής Ελεγκτικής – Διεθνών Προτύπων, Πάντειο Πανεπιστήμιο
«Οι υπηρεσίες auditing αποκτούν ιδιαίτερη αξία, ειδικά σε μια εποχή που εμφανίζονται νέοι κίνδυνοι όπως παραδείγματος χάρη η αξιοπιστία των πληροφοριακών συστημάτων, τα θέματα κυβερνοασφάλειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων-GDPR, το παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον στο οποίο καλούνται να δράσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις αλλά και θέματα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος».

Το παρόν και το μέλλον του Payroll Management Software

Τα σύγχρονα συστήματα είναι εργαλεία για την οικονομική διεύθυνση

Η διαχείριση μισθοδοσίας και η εκτέλεσή της εντός της επιχείρησης ή η ανάθεσή της σε εξωτερικό συνεργάτη (outsourcing) αποτελεί ένα από τα βασικά ερωτήματα για τη διοίκηση μιας επιχείρησης.

Όπως εξηγούν οι ειδικοί της αγοράς στο FinancePro, αυτό που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το κατά πόσο αξίζει το outsourcing ή όχι είναι κατά βάση το μέγεθος μιας επιχείρησης και σε δεύτερο βαθμό η δραστηριότητά της. Με την εργατική νομοθεσία να αλλάζει συνεχώς και τη διαχείριση αμοιβών ανθρωπίνου προσωπικού να αποτελεί διαχρονικά μια χρονοβόρα διαδικασία με πολλές ασάφειες, το outsourcing αποτελεί μια καλή επιλογή για τις περισσότερες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Ωστόσο, για τις μεγαλύτερες εταιρείες που μπορεί να έχουν προσωπικό που εργάζεται σε διαφορετικά σημεία ή και γραμμές παραγωγής, προκρίνεται η λειτουργία εσωτερικού συστήματος μισθοδοσίας. Ειδικά τώρα που νέες πρακτικές αξιοποίησης δεδομένων και επιχειρηματικής ευφυίας (Business Intelligence) μπορούν να αξιοποιηθούν όχι μόνο για τον υπολογισμό των αμοιβών αλλά και για να υπάρχει μια πιο πλήρης εικόνα του μισθολογικού κόστους που μπορούν να οδηγήσουν στον καλύτερο προϋπολογισμό μια επιχείρησης.

«Το outsourcing λειτουργεί εδώ και χρόνια και λειτουργεί καλά. Ωστόσο, οι μεγάλες επιχειρήσεις δύσκολα θα επιλέξουν κάποιο outsourcing μοντέλο», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Άκης Πρωτόπαπας, Services & Operations Manager της Epsilon HR.

Εξάλλου για τις περισσότερες επιχειρήσεις τα συστήματα μισθοδοσίας θα σταματήσουν να είναι επιλογή και θα γίνει αναγκαιότητα. Και αυτό λόγω ρυθμίσεων που αναμένεται να μπουν σύντομα σε εφαρμογή, όπως η ψηφιακή κάρτα εργασίας, το ψηφιακό ωράριο και η online σύνδεση με το υπουργείο Εργασίας. Το Εργάνη 2 Αναμένεται να μπει σε εφαρμογή, αρχικά στις μεγάλες τράπεζες και τα σουπερμάρκετ.

Η ωρομέτρηση, που είναι στην ουσία η συλλογή χρόνου απασχόλησης και η σύνθεση του με τη μισθοδοσία, ειδικά σε επιχειρήσεις που απασχολούν χιλιάδες προσωπικό με διαφορετικά ωράρια, βάρδιες κλπ. Χρειάζεται λοιπόν μια σύνδεση με το λογισμικό μισθοδοσίας που να «παντρεύει» αυτά τα δεδομένα για να υπολογίζονται σωστά μισθοί, εισφορές και παροχές.

Ολοκληρωμένα Συστήματα HR

Σε επίπεδο λογισμικού τα περισσότερα συστήματα μισθοδοσίας έρχονται ως τμήμα (module) ολοκληρωμένων συστημάτων Human Resources. «Το payroll είναι σήμερα το πιο σημαντικό κομμάτι μιας HR σουίτας, αλλά δεν είναι το μοναδικό που αξιοποιούν κυρίως οι μεγάλες επιχειρήσεις», σημειώνει ο κ. Πρωτόπαπας.

Διεθνώς αυξάνεται συνεχώς η ανάγκη των επιχειρήσεων για συνεχή μέτρηση της αποδοτικότητας του ανθρωπίνου δυναμικού τους. Μια τάση που αντιμετωπίζει ακόμη μεγαλύτερες προκλήσεις στην εποχή του κορονοϊού, όπου έχει αυξηθεί πάρα πολύ η τηλεργασία, αλλάζει συνεχώς το ωράριο λειτουργίας των εμπορικών επιχειρήσεων, ενώ στην παραγωγή ο αριθμός των εργαζομένων ανά βάρδια μεταβάλλεται λόγω των επιπλέον απαιτήσεων σε ζητήματα υγείας και ασφάλειας.

«Μέχρι σήμερα οι πληροφορίες επικεντρωνόταν στον σταθερό μισθό, το μέλλον μας επιφυλάσσει μια έντονη κινητικότητα γύρω από το χρόνο. Ο χρόνος εργασίας περνάει σε πρώτο πλάνο, καθώς φεύγουμε από περιπτώσεις οχταώρου σταθερής εργασίας και κινούμαστε σε πιο ευέλικτα ωράριο και τηλεργασία», αναφέρει ο Χρήστος Μπράτος, επικεφαλής HR Consulting Team της SoftOne.

Τα τμήματα HR καλούνται να εφαρμόζουν μοντέλα συνεχούς μέτρησης αξιολόγησης της απόδοσης, ενώ τα δεδομένα μισθοδοσίας αξιοποιούνται για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την παραγωγή ή τις πωλήσεις. Παράλληλα, άλλα modules δίνουν την δυνατότητα δημιουργίας σεναρίων και προϋπολογισμού του μισθολογικού κόστους που αξιοποιούνται από το οικονομικό τμήμα της επιχείρησης. Πολλά εργαλεία analytics φεύγουν από το τμήμα HR και μοιράζονται με προϊστάμενους τμημάτων και με την οικονομική διεύθυνση, γιατί αξιοποιούνται για την βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας.

Όλα αυτά οδηγούν στα λεγόμενα people analytics, δηλαδή σε εφαρμογές άντλησης και τεχνικών ανάλυσης δεδομένων του ανθρώπινου δυναμικού που βοηθούν στη λήψη αποφάσεων σχετικά με την αποτελεσματική διαχείρισή τους.

Αυτοματοποιήσεις

Στο πλαίσιο αξιοποίησης των people analytics σημαντική είναι η δυνατότητα αυτοματοποίησης τόσο της συλλογής των δεδομένων μισθοδοσίας, όσο και της παραγωγής reports. Η σύνδεση ενός συστήματος διαχείρισης μισθοδοσίας με μια «ψηφιακή κάρτα εργασίας» μπορεί να οδηγήσει στην εξοικονόμηση σημαντικών πόρων για τον υπολογισμό των μηνιαίων αμοιβών του προσωπικού.

«Σε οικονομίες που βασίζονται στις υπηρεσίες όπως η ελληνική, το βασικό κόστος είναι το μισθολογικό. Για αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία η διαχείριση των μισθολογικών δαπανών και η αξιοποίηση των δεδομένων για την βελτιστοποίηση της αξιοποίησης των ανθρώπινων πόρων», σημειώνει ο κ. Μπράτος προσθέτοντας ότι πλέον οι ανάγκες απαιτούν συνεχή επικοινωνία σε πραγματικό χρόνο μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων μιας σύγχρονης επιχείρησης. Ακόμη πολλές σουίτες HR προσφέρουν και ψηφιακές πλατφόρμες από τις οποίες το προσωπικό μιας επιχείρησης μπορεί να πραγματοποιήσει αιτήσεις για τις οποίες στο παρελθόν θα έπρεπε να «πάει στο λογιστήριο». Για παράδειγμα «μπορεί ένα εργαζόμενος να αιτηθεί μια άδεια ή να ζητήσει μια προκαταβολή και αφού αυτή εγκριθεί να ενημερωθεί αυτόματα το σύστημα μισθοδοσίας», όπως αναφέρει ο κ. Πρωτόπαπας.

Σημαντική είναι και η αυτοματοποίηση στην παραγωγή reports, μέσω συστημάτων Ρομποτικής Αυτοματοποίησης Διαδικασιών (Robotic Process Automation – RPA) που ενσωματώνονται σε αρκετά λογισμικά payroll management. Μέσω των συστημάτων RPA τα δεδομένα που εισάγονται στο σύστημα, εξάγονται αυτόματα και σε καθορισμένα από τον χρήστη τακτικά χρονικά διαστήματα σε reports που μπορούν αυτόματα να τροφοδοτήσουν, για παράδειγμα, ένα σύστημα Business Intelligence.

Η τεχνολογία RPA βρίσκει εφαρμογή σχεδόν σε κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα, που περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες εργασίες, για τις οποίες μπορεί να προγραμματιστεί ένας «ψηφιακό Ρομπότ» το οποίο θα μπορεί να τις εκτελεί, αντί για το ανθρώπινο χέρι.

Το μέλλον του Payroll Management

Όπως συμβαίνει και στα υπόλοιπα είδη επιχειρηματικού λογισμικού το μέλλον των συστημάτων διαχείρισης μισθοδοσίας βρίσκεται στο υπολογιστικό νέφος (Cloud). Αυτό επιτρέπει αφενός μεγαλύτερη ευελιξία στην αξιοποίηση του συστήματος, αλλά και ενδεχομένως μικρότερο αρχικό κόστος για τις επιχειρήσεις που εγκαθιστούν κάποιο λογισμικό. Ωστόσο, όπως σημειώνει ο κ. Πρωτόπαπας, λόγω των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων πολλές επιχειρήσεις παραμένουν σκεπτικές στο να μεταφέρουν στο Cloud τα συστήματα μισθοδοσίας. Ωστόσο η τάση διεθνώς πηγαίνει προς τα εκεί και σίγουρα θα ακολουθήσει και η χώρα μας.

Εξάλλου η λειτουργία ενός συστήματος payroll management είναι μια συνεχής διαδικασία. Με τις συνεχείς αλλαγές στις νομοθετικές διατάξεις για την εργασία, που στη χώρα μας θεωρούνται δεδομένες, σημαντικό για κάθε επιχείρηση είναι να έχει ένα πάροχο πληροφοριακού συστήματος ή έναν εξωτερικό συνεργάτη που θα μπορεί να ενσωματώνει τις αλλαγές αυτές στα συστήματα Διαχείρισης Ανθρωπίνων Πόρων.

Συστήματα ERP με… ένα κλικ: Οι νέες τάσεις που δημιουργεί η COVID-19

Εξαιτίας της πανδημίας,  μέσα σε ένα εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα, κοινωνία και επιχειρήσεις αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Ειδικότερα για τις επιχειρήσεις, η προσαρμογή αφορά στα πάντα: από το επιχειρηματικό μοντέλο και τον τρόπο λειτουργίας, ως και τα εργαλεία, όπως τα συστήματα ERP.

 

Οι ειδικοί του επιχειρηματικού λογισμικού σε Ελλάδα και εξωτερικό αναμένουν πως ακόμη και όταν η πανδημία θα αποτελέσει παρελθόν, οι επιχειρήσεις δεν θα επιστρέψουν στην προηγούμενη κατάσταση, αλλά θα συνεχίσουν έχοντας ενσωματώσει σημαντικά νέα στοιχεία.

 

Για παράδειγμα, θεωρούν ότι σε μεγάλο βαθμό η τηλεργασία θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα, έστω για μερικές ημέρες την εβδομάδα ή τον μήνα. Αυτό σημαίνει πως πλέον η μεταφορά ενός ERP συστήματος στο Cloud θεωρείται επιβεβλημένη.

 

Ακόμη και επιχειρήσεις που διστάζουν να παραχωρήσουν μέσω λογισμικού απομακρυσμένη πρόσβαση σε ευαίσθητα εταιρικά δεδομένα, πλέον εξετάζουν ασφαλείς τρόπους για να προσφέρουν τα προϊόντα τους στο Cloud, και σχεδιάζουν την επόμενη γενιά με τη λογική «cloud first». «Στο επιχειρηματικό λογισμικό η νέα κανονικότητα είναι το Cloud, ενώ οι νέες συνθήκες επιτάσσουν την αξιοποίησή του από όλες τις συσκευές, υπολογιστές, κινητά και tablet», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μιχάλης Λυμπεριάδης, Group Integrator Director της Epsilon Net.

 

Οι νέες συνθήκες επιτάσσουν την αξιοποίηση του επιχειρηματικού λογισμικού από όλες τις συσκευές, υπολογιστές, κινητά και tablet. Το cloud δεν αφορά μόνο στις περιπτώσεις όπου η πρόσβαση γίνεται από μια απομακρυσμένη θέση εργασίας, αλλά δημιουργεί δυνατότητες για περαιτέρω αξιοποίηση του ERP, μέσω ειδικών εφαρμογών για κινητά. Οι επιχειρήσεις πλέον μπορούν να μοιράζονται δεδομένα μέσω λύσεων mobile ERP στους εργαζομένους τους, όπου κι αν βρίσκονται.

 

ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΩΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Όπως εξηγούν παράγοντες της αγοράς, όλα αυτά δημιουργούν δύο βασικές προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν όλες οι επιχειρήσεις που σχεδιάζουν την μετάβασή τους στο Cloud. Η πρώτη είναι ότι το κόστος, τόσο σε επίπεδο κεφαλαίων όσο και σε ανθρωποώρες, δεν είναι καθόλου αμελητέο. Η δεύτερη είναι η αντιμετώπιση των αδυναμιών ασφαλείας που δημιουργούνται, αφενός με τη θωράκιση των υπολογιστών και των υπόλοιπων συσκευών που συνδέονται στο ERP και αφετέρου με την εκπαίδευση των χρηστών.

 

Λύσεις και για τα δύο παραπάνω προβλήματα προσφέρουν σχεδόν όλες οι εταιρείες ERP, διαθέτοντας το λογισμικό τους ως υπηρεσία (Software As A Service-SaaS). «Πλέον ακόμη και οι πιο σκεπτικοί έχουν πειστεί για τη χρησιμότητα του Software as a Service, το οποίο είναι πιο οικονομικό σε όλα τα επίπεδα και δίνει τη δυνατότητα σε πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν συστήματα ERP», σημειώνει ο κ. Λυμπεριάδης.

 

Με αυτή την πρακτική οι επιχειρήσεις-πελάτες δεν απαιτείται να εγκαταστήσουν κάποιο λογισμικό σε δικό τους server, αλλά αγοράζουν συνδρομές-άδειες χρήσης με ανανέωση. Έτσι, από τη μια εταιρείες που προμηθεύουν ERP συστήματα κερδίζουν μακροχρόνιους πελάτες και επαναλαμβανόμενη πηγή εσόδων, ενώ οι επιχειρήσεις-χρήστες μειώνουν τα κόστη τους, έχοντας παράλληλα κάποια σχετική ευελιξία.

 

ΟΙ ΝΕΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Η μεταφορά των ERP συστημάτων στο Cloud ανοίγει και νέες προοπτικές παραμετροποίησης, ανάλογα με τις ανάγκες και το μέγεθος κάθε επιχείρησης. Πλέον οι μεγαλύτερες εταιρείες πώλησης ERP συστημάτων διαθέτουν ηλεκτρονικά καταστήματα εφαρμογών (app stores), όχι πολύ διαφορετικά απ’ αυτά που χρησιμοποιούμε στα κινητά μας τηλέφωνα. Από τα app stores ο πελάτης του ERP, μπορεί να «κατεβάσει» εύκολα και γρήγορα συγκεκριμένες εφαρμογές, που ενσωματώνονται χωρίς προβλήματα και χωρίς να χρειάζονται ειδικές γνώσεις.

 

«Οι επιχειρήσεις φεύγουν από το παραδοσιακό μοντέλο των υποσυστημάτων διαφορετικών κατασκευαστών και προτιμούν τα ολοκληρωμένα ενιαία περιβάλλοντα λειτουργίας χωρίς διασυνδέσεις», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Νίκος Σαχίνης Γενικός Διευθυντής Niche Markets Division της Entersoft.

 

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα όρια μεταξύ των διαφόρων επιχειρηματικών λογισμικών να γίνονται ολοένα και πιο δυσδιάκριτα. Πολλές εφαρμογές ERP διαθέτουν πλέον εφαρμογές που παλαιότερα εντόπιζε κανείς σε CRM συστήματα, π.χ. για προώθηση και μάρκετινγκ. Αντίστοιχα πολλά CRM ρίχνουν παραδοσιακά «κάστρα» των ERP, όπως η τιμολόγηση.

 

«Τα σύγχρονα ERP είναι πλέον all in one. Δεν διαθέτουν μόνο τις λογιστικές εφαρμογές ή μια απλή διαχείριση. Πρέπει να διαθέτουν όλες τις σύγχρονες δυνατότητες, από τη διαχείριση πελατών έως το service και την εφοδιαστική αλυσίδα», τονίζει από τη μεριά του ο κ. Λυμπεριάδης.

 

Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΙ

Σε επίπεδο υπηρεσιών, οι ειδικοί της αγοράς εκτιμούν πως πλέον μπαίνουμε στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ). Πρακτικές μηχανικής μάθησης (Machine Learning) αξιοποιούνται συνεχώς στο επιχειρηματικό λογισμικό και ειδικά σε εφαρμογές που έχουν να κάνουν με την προστασία στις απάτες, στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

 

Πρακτικές ΑΙ αξιοποιούνται και για την βελτιστοποίηση επιχειρησιακών διαδικασιών, ειδικά στη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Αξιοποιώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη οι επιχειρήσεις μπορούν να μελετήσουν διάφορα σενάρια μέσω προσομοιώσεων, ειδικά για πιθανές σημαντικές μεταβολές τόσο επίπεδο προμηθειών, όσο και ζήτησης. «H σημασία του Business Intelligence και της Τεχνητής Νοημοσύνης αυξάνεται συνεχώς. Μια επιχείρηση που δεν έχει πρόσβαση στα στοιχεία της μέσω ενός BI εργαλείου δεν μπορεί να τα διαχειρίζεται επαρκώς, είναι ουσιαστικά “τυφλή”», τονίζει ακόμη ο κ. Λυμπεριάδης.

 

Τέλος, ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στις αυτοματοποιημένες διαδικασίες (Robotic Process Automation -RPA) που εντοπίζονται ολοένα και πιο συχνά στα σύγχρονα συστήματα ERP. Πρόκειται ουσιαστικά για «ψηφιακά ρομπότ» που εκτελούν αυτόματες εργασίες που κανονικά θα έκανε σε τακτά χρονικά διαστήματα ένας άνθρωπος-χρήστης του συστήματος, όπως για παράδειγμα η δημιουργία εβδομαδιαίων εκθέσεων για τις προμήθειες ή τις πωλήσεις.

 

Πλέον, αυτά τα τα «ψηφιακά ρομπότ» μπορούν να δημιουργηθούν χωρίς να απαιτείται η γνώση προγραμματισμού και η δημιουργία κώδικα. Όλα γίνονται μέσω ενός φιλικού για τον μέσο χρήστη περιβάλλοντος εργασίας των συγκεκριμένων εφαρμογών.

 

«Η αξιοποίηση AI και μηχανικής μάθησης Machine learning, τα adaptive επιχειρηματικά μοντέλα αλλά και η ενσωμάτωση τεχνολογιών όπως το Internet of Things στο ERP καθώς και η επικοινωνία των διαφόρων τμημάτων της επιχείρησης μέσω ενός συστήματος», αποτελούν πλέον βασικά χαρακτηριστικά για τα σύγχρονα συστήματα», υπογραμμίζει ο κ. Σαχίνης.

 

 

ΔΗΜΟΣ ΑΘΗΝΑΙΩΝ: ΕΤΟΙΜΑΖΕΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ERP ΤΩΝ ΟΤΑ

Πλέον συστήματα ERP δεν αξιοποιούν μόνο οι επιχειρήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σύστημα που προετοιμάζει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για το σύνολο του ελληνικού δημοσίου, ενώ ο Δήμος Αθηναίων γίνεται ο πρώτος ΟΤΑ που θα αποκτήσει ολοκληρωμένο ERP.

 

«Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε ένα ισχυρό και σύγχρονο περιβάλλον επεξεργασίας πληροφοριών με έμφαση στα θέματα διαχείρισης ανθρωπίνου δυναμικού, προμηθειών και οικονομικής διαχείρισης εξασφαλίζοντας μεταξύ άλλων την ασφάλεια και τους αποτελεσματικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς», εξηγεί στο Finance Pro ο Δημήτρης Σταμάτης, διευθύνων σύμβουλος της δημοτικής εταιρείες μηχανογράφησης και επιχειρησιακών μονάδων του Δήμου Αθηναίων (ΔΑΕΜ ΑΕ).

 

Με την υιοθέτηση του συστήματος ERP ο Δήμος Αθηναίων θα προχωρήσει στην ενοποίηση όλων των δραστηριοτήτων και των διαδικασιών του σε ένα κεντρικό σύστημα ελέγχου παρακολούθησης και συντονισμού στις κεντρικές και στις απομακρυσμένες εγκαταστάσεις του και θα παρέχει μία συνολική εικόνα για τη λειτουργία των υπηρεσιών του. «Με αυτόν τον τρόπο θα μετατραπεί σε ένα σύγχρονο οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης διασφαλίζοντας τα δυνητικά οφέλη από τη χρήση του συστήματος τόσο για τον ίδιο το φορέα όσο και για τον πολίτη», δηλώνει ο κ. Σταμάτης υπογραμμίζοντας ότι όλα αυτά θα οδηγήσουν στην αύξηση της ανταπόκρισης στις ανάγκες του πολίτη-δημότη «προσφέροντας απλές και φιλικές υπηρεσίες σε όλους τους τομείς και κυρίως σε εκείνους έχουν άμεση σχέση με την καθημερινότητά του και τις συναλλαγές του».

 

Στα πλεονεκτήματα του ERP για τον Δήμο Αθηναίων ο επικεφαλής της ΔΑΕΜ αναφέρει την μείωση που θα φέρει στο λειτουργικό κόστος των υπηρεσιών, μέσω της αύξησης της αποδοτικότητας του χρόνου και της διαθεσιμότητας της πληροφορίας. Αναμένεται σημαντική μείωση των εγγράφων εσωτερικής διαχείρισης που στη συνέχεια θα φέρει ταχύτερη απόκριση αιτημάτων προς τους πολίτες-δημότες και στην εξυπηρέτησή τους.

 

Η εφαρμογή ενός νέου συστήματος σε έναν μεγάλο και πολυσχιδή οργανισμό, όπως ένας δήμος, εμφανίζει ξεχωριστές προκλήσεις. Σε αυτές ο κ. Σταμάτης ξεχωρίζει το στοίχημα της αποδοχής και υποστήριξης του συστήματος από τα ανώτατα στελέχη και το προσωπικό που θα είναι και οι χρήστες του ERP. Μια ακόμη πρόκληση είναι η έγκαιρη απόσβεση της επένδυσης σε εύλογο χρονικό διάστημα αλλά και η απόδειξη στην πράξη της χρησιμότητας του ERP.

 

Το ERP βρίσκεται σε διαδικασία υλοποίησης. Σύμφωνα με τον κ. Σταμάτη, έχει ολοκληρωθεί η Φάση Α’ που αφορά στη Μελέτη Εφαρμογής, και αυτή τη στιγμή το έργο βρίσκεται λίγο πριν την ολοκλήρωση της Φάσης Β’ (Λειτουργικός και Εννοιολογικός Σχεδιασμός του Έργου και παράλληλα έχει ξεκινήσει η Φάση Γ’ που αφορά στην πορεία υλοποίησης του έργου και της προόδου ανάπτυξης της λύσης.

Δημήτρης Σταμάτης, Διευθύνων Σύμβουλος, ΔΑΕΜ Α.Ε. Ανώνυμη Αναπτυξιακή Εταιρεία Μηχανογράφησης και Επιχειρησιακών Μονάδων ΟΤΑ του Δήμου Αθηναίων