Χαράλαμπος Πηλιτσίδης: CFO της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας (Υπερταμείο)

Προ της μεταφοράς των εταιρειών στο Υπερταμείο οι επιδόσεις αρκετών εκ των θυγατρικών δεν ήταν αντάξιες των δυνατοτήτων τους με πολλά περιθώρια βελτίωσης, ενώ ορισμένες εξ αυτών μετέφεραν σημαντικά πολύχρονα προβλήματα του παρελθόντος προς επίλυση ή ακόμη και απειλούνταν η βιωσιμότητά τους», σημειώνει ο κ. Πιλιτσίδης.

Τονίζει όμως ότι οι εταιρείες του χαρτοφυλακίου του Υπερταμείου προχωρούν στη νέα εποχή. «Η ΔΕΗ προχωρά σταδιακά και βήμα-βήμα αλλάζει σελίδα, ατενίζοντας πλέον το μέλλον με αισιοδοξία. Το turn around των ΕΛΤΑ αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις, και ήδη η εφαρμογή ενός μεγάλου πλάνου μετασχηματισμού προχωρά, με σημαντικές επιτυχίες έως τώρα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Κύριε Πηλιτσίδη, πείτε μας μερικά λόγια για το Υπερταμείο, τι ρόλο επιτελεί;

Το Υπερταμείο είναι εταιρεία συμμετοχών με μοναδικό μέτοχο το Ελληνικό Δημόσιο. Ιδρύθηκε τυπικά το 2016, ξεκίνησε τη δραστηριότητά του το 2017 και απέκτησε την σημερινή μορφή του το 2018 με την μεταβίβαση σε αυτό της συμμετοχής του Ελληνικού Δημοσίου σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων.

Σήμερα συμμετέχει με πλειοψηφικό ή στρατηγικό ποσοστό σε επιχειρήσεις και οργανισμούς σε καίριους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, όπως : ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, ΤΑΙΠΕΔ, ΕΤΑΔ, ΕΛΤΑ, Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, ΟΑΣΑ, ΓΑΙΑΟΣΕ, ΕΤΒΑ-ΒΙΠΕ, ΔΕΘ HELEXPO, ΑΕΔΙΚ, ΚΑΘ, ΟΚΑΑ, Ελληνικές Αλυκές και 5G (ΦΑΙΣΤΟΣ) και σε πλήθος θυγατρικών και συγγενών των εταιρειών αυτών. Η αξία του συνολικού ενοποιημένου ενεργητικού που διαχειρίζεται το Υπερταμείο ανέρχεται σήμερα σε άνω των 6 δισ. ευρώ και ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων στις θυγατρικές και συγγενείς εταιρείες του ανέρχεται σε περίπου 31.000.

Η Εταιρεία διαχειρίζεται τα περιουσιακά της στοιχεία αποβλέποντας στη μακροπρόθεσμη επαύξηση της αξίας τους. Προωθεί μεταρρυθμίσεις των δημοσίων επιχειρήσεων, μεταξύ άλλων, μέσω, αναδιάρθρωσης, βέλτιστης εταιρικής διακυβέρνησης και διαφάνειας, την δημιουργία εσόδων και με σκοπό να συνεισφέρει πόρους για την υλοποίηση της επενδυτικής πολιτικής της χώρας και για την πραγματοποίηση επενδύσεων που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και να συμβάλει στην απομείωση των οικονομικών υποχρεώσεων της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Ποια ήταν η πορεία του Υπερταμείου έως σήμερα;

Προ της μεταφοράς των εταιρειών στο Υπερταμείο οι επιδόσεις αρκετών εκ των θυγατρικών δεν ήταν αντάξιες των δυνατοτήτων τους με πολλά περιθώρια βελτίωσης, ενώ ορισμένες εξ αυτών μετέφεραν σημαντικά πολύχρονα προβλήματα του παρελθόντος προς επίλυση ή ακόμη και απειλούνταν η βιωσιμότητά τους.

Παράλληλα στον τομέα των οικονομικών αναφορών και του ελέγχου υπήρχε ένα σύνθετο εγχείρημα, καθώς για πρώτη φορά ενοποιούνταν 15 συμμετοχές του Δημοσίου με πλήθος άλλων θυγατρικών και συγγενών αυτών, με διαφορετικούς τομείς δραστηριοποίησης, με διαφορετικές λογιστικές πολιτικές, πρακτικές και διαδικασίες, με 35 παρατηρήσεις/εμφάσεις στα πιστοποιητικά των ορκωτών ελεγκτών τους, 9 διαφορετικές ελεγκτικές εταιρείες ενώ ορισμένες είχαν καθυστέρηση άνω των δύο ετών στην δημοσίευση των καταστάσεών τους.

Στην περίοδο που ακολούθησε της μεταφοράς είχαμε:

  • Σημαντική βελτίωση των οικονομικών αναφορών και ελέγχου, όπου οι λογιστικές πολιτικές και πρακτικές ομογενοποιήθηκαν, οι παρατηρήσεις/εμφάσεις έχουν μειωθεί σχεδόν στο ¼ μέσω της επίλυσης σημαντικών θεμάτων του παρελθόντος, με άνω του 90% του ομίλου να ελέγχεται από τον ίδιο ελεγκτή, με εσωτερικές οικονομικές αναφορές σε μηνιαία, τριμηνιαία, εξαμηνιαία και ετήσια βάση και με δημοσίευση των οικονομικών καταστάσεων σχεδόν όλων των εταιρειών στις νόμιμες καταληκτικές ημερομηνίες ή και αρκετά νωρίτερα.
  • Σημαντική και συνεχή βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων. Οι επιδόσεις σχεδόν σε όλο το φάσμα των εταιρειών βελτιώνονταν σημαντικά και με συνεχή ρυθμό, έως και τα μέσα Μαρτίου 2020 όπου η βελτίωση ανακόπηκε από την πανδημία.
  • Αντοχή των εταιρειών στους σημαντικούς κραδασμούς της πανδημίας. Η έλευση της πανδημίας έπληξε ιδιαίτερα κλάδους στους οποίους δραστηριοποιούνταν οι εταιρείες του χαρτοφυλακίου μας, όπως στον κλάδο real estate (πχ χορηγούμενες εκπτώσεις ενοικίων), μεταφορών (ΟΑΣΑ, Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών σημαντική μείωση επιβατικής κίνησης), εκθέσεων (ΔΕΘ η οποία παρέμεινε για παρατεταμένο διάστημα κλειστή). Οι βελτιωμένες επιδόσεις της αμέσως προηγουμένης περιόδου βοήθησαν τις εταιρείες να αντέξουν τους κραδασμούς της περιόδου και να συνεχίσουν απρόσκοπτα την παροχή υπηρεσιών και αγαθών ζωτικής σημασίας για τους πολίτες (ύδρευση, μεταφορές, ταχυδρομικές και συναφείς υπηρεσίες, κεντρικές αγορές τροφίμων), καθ’ όλη την διάρκεια ισχύος των περιοριστικών μέτρων κυκλοφορίας.
  • Οι εταιρείες του χαρτοφυλακίου προχωρούν στη νέα εποχή. Η ΔΕΗ προχωρά σταδιακά και βήμα-βήμα αλλάζει σελίδα, ατενίζοντας πλέον το μέλλον με αισιοδοξία. Το turn around των ΕΛΤΑ αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις, και ήδη η εφαρμογή ενός μεγάλου πλάνου μετασχηματισμού προχωρά, με σημαντικές επιτυχίες έως τώρα. Παράλληλα και με την σημαντική συμβολή του Ελληνικού Δημοσίου προχωρά και η αποκατάσταση της λειτουργίας της Διώρυγας της Κορίνθου, με τρόπο που θα μειώσει σημαντικά την πιθανότητα μελλοντικής επανεμφάνισης προβλημάτων. Τα αποτελέσματα του 2020 και του 2021 επηρεάζονται σημαντικά από την επίδραση της πανδημίας στις εταιρείες του χαρτοφυλακίου μας αλλά και από one-off κόστη τα οποία ωστόσο ήταν απαραίτητα είτε για την επίλυση χρονιζόντων προβλημάτων του παρελθόντος (ΕΥΔΑΠ), είτε με κόστη μετασχηματισμού όπως αυτά των ΕΛΤΑ που όμως θα τα βοηθήσουν να περάσουν στη νέα εποχή.

Το Υπερταμείο ετοιμάζεται να παρουσιάσει το στρατηγικό σχέδιο για την περίοδο 2022-2024. Ποια είναι τα επόμενα βήματα;

Όσον αφορά το στρατηγικό σχέδιο, θα ζητούσαμε λίγη υπομονή μέχρι την παρουσίασή του.
Βρισκόμαστε ήδη στο τελικό στάδιο, με τη διοίκηση να οριστικοποιεί τον οδικό χάρτη για τα επόμενα βήματα τόσο σε στρατηγικό επίπεδο για την επίτευξη των βασικών στόχων και αποστολής, τη δημιουργία δηλαδή αξίας για την κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον, όσο και σε τακτικό επίπεδο για την γρήγορη ανάκτηση του χαμένου εδάφους λόγω της πανδημίας. Τα επόμενα βήματα σε γενικές γραμμές εστιάζουν σε
α) κινήσεις τακτικού επιπέδου για την ανάκτηση του χαμένου εδάφους κατά την διάρκεια της πανδημίας συνεχίζοντας την βελτίωση της αποτελεσματικότητας των εταιρειών και
β) κινήσεις σε στρατηγικό επίπεδο για την επίτευξη βασικών στόχων του Υπερταμείου που είναι να δημιουργήσει μία σημαντική επίδραση από τη λειτουργία του για την κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον και να συμβάλει στην ευημερία των πολιτών και της χώρας. Θέτουμε ήδη σύγχρονες εταιρικές αρχές λειτουργίας στις θυγατρικές εταιρείες μας, ενσωματώνοντας διεθνείς βέλτιστες πρακτικές, δημιουργώντας συγκεκριμένους δείκτες αξιολόγησης KPIs στις εταιρείες και απεικονίζοντας μια νέα αντίληψη για τον ρόλο του Υπερταμείου, όπου θα λειτουργεί μεταρρυθμιστικά, συμβάλλοντας στην καλύτερη αποτελεσματικότητα των εταιρειών. Σε αυτή την προσπάθεια φυσικά βοηθά και ο νέος οικονομικός κύκλος στον οποίο έχει μπει η χώρα και το συνολικό φιλεπενδυτικό – αναπτυξιακό κλίμα που υπάρχει.

Το Υπερταμείο και οι θυγατρικές του αρχίζουν με δειλά βήματα να είναι πιο εξωστρεφείς. Τι σημαίνει στην πράξη αυτό;

Σημαίνει πως ενώ από την μία έχουν πετύχει πολλά έως σήμερα, αυτά δεν έχουν επικοινωνηθεί όπως θα έπρεπε στην κοινωνία, και από την άλλη ότι θα πρέπει να περάσουν σε μία νέα φάση αλληλεπίδρασης και αμφίδρομης επικοινωνίας και διαφάνειας με την κοινωνία, τους πολίτες και πελάτες τους κατανοώντας καλύτερα τα θέλω, τις ανάγκες και τις προσδοκίες τους από αυτές για καλύτερες και αποτελεσματικότερες υπηρεσίες και να βελτιώνουν την απόκρισή τους σε αυτές.

Πώς θα μπορούσε το Υπερταμείο να λειτουργήσει ως καταλύτης νέων επενδύσεων;

Το Υπερταμείο ανέκαθεν υποβοηθούσε τις επενδύσεις, είτε απευθείας (με επενδύσεις στις θυγατρικές του, είτε μέσω των μερισμάτων, περίπου το 1/3 αυτών που καταβάλλει κατευθύνεται σε επενδύσεις) είτε μέσω των θυγατρικών του, ορισμένες εκ των οποίων έχουν εκτενή επενδυτικά προγράμματα, ωστόσο η πορεία αυτή προχωράει αργά και πρέπει να επιταχυνθεί.
Το Υπερταμείο μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης των επενδύσεων πολύπλευρα, μέσω των:

  • σημαντικών προγραμμάτων επενδύσεων θυγατρικών (π.χ. δίκτυα ύδρευσης/ αποχέτευσης),
  • πενδύσεων που υποβοηθούνται από τις θυγατρικές (πχ ΕΤΑΔ και ναυπηγεία, Σκαραμαγκά, τουρισμός, ΓΑΙΑΟΣΕ στο τομέα του logistics μέσω του Θριασίου κτλ),
  • υγατρικών που έχουν ενεργό εμπλοκή όπως πχ το ΤΑΙΠΕΔ με τη συμβολή της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας (PPF) ή η 5G με το Ταμείο Φαιστός, κ.α.

Financial Analytics: Ένας σύμμαχος του CFO στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων

Το σίγουρο είναι η αξιοποίηση των δεδομένων και η ανάλυσή τους μπορούν να προσφέρουν σημαντική αξία στις επιχειρήσεις και ειδικά στα οικονομικά τμήματα, που καλούνται μεταξύ άλλων να πάρουν σημαντικές αποφάσεις, βασισμένες σε μεγάλο βαθμό στα μέχρι στιγμής στοιχεία. Η εταιρεία ερευνών International Data Group (IDG) πραγματοποίησε πρόσφατα έρευνα από την οποία φάνηκε πως το 78% των κορυφαίων στελεχών συμφωνούν πως τα data analytics θα αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων σε σημαντικό βαθμό μέσα στα επόμενα τρία χρόνια. Το 86% των οργανισμών που συμμετείχαν στην έρευνα έχουν ήδη υιοθετήσει η σχεδιάζουν κάποια projects που αξιοποιούν δεδομένα, όμως μόλις το 46% έχει μια ξεκάθαρη στρατηγική σε αυτό τον τομέα.

Χρήστος Μίχας, Sales Lead Banking & Insurance Sector, SAS (Greece-Bulgaria)
«Ειδικότερα σε εποπτευόμενα περιβάλλοντα, όπως είναι ο τραπεζικός και ο ασφαλιστικός κλάδος, τα δεδομένα και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να προσδώσουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που επιζητούν οι οργανισμοί».

Γιατί όμως τα data analytics είναι τόσο σημαντικά; “Στο post-COVID περιβάλλον, οι επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν σε καθεστώς αυξημένης αστάθειας και αβεβαιότητας, σε επίπεδο μακροοικονομικών τάσεων αλλά και γεωπολιτικής -μεταξύ άλλων. Την ίδια στιγμή, οι προσδοκίες των πελατών έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών και ο ανταγωνισμός σε κάθε κλάδο της οικονομίας αυξάνεται συνεχώς βάζοντας τις επιχειρήσεις υπό συνεχή πίεση να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα και να βελτιώσουν τα αποτελέσματα. Επιπρόσθετα οι ρυθμιστικές αρχές ανά τον κόσμο δημιουργούν συνεχώς νέους κανόνες για τη λειτουργία των επιχειρήσεων”, εξηγεί ο Χρήστος Μίχας, Sales Lead Banking & Insurance Sector, SAS (Greece-Bulgaria)

Σύμφωνα με τον ίδιο η χρήση «αναλυτικών τεχνικών (Data Analytics) σε συνδυασμό με τα δεδομένα μεγάλης κλίμακας (BIG DATA) αποτελούν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των επιχειρήσεων στο να βελτιώσουν την εξοικονόμηση κόστους, να επαναπροσδιορίσουν τις διαδικασίες τους, να κατανοήσουν τα κίνητρα και την στρατηγική των ανταγωνιστών τους, να βρουν το συγκριτικό τους πλεονέκτημα και, ίσως το πιο σημαντικό, να δημιουργήσουν μια εξαιρετική και πραγματικά εξατομικευμένη εμπειρία πελάτη».

Ειδικότερα σε εποπτευόμενα περιβάλλοντα, όπως είναι ο τραπεζικός και ο ασφαλιστικός κλάδος, τα δεδομένα και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να προσδώσουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που επιζητούν οι οργανισμοί για να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί στο παγκόσμιο τερέν και να επιτύχουν την απαιτούμενη κερδοφορία. «Η επένδυση σε τεχνολογίες analytics είναι επιβεβλημένη και αποτελεί μονόδρομο για την βιωσιμότητά τους», καταλήγει ο κ. Μίχας.

Ευστάθιος Λιακόπουλος, CEO και ιδρυτής, BSS
«Η ψηφιοποίηση επέτρεψε σε τεχνολογίες όπως η προηγμένη ανάλυση, η τεχνητή νοημοσύνη, τα μεγάλα δεδομένα και το cloud, να διεισδύσουν και να μεταμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις συμπεριφέρονται και ανταγωνίζονται στην αγορά».

Αναγκαία η χάραξη στρατηγικής
Η ψηφιοποίηση επέτρεψε σε τεχνολογίες όπως η προηγμένη ανάλυση, η τεχνητή νοημοσύνη, τα μεγάλα δεδομένα και το cloud, να διεισδύσουν και να μεταμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις συμπεριφέρονται και ανταγωνίζονται στην αγορά. Οι μεγάλες εταιρείες αγκαλιάζουν αυτές τις τεχνολογίες για να πραγματοποιήσουν ψηφιακό μετασχηματισμό, αποθηκεύουν νέα και πολύτιμα δεδομένα, δεν είναι απαραιτήτως σίγουρες πώς να μεγιστοποιήσουν τις δυνατότητές τους, επειδή τα δεδομένα δεν είναι δομημένα ή δεν συλλαμβάνονται εντός της εταιρείας.
“Στη BSS ως Σύμβουλοι Επιχειρήσεων στην Χρηματοοικονομικό κλάδο, με εξειδικευμένη ομάδα αναλυτών κινούμαστε γρήγορα προς τη βελτιστοποίηση των big data, αξιοποιούμε πλήρως τις δυνατότητες αδόμητων και μεγάλου όγκου δεδομένων για τους πελάτες μας. Ανακαλύπτουμε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και νέες ευκαιρίες στην αγορά, με συγκεκριμένα βήματα που υπόσχονται οι λύσεις μεγάλων δεδομένων και cloud, με ακρίβεια, ασφάλεια και ταχύτητα για τη δημιουργία προβλέψεων και προγνωστικών στρατηγικών”, τονίζει ο κ. Ευστάθιος Λιακόπουλος, CEO και ιδρυτής της BSS εξηγώντας τα βήματα για τη χάραξη της κατάλληλης στρατηγικής αξιοποίησης των επιχειρησιακών και οικονομικών δεδομένων μιας επιχείρησης:

  1. Καθορίζουμε μια στρατηγική δεδομένων
    Ο καθορισμός μιας στρατηγικής δεδομένων πρέπει πάντα να ξεκινά με έναν επιχειρηματικό στόχο. Μια ολοκληρωμένη στρατηγική θα εκτείνεται σε όλα τα τμήματα, καθώς και στο δίκτυο των συνεργατών. Οι εταιρείες πρέπει να εξετάσουν πού κατευθύνονται και αναπτύσσονται τα δεδομένα τους, αντί να επικεντρώνονται σε βραχυπρόθεσμες, προσωρινές διορθώσεις.
  2. Επιλέγουμε τη σωστή πλατφόρμα
    Οι ανάγκες κάθε επιχείρησης είναι διαφορετικές. Η επιλογή μιας πλατφόρμας δεδομένων cloud που είναι τόσο ευέλικτη όσο και επεκτάσιμη, θα επιτρέψει στους οργανισμούς να συλλέγουν όσα περισσότερα δεδομένα χρειάζονται κατά την επεξεργασία τους σε πραγματικό χρόνο, με απούλητη ασφάλεια
  3. Ξεκινάμε με ένα πρόβλημα
    Τα μεγάλα δεδομένα έχουν πολλές δυνατότητες. Ο εντοπισμός και η αντιμετώπιση μιας επιχειρηματικής πρόκλησης κάθε φορά και η επέκταση από τη μια λύση στην άλλη καθιστά την εφαρμογή της τεχνολογίας μεγάλων δεδομένων συνεκτική και ρεαλιστική.

«Ο στόχος μας είναι να εντάξουμε όλο και περισσότερες επιχειρήσεις στην ψηφιοποίηση ώστε να προχωρούν προς την πλήρη υιοθέτηση λύσεων big data, καθώς οι νέες τεχνολογίες θα παρέχουν οικονομικά αποδοτικές λύσεις τόσο στις μικρές όσο και στις μεγάλες εταιρείες με πρόσβαση στην καινοτομία και τεράστια ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα», τονίζει ο κ. Λιακόπουλος.

Δρ. Κωνσταντίνος Παζάλος, Director, Innovation & Analytics WITSIDE.
«Η πρόγνωση είναι αυτή που καθορίζει πλέον τους δείκτες κερδοφορίας και αυτό θα γίνεται όλο και πιο ορατό, καθώς από ανταγωνιστικό πλεονέκτημα θα εξελίσσεται σε απαραίτητη δεξιότητα επιβίωσης».

Η δύναμη των advanced analytics για τους CFOs
Με την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και της μηχανικής μάθησης (Machine Learning) η ανάλυση των δεδομένων ξεπερνά τις παραδοσιακές μορφές του business intelligence (BI) με αποτέλεσμα να μπορούν να παραχθούν όχι μόνο συμπεράσματα αλλά και προβλέψεις. Η αξιοποίηση των δεδομένων, σε συνδυασμό με στατιστικούς αλγόριθμους και μηχανική μάθηση μπορεί να οδηγήσει το οικονομικό τμήμα μιας επιχείρησης όχι μόνο στο να γνωρίζει το τι έχει συμβεί αλλά και να έχει μια πολύ καλή κατανόηση για το τι έρχεται και το πως μπορεί κάθε απόφαση να επηρεάσει το μέλλον. «Οι CFOs έχουν εγγενή σχέση με τη διαχείριση και ερμηνεία δεδομένων. Τώρα καλούνται να πρωταγωνιστήσουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό των εταιριών τους. Διαθέτουν το πλεονέκτημα της εξοικείωσης με την εξέταση εναλλακτικών (what-if) σεναρίων και συνεπώς τους είναι πιο εύκολο να κατανοήσουν την αξία της πρόγνωσης που οδηγεί στην πρόληψη με τα advanced analytics», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Δρ. Κωνσταντίνος Παζάλος, Director, Innovation & Analytics της εταιρείας διαχείρισης και αξιοποίησης δεδομένων WITSIDE.
Mε την αξιοποίηση των advanced analytics και τη δημιουργία εναλλακτικών σεναρίων οι CFOs μπορούν να απαντούν σε κρίσιμα ερωτήματα, όπως για παράδειγμα:

  • Πως θα κινηθούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές το επόμενο τρίμηνο και τι πρέπει να κάνω για να αυξήσω την εισπραξιμότητά τους ώστε να πετύχω το στόχο για Χ έσοδα;
  • Πως θα διαμορφωθεί η ζήτηση ανά SKU το επόμενο διάστημα και τι διορθωτικές κινήσεις πρέπει να κάνω για να την ικανοποιήσω με το ελάχιστο δυνατό απόθεμα;
  • Ποιους πελάτες κινδυνεύω να χάσω και τι ενέργειες μπορώνα κάνω για τους κρατήσω ώστε να αποφέρουν Χ έσοδα και Ψ κέρδος;.

Τηλεπικοινωνίες: Νέες υπηρεσίες και εργαλεία στην εποχή της ψηφιοποίησης

ΟΤΕ, Vodafone, Wind και Nova πραγματοποιούν τον δικό τους μετασχηματισμό και από εταιρείες τηλεπικοινωνιών μετατρέπονται σε ομίλους τεχνολογίας, με στόχο να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες που δημιουργούνται στις ελληνικές επιχειρήσεις, εκμεταλλευόμενοι μεταξύ άλλων το ευρύ δίκτυο συνεργατών τους και το εκτεταμένο πελατολόγιο τους.

Έτσι βλέπουμε υπηρεσίες, όπως η δημιουργία sites ή και e-shop για επιχειρήσεις, ψηφιακά τηλεφωνικά κέντρα και ειδικά προϊόντα για τηλεργασία και απομακρυσμένη συνεργασία μεταξύ των εργαζομένων μιας επιχείρησης. Ακόμη επεκτείνονται και σε καθετοποιημένες λύσεις για συγκεκριμένους επιχειρηματικούς κλάδους, όπως για παράδειγμα εφαρμογές για τη διαχείριση επαγγελματικών οχημάτων, ή συστήματα μετρήσεων σε κρίσιμες υποδομές και εξοπλισμό των επιχειρήσεων.

Ιδιωτικά Δίκτυα
Εκτός όμως από τις υπηρεσίες που προσφέρονται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι αναπτύσσουν και μεγάλα έργα, στοχευμένα κυρίως σε βιομηχανίες και μεγάλες εγκαταστάσεις όπως λιμάνια ή αεροδρόμια, αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων δικτύων όπως οι οπτικές ίνες και το 5G.

Tα ιδιωτικά δίκτυα κινητής επιτρέπουν σε επιχειρήσεις να διασυνδέουν «πράγματα» (things) όπως οχήματα και μηχανήματα με ένα κεντρικό σημείο ελέγχου, χρησιμοποιώντας τεχνολογία 4G ή 5G και παρέχουν ασφάλεια, αξιοπιστία και διαρκή διαθεσιμότητα. Σε σχέση με τα δημόσια δίκτυα, ένα ιδιωτικό δίκτυο λόγω της κλειστής αρχιτεκτονικής του, προσφέρει απόλυτη ασφάλεια, ενώ ταυτόχρονα καλύπτει πλήρως το επιχειρησιακό πεδίο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το campus network (ιδιωτικό δίκτυο) με υποδομή κινητής τηλεφωνίας που εφαρμόστηκε από την COSMOTE συνεργασία με την Ericsson στο εργοστάσιο παραγωγής ηλιακών θερμοσιφώνων της Calpak στο Λουτράκι. Στο δίκτυο αυτό είναι συνδεδεμένα τα ρομποτικά μηχανήματα της Gizelis Robotics, όσο και της πλατφόρμας καινοτόμων εφαρμογών Industrial IoT (IIoT) και Αugmented Reality (AR) της εταιρείας PTC. Με τη χρήση αλγορίθμων Μηχανικής Μάθησης (Machine Learning) και διαδικασιών Ανάλυσης Δεδομένων (Data Analytics), συλλέγονται και αξιοποιούνται κρίσιμα δεδομένα που παράγονται από τους ρομποτικούς μηχανισμούς σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.

Η Vodafone έχει θέσει σε λειτουργία για τον Εμπορικό Λιμένα Πειραιά, ένα Mobile Private Network (MPN) βασισμένο σε καινοτόμες τεχνολογίες και λύσεις Internet of Things , που καλύπτει αποτελεσματικά τις σημερινές αλλά και τις μελλοντικές ανάγκες της επιχείρησης. Το νέο ιδιωτικό δίκτυο που μπορεί να αναβαθμιστεί άμεσα σε 5G, διασυνδέει όλα τα σημεία επαφής του λιμένος, από τους χειριστές στις γερανογέφυρες μέχρι το κέντρο ελέγχου και περιλαμβάνει 11 ιδιωτικούς σταθμούς κινητής τηλεφωνίας, 2000 τερματικά και αισθητήρες, 2 Data Centers και 80 διασυνδέεις οπτικών ινών. Παράλληλα έχει δοθεί βάρος στην αδιάλειπτη λειτουργία ώστε να μεταφέρει με ασφάλεια μεγάλο όγκο δεδομένων.

H Wind έχει προχωρήσει σε συνεργασία με Myrmex Inc. (Material Handling Robotics) για την επόμενη γενιά δικτύων 5G Stand Alone (5GSA) για εφαρμογές ρομποτικής. Η τεχνολογία 5GSA είναι απαραίτητη για την παροχή του υψηλού εύρους ζώνης, της χαμηλής απόκρισης (latency) και της υψηλής αξιοπιστίας, στοιχεία απαραίτητα για την ομαλή και ασφαλή λειτουργία σε τομείς της Βιομηχανίας 4.0, τομείς που τα δίκτυα πέμπτης γενιάς θα αναδιαμορφώσουν ριζικά το επόμενο διάστημα.

Ψηφιακή αναβάθμιση των επιχειρήσεων
Σύμφωνα με τον Δείκτη Ψηφιακής Ετοιμότητας των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων που δημιούργησε το εργαστήριο ELTRUN του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών 1 στις 2 ελληνικές ΜμΕ σήμερα (από 1-50 εργαζομένους) βρίσκεται στα πρώτα στάδια ωριμότητας (Elementary, Basic), ενώ μόλις 1 στις 8 κατατάσσεται σε προχωρημένο στάδιο (Advanced) και καμία στο ιδεατό (Ideal).
Αυτό, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς αναδεικνύει τις αυξημένες ανάγκες των ελληνικών επιχειρήσεων για σύγχρονες και οικονομικές λύσεις που εκτός της βελτίωσης της παραγωγικότητας θα μειώσουν και το «ψηφιακό χάσμα» που χωρίζει τις ελληνικές επιχειρήσεις με αντίστοιχες επιχειρήσεις άλλων χωρών της Ευρώπης.

Για τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι μιλούν στο Finance Pro αρμόδια στελέχη των εταιρειών OTE, Vodafone και Wind.

Θάνος Φαλάγγας, Διευθυντής Εnterprise & Business Marketing & CRM, Ομίλου ΟΤΕ

Η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή είναι ζήτημα επιβίωσης για τους μικρομεσαίους
«Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, καθώς αντιπροσωπεύουν το 98% του συνόλου των επιχειρήσεων της χώρας. Η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή είναι για τις επιχειρήσεις αυτές ζήτημα επιβίωσης, κάτι που φάνηκε ακόμη πιο ξεκάθαρα κατά τη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης. Στην COSMOTE, στηρίζουμε διαχρονικά την ανάπτυξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και την ψηφιακή πρόοδο της χώρας μας. Με τις μεγαλύτερες επενδύσεις σε δίκτυα σταθερής και κινητής τηλεφωνίας και προηγμένες ψηφιακές λύσεις προσαρμοσμένες στο προφίλ κάθε επιχείρησης, ενισχύουμε την ευελιξία και αυξάνουμε την ανταγωνιστικότητά τους, συνεισφέροντας ταυτόχρονα στη μείωση των δαπανών τους. Ξεκινώντας από βασικές λειτουργικές εφαρμογές, όπως είναι αυτή του τηλεφωνικού κέντρου, έως τη διαχείριση στόλου οχημάτων και τη δημιουργία μιας ισχυρής online παρουσίας, βοηθάμε τις επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν τα οφέλη της τεχνολογίας στην πράξη. Επιπλέον, μέσω της ενέργειας #GrowYourBusiness, από το 2017 εκπαιδεύουμε δωρεάν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ώστε να κάνουν το επόμενο βήμα τους στην ψηφιακή εποχή. Με τη δύναμη της τεχνολογίας και τις δυνατότητες των σύγχρονων ψηφιακών μέσων, θέλουμε να συμβάλουμε σε έναν κόσμο, καλύτερο για όλους».

Γιώργος Τζανετάκος, Γενικός Διευθυντής, Vodafone Business

Διαθέτουμε και προσφέρουμε μία ολοκληρωμένη γκάμα επιχειρηματικών λύσεων
«Αξιοποιώντας τις πιο σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες και διασυνδέοντας ανθρώπους, εγκαταστάσεις και αντικείμενα, το Vodafone Business στηρίζει οργανισμούς και επιχειρήσεις στην προσπάθειά τους να επιτύχουν σε έναν ολοένα και περισσότερο ψηφιακό κόσμο. Με την εμπειρία στη συνδεσιμότητα, την κορυφαία πλατφόρμα IoT και το παγκόσμιο αποτύπωμα του Ομίλου Vodafone, το Vodafone Business μπορεί να προσφέρει σε επιχειρήσεις όλων των μεγεθών υπηρεσίες που θα τις βοηθήσουν να εξελιχθούν και να επιτύχουν. Στη Vodafone διαθέτουμε και προσφέρουμε μία ολοκληρωμένη γκάμα επιχειρηματικών λύσεων, που καλύπτουν το σύνολο των αναγκών μικρών, μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων και είμαστε κατάλληλα τοποθετημένοι ώστε να αναγνωρίσουμε τις υπηρεσίες που όχι μόνο μπορούν να συμβάλλουν στον ψηφιακό τους μετασχηματισμό και να οδηγήσουν σε αύξηση της ανταγωνιστικότητάς τους, αλλά και να επιταχύνουν την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των πελατών μας: από παραδοσιακές υπηρεσίες connectivity έως και το Internet of Things, αλλά και από το Cloud και τα απομακρυσμένα εργαλεία έως και τα ιδιωτικά δίκτυα. Έτσι, προσφέρουμε έναν ολιστικό τρόπο με ολοκληρωμένες ψηφιακές υπηρεσίες που μπορούν να βοηθήσουν τις ελληνικές επιχειρήσεις να κάνουν το άλμα τους προς το αύριο της τεχνολογίας».

Τερέζα Μπέτσι, Business Sales Direct & Major Accounts, Senior Manager WIND Ελλάς

Στοχεύουμε σε προσεγγίσεις, που δημιουργούν αξία στους πελάτες μας
«Η συνεχής υιοθέτηση των τελευταίων τάσεων της τεχνολογίας είναι το κλειδί για την επίτευξη του ψηφιακού μετασχηματισμού και κατ’ επέκταση της επιτυχίας κάθε επιχείρησης. Στη WIND Ελλάς αναπτύσσουμε καινοτόμες υπηρεσίες και ολοκληρωμένες προτάσεις που συνδυάζουν την σταθερή με την κινητή τηλεφωνία και την συνδεσιμότητα με δίκτυα νέας γενιάς προσφέροντας ολοκληρωμένες λύσεις και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε κάθε επιχείρηση, όσο μικρή ή μεγάλη είναι. Με τον πελάτη πάντα στο επίκεντρο προτείνουμε λύσεις που απαντούν στις επικοινωνιακές του ανάγκες και τον καθοδηγούν στο ψηφιακό μέλλον. Μέσα από το οικοσύστημα WIND Business IoT (Smart cities, Smart parks, Smart fleet, Smart freeze) και λύσεις, όπως το Wind Secure SD-WAN, συνθέτουμε tailor made λύσεις που μετατρέπουν το δίκτυο σε «έξυπνο», πιο γρήγορο, πιο ευέλικτο και αυτοματοποιημένο. Στοχεύουμε σε προσεγγίσεις, που δημιουργούν αξία στους πελάτες μας είτε είναι start ups, μικρομεσαίες ή μεγάλοι οργανισμοί ώστε να επωφελούνται από τα πλεονεκτήματα της ψηφιοποίησης».

Γιάννης Γκίκας, Γενικός Διευθυντής Ελλάδας, Κύπρου, Ρουμανίας και Βουλγαρίας της Checkpoint Software Technologies Ltd

Η σημασία της κυβερνοασφάλειας
«Όσο επιταχύνεται η στροφή στο digital, το ψηφιακό έγκλημα αυξάνεται και πλέον βρίσκεται στις πιο συχνές πρακτικές οργανωμένου εγκλήματος, μαζί με το trafficking και τη διακίνηση ναρκωτικών», αναφέρει στο Finance Pro ο Γιάννης Γκίκας, Γενικός Διευθυντής Ελλάδας, Κύπρου, Ρουμανίας και Βουλγαρίας της Check Point Software Technologies.

Η πιο συνηθισμένη πρακτική εξαπάτησης είναι αυτή του ηλεκτρονικού “ψαρέματος” (phishing), η οποία αποτελεί μια αρκετά παλιά διαδικτυακή απάτη, που όμως εξελίσσεται διαρκώς. Μέσω μιας ψεύτικής ιστοσελίδας ή ενός μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου οι κυβερνοεγκληματίες επιχειρούν να οδηγήσουν τον χρήστη στο να κατεβάσει μολυσμένα αρχεία. «Οι επιθέσεις γίνονται ολοένα και πιο έξυπνες και τα μηνύματα όλο και πιο αληθοφανή, ενώ πλέον οι κυβερνοεγκληματίες μελετούν το στόχο τους πριν προχωρήσουν σε μια επίθεση. Βλέπουμε να γίνονται στόχοι phishing ανώτερα και ανώτατα στελέχη που είναι πιο πιθανό να έχουν πρόσβαση σε εταιρικά συστήματα», τονίζει ο κ. Γκίκας.

Συστήματα στα ομηρεία
Ο πιο συχνός τρόπος επίθεσης είναι το ransomware. Ένας τύπος κακόβουλου λογισμικού το οποίο όταν εγκατασταθεί σε έναν υπολογιστή κρυπτογραφεί τα αρχεία του και στη συνέχεια ζητάει από τον χρήστη να καταβάλει κάποιο χρηματικό ποσό, συνήθως μέσω Bitcoin, για να τα αποκρυπτογραφήσει. «Στην Ελλάδα τα στοιχεία που αφορούν επιθέσεις ransomware δείχνουν πως ένας οργανισμός δέχεται επίθεση κατά μέσο όρο 479 φορές την εβδομάδα τους τελευταίους 6 μήνες», αναφέρει ακόμη κ. Γκίκας και σημειώνει πως οι χάκερ πλέον χρησιμοποιούν την τεχνική του τριπλού εκβιασμού, και απειλούν όχι μόνο τους στόχους τους, αλλά τους πελάτες και τους συνεργάτες αυτού. Σύμφωνα με την Check Point: Το πιο διαδεδομένο κακόβουλο λογισμικό στην Ελλάδα είναι το AgentTesla, το οποίο επηρεάζει το 13% των οργανισμών. Η λίστα με το διαδεδομένο κακόβουλο λογισμικό στην Ελλάδα περιλαμβάνει 3 Infostealers, 1 Mobile (Joker), 1 Banking Trojan (Trickbot), 1 RAT (AgentTesla) και 1 Downloader (Joker). Το 98% των κακόβουλων αρχείων στην Ελλάδα στάλθηκαν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Ο πιο κοινός τύπος εκμετάλλευσης ευπάθειας στην Ελλάδα είναι η απομακρυσμένη εκτέλεση κώδικα, επηρεάζοντας το 67% των οργανισμών.

Το Υπερταμείο θέλει να κάνει στροφή στις επενδύσεις

Το όραμα αυτό παρουσίασε συνοπτικά ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΕΣΥΠ, Γρηγόρης Δημητριάδης, κατά τη διάρκεια ημερίδας που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ). “Όραμά μας είναι η μετεξέλιξή μας σε ένα Public Wealth Fund, που επιτρέπει και την αξιοποίηση της πολύτιμης διεθνούς εμπειρίας για τη μεγιστοποίηση της αξίας της δημόσιας περιουσίας και παράλληλα διευκολύνει την προσέλκυση επενδυτών”, σημείωσε ο κ. Δημητριάδης δίνοντας το γενικό περίγραμμα του Στρατηγικού Σχεδίου του Υπερταμείου 2022-2024, το οποίο αναμένεται να εγκριθεί μέχρι το τέλος του έτους.

Χρηματοδότηση της ανάπτυξης
Όπως εξηγούν στο FinancePro αρμόδιες πηγές, στόχος είναι να ξεφύγει η ΕΕΣΥΠ από τον στενό ρόλο της εταιρείας holding των δημοσίων επιχειρήσεων και να λειτουργήσει αναπτυξιακά ως επενδυτής, ενισχύοντας συνολικά την ελληνική οικονομία. Αυτό θα γίνει με την επένδυση των κερδών της ΕΕΣΥΠ από τα μερίσματα των θυγατρικών του σε εταιρείες και επιχειρηματικά σχέδια του ιδιωτικού τομέα. Αντλώντας εμπειρία από αντίστοιχα funds που διαθέτουν πολλά άλλα κράτη εντός και εκτός Ευρώπης, αυτή η δραστηριότητα της ΕΕΣΥΠ θα προχωρήσει σταδιακά με μικρά βήματα. Άλλωστε, η επιτυχία του εγχειρήματος είναι συνυφασμένη με το μεγάλο στοίχημα της ανάταξης των δημοσίων επιχειρήσεων, προκειμένου αυτές να βελτιώσουν τις υπηρεσίες τους προς τους πολίτες αλλά και να παράγουν κέρδη. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές η αρχή μπορεί να γίνει ακόμη και με μικρές επενδύσεις της τάξης των 5-10 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς πέρα από την άμεση επένδυση η παρουσία του κρατικού επενδυτικού ταμείου μπορεί να λειτουργήσει ενισχυτικά τόσο στην προσέλκυση άλλων επενδυτών όσο και στην εξασφάλιση δανείων χρηματοδότησης.
Εξάλλου, στόχος της διοίκησης του Υπερταμείου είναι να προχωρήσει σε συνεργασίες και με ξένα funds. Ήδη η ΕΕΣΥΠ είναι μέλος του διεθνούς δικτύου One Planet Sovereign Wealth Funds, στο οποίο συμμετέχουν όλα τα μεγάλα δημόσια επενδυτικά ταμεία με ισχυρές πολιτικές βιώσιμης ανάπτυξης (ESG).

Οι προοπτικές του real estate
Άλλη μια πηγη εσόδων για το Υπερταμείο μπορούν να αποτελέσουν τα ακίνητα της Εταιρείας Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ) αλλά και των υπόλοιπων θυγατρικών του, όπως ΕΥΔΑΠ, ΟΑΣΑ, ΕΛΤΑ,ΓΑΙΑΟΣΕ κ.α. Όπως είπε ο κ. Δημητριάδης μέσα στα επόμενα δύο χρόνια το Υπερταμείο θα προχωρήσει στην αποτίμηση όλου του real estate των επιχειρήσεων που έχει υπό την ομπρέλα του.

«Μέσω μιας συμφωνίας-πλαίσιο θα κάνουμε συστηματικά αυτή τη δουλειά. Να καταγράψουμε, να διασταυρώσουμε, σε συνεργασία και με το ΤΕΕ όπως φαίνεται, και να προχωρήσουμε προσδιορίζοντας τα στάδια ωρίμανσης των ακινήτων. Πράγμα που θα κάνουν προφανώς οι ίδιες οι εταιρείες, αλλά θα μπορούμε να ελέγχουμε καλύτερα τα χρονοδιαγράμματα» εξήγησε ο επικεφαλής του Υπερταμείου. Στη συνέχεια, θα υιοθετηθεί μία ομιλική πολιτική για τη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας, εφαρμόζοντας και δοκιμάζοντας ορισμένες νέες λύσεις. «Ένα πολύ καλό ακίνητο δεν σημαίνει ότι είναι έτοιμο να αξιοποιηθεί, καθώς ενδέχεται να βρίσκεται αντιμέτωπο με καταπατήσεις και άλλου είδους προβλήματα. Οπότε μπορούμε να βρούμε τι μπορούμε να ωριμάσουμε για να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε και πώς» σημείωσε.

Αντίστοιχα, θα προχωρήσει η καταγραφή και εκτίμηση της αξίας όλων των επιχειρήσεων και των συμμετοχών της ΕΕΣΥΠ. Όπως σημείωσε εξάλλου ο κ. Δημητριάδης, «για να αξιοποιήσουμε τη Δημόσια περιουσία θα πρέπει πρώτα να ξέρουμε ποια είναι αυτή, να την καταγράψουμε και να ωριμάσει για να συμβάλλει στην ανάπτυξη».

Τα αποτελέσματα του 2020 και οι εξελίξεις του 2021
Καθαρά ενοποιημένα κέρδη ύψους 56,8 εκατ ευρώ. κατέγραψε το Υπερταμείο (ΕΕΣΥΠ) στη χρήση του οικονομικού έτους 2020. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση τα αποτελέσματα σε επίπεδο Ομίλου επηρεάστηκαν από την έλευση της πανδημίας, η οποία ανέκοψε την επιτάχυνση της βελτίωσης των επιδόσεων των θυγατρικών που παρατηρήθηκε στις αρχές του 2020 και είχε ισχυρή επίδραση σε κλάδους όπως οι μεταφορές, η διαχείριση ακίνητης περιουσίας κ.α.. Όλες οι εταιρείες του Ομίλου εστίασαν την προσοχή τους στον μετριασμό των επιπτώσεων της πανδημίας στις οικονομικές τους επιδόσεις, με προσπάθεια να συγκρατηθεί η πτώση των εσόδων, με παράλληλο εξορθολογισμό των εξόδων. Παράλληλα, οι θυγατρικές του Υπερταμείου συνέχισαν απρόσκοπτα την παροχή υπηρεσιών και αγαθών ζωτικής σημασίας για τους πολίτες (ύδρευση, μεταφορές, ταχυδρομικές και συναφείς υπηρεσίες, κεντρικές αγορές τροφίμων), καθ’ όλη την διάρκεια ισχύος των περιοριστικών μέτρων κυκλοφορίας.

Το 2021 η πανδημία και τα μέτρα για τον περιορισμό συνεχίζουν να επηρεάζουν το σύνολο των κλάδων στους οποίους δραστηριοποιούνται οι εταιρείες του χαρτοφυλακίου του Υπερταμείου (ΕΕΣΥΠ). Το 2ο εξάμηνο για τις περισσότερες από αυτές υπήρξαν σημαντικές εξελίξεις σχετικά με την υλοποίηση των επενδυτικών τους προγραμμάτων. Συνοπτικά καταγράφονται οι εξελίξεις του 2021 μέχρι στιγμής ανά κλάδο δραστηριότητας:

Κλάδος Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας: το 2021 χαρακτηρίζεται από την πολύ επιτυχημένη επιστροφή της ΔΕΗ στις αγορές, την ταχύτητα υλοποίησης του μετασχηματισμού της, καθώς και την αναβάθμιση της πιστοληπτικής της ικανότητας. Επιπλέον είναι σε διαδικασία ολοκλήρωσής η συμφωνία-πλαίσιο της ΕΥΔΑΠ με το ελληνικό Δημόσιο που διασφαλίζει την τιμή του αδιύλιστου νερού για την περίοδο 2021-2040 και που σηματοδοτεί παράλληλα την έναρξη του μετασχηματισμού της εταιρίας. Τέλος, προχωράει η υλοποίηση του επενδυτικού πλάνου της ΕΥΑΘ για την αναβάθμιση του υδροδοτικού της συστήματος που συμπεριλαμβάνει την επισκευή του υδαταγωγού της Αραβησσού και την υλοποίηση των συστημάτων τηλεμετρίας Scada.

Κλάδος Real Estate & Asset Development: Με την ανάληψη των καθηκόντων από τη νέα Διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ μια σειρά από έργα βαρύνουσας σημασίας δρομολογήθηκαν με ταχύτατους ρυθμούς: Η πώληση και η μεταβίβαση της Ελληνικόν Α.Ε στην HELLINIKON GLOBAL I S.A.. Η ανακήρυξη προτιμητέου επενδυτή για την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού με δεσμευτική προσφορά ύψους €1,5 δις. Η ανακήρυξη προτιμητέου επενδυτή για τη ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ με δεσμευτική προσφορά ύψους €733 εκατ.. Η επιτάχυνση των διαδικασιών για την παραχώρηση της μαρίνας Καλαμαριάς και την πώληση του 67% των μετοχών του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου. Η ΕΤΑΔ ολοκλήρωσε τον διαγωνισμό για την πώληση ακινήτου στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά με τελικό τίμημα €37,3 εκατ. (+21,5% από την τιμή εκκίνησης). Παράλληλα, υπήρξε σταδιακή επαναλειτουργία των επιχειρηματικών μονάδων της εταιρείας (Ακτή Βουλιαγμένης, Μουσείο Αχίλλειο, το Κάμπινγκ Φαναριού και Ασπροβάλτας κ.α). Η ΓΑΙΑΟΣΕ υπέγραψε σύμβαση μίσθωσης με τον Δήμο Αγίων Αναργύρων για έκταση που περιβάλλει τον πρώην σιδηροδρομικό σταθμό, ενώ η ΔΕΘ ολοκλήρωσε με επιτυχία την πρώτη COVID-free έκθεση στο εκθεσιακό της κέντρο.

Κλάδος Food & Supply: H ΚΑΘ εξασφάλισε σημαντική επιχορήγηση από το Πράσινο Ταμείο για την ενίσχυση της πρωτοβουλίας “SOCIAL PLATE” (συνολικού ποσού ύψους €310 χιλ.) με στόχο τη μείωση της σπατάλης φαγητού και τη στήριξη των ευπαθών ομάδων. Ο ΟΚΑΑ απέδωσε προς χρήση στους επαγγελματίες αλιείς και ιχθυέμπορους της Βορείου Ελλάδος, έργα βελτίωσης των εγκαταστάσεων της Ιχθυόσκαλας Νέας Μηχανιώνας, Θεσσαλονίκης -ύψους άνω των €4 εκατ.. Οι ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΑΛΥΚΕΣ το 2021 ανακάμπτουν σε επίπεδο επιδόσεων και θέτουν τις βάσεις για περαιτέρω ανάπτυξη.

Κλάδος Ταχυδρομικών Υπηρεσιών: O ‘Όμιλος ΕΛΤΑ εγκαινιάζει μία νέα εποχή καθώς, στο κέντρο διαλογής της εταιρίας στο Κρυονέρι, άρχισε να λειτουργεί η νέα επένδυση εγκατάστασης ρομπότ για την υβριδική διαλογή. Παράλληλα τέθηκε σε λειτουργία το νέο Mobile Application για τους πελάτες της ΕΛΤΑ Courier.

Κλάδος Μεταφορών & Υποδομών: Οι Συγκοινωνίες Αθηνών (Όμιλος ΟΑΣΑ) ξεκίνησαν την διεξαγωγή ερευνών ικανοποίησης πελάτη. Παράλληλα, δίνουν μεγάλη έμφαση στην εξυπηρέτηση των πελατών της εν μέσω της πανδημίας, μέσα από τη σταδιακή ένταξη νέων λεωφορείων – μέσω Leasing – στο στόλο των οχημάτων τους, καθώς και στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού. Σε ότι αφορά στην αξιοποίηση των 23 περιφερειακών αεροδρομίων, ολοκληρώθηκε με επιτυχία ο διαγωνισμός για την ανάδειξη προτιμητέας κοινοπραξίας συμβούλων για το αεροδρόμιο Καλαμάτας. Τέλος, στην ΑΕΔΙΚ προχωρούν οι μελέτες για την αποκατάσταση της Διώρυγας. Παράλληλα μέσα στον Αύγουστο ολοκληρώθηκε με την συμβολή του Υπερταμείου η δανειοδότηση της εταιρείας από την Τράπεζα Πειραιώς για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών της.

Ο φορολογικός χάρτης του 2022 για επιχειρήσεις και νομικά πρόσωπα

Παναγιώτης Παντελής
φοροτεχνικός
Το μη επιστρεπτέο ποσό θα είναι τουλάχιστον 50% για όλες τις επιστρεπτέες προκαταβολές, ενώ μέχρι σήμερα ίσχυε μόνο για τις επιστρεπτέες 4-7. Υπό προϋποθέσεις το μη επιστρεπτέο ποσό μπορεί να φτάσει και το 75%

Πρόκειται για τη δεύτερη μείωση φορολόγησης που πραγματοποιείται τα τελευταία χρόνια, καθώς το 2019 είχε μειωθεί ο συντελεστής από το 28% στο 24%, ενώ συνεχίζει να ισχύει και ο μειωμένος συντελεστής 5% στα διανεμόμενα κέρδη. Όπως αναφέρει στο FinancePro o φοροτεχνικός Παναγιώτης Παντελής, άλλη μια καλή είδηση είναι η μείωση του ποσού που θα κληθούν να επιστρέψουν οι επιχειρήσεις που έλαβαν το βοήθημα των επιστρεπτέων προκαταβολών. Με βάση τις νέες προβλέψεις, το 28% των επιχειρήσεων θα επιστρέψει το 1/4 του ποσού, το 39% το 1/3, και το 33% το 50%. «Το μη επιστρεπτέο ποσό θα είναι τουλάχιστον 50% για όλες τις επιστρεπτέες προκαταβολές, ενώ μέχρι σήμερα ίσχυε μόνο για τις επιστρεπτέες 4-7. Υπό προϋποθέσεις το μη επιστρεπτέο ποσό μπορεί να φτάσει και το 75%. Αν προσθέσουμε ότι εάν το επιστρεπτέο ποσό πληρωθεί εφάπαξ, θα παρέχεται μια επιπλέον έκπτωση ύψους 15%, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το βοήθημα ήταν πάρα πολύ καλό», σημειώνει ο κ. Παντελής.

Σωτήρης Γιούσιος
Senior Partner, Head of Tax της Grant Thornton
Το νομοσχέδιο για τις μετατροπές-συγχωνεύσεις, ενισχύει την φορολογική ελάφρυνση των επιχειρήσεων, και θα βοηθήσει σημαντικά την αναδιάρθρωση και τον εξορθολογισμό της οικονομίας

Φοροκίνητρα για συγχωνεύσεις
Η κυβέρνηση ετοιμάζει ακόμη την παροχή κινήτρων για την προώθηση των συγχωνεύσεων και των συνεργασιών μικρών κυρίως και μεσαίων επιχειρήσεων. «Εκτός από τις μειώσεις στους φόρους εισοδήματος και περιουσίας, που ισχύουν ήδη για το 2021 και 2022, σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις περιέχονται στο νέο υπό συζήτηση νομοσχέδιο για τις μετατροπές – συγχωνεύσεις. Με το νομοσχέδιο αυτό παρέχονται σημαντικά φορολογικά κίνητρα, όπως μείωση του φορολογικού συντελεστή κατά 30%, μεταφορά ζημιών, έκπτωση τόκων σε περίπτωση δανείου για αγορά επιχειρήσεων, μειωμένη φορολογία για κεφαλαιοποίηση / διανομή αφορολογήτων αποθεματικών και άλλα. Αυτό το νομοσχέδιο, σε συνδυασμό με τα ήδη υπάρχοντα, ενισχύει την φορολογική ελάφρυνση των επιχειρήσεων, και θα βοηθήσει σημαντικά την αναδιάρθρωση και τον εξορθολογισμό της οικονομίας», σημειώνει ο Σωτήρης Γιούσιος Senior Partner, Head of Tax της Grant Thornton.

Παρεμβάσεις όπως αυτές κρίνονται απαραίτητες για την ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας, που προϋποθέτει την διευκόλυνση της αύξησης των μεγεθών των ελληνικών επιχειρήσεων. Ως προς το ζήτημα αυτό ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο εκσυγχρονισμός και η ενίσχυση των ρυθμιστικών κινήτρων για την αύξηση του μεγέθους των ελληνικών επιχειρήσεων μέσα από συνεργασίες, συγχωνεύσεις ή εξαγορές καθώς η αύξηση του μεγέθους θα επιτρέψει την ανάπτυξη οικονομιών κλίμακας, την ενδυνάμωση της εξωστρέφειας, την μεταφορά τεχνογνωσίας αλλά και τη διεύρυνση της πελατειακής βάσης.

Οι ασφαλιστικές εισφορές και το πρώτο ένσημο
Πέρα από τη φορολογία, ελαφρύνσεις αναμένονται και στο μέτωπο των ασφαλιστικών εισφορών, στο πλαίσιο του στόχου της κυβέρνησης για μείωση του μη μισθολογικού κόστους κατά 5 μονάδες έως το 2023.

Ήδη έχουν εφαρμοστεί μειώσεις 0,9% από τον Ιούνιο του 2020 και 3% που ίσχυσε από 1 Ιανουαρίου του 2021 και θα επεκταθεί και το 2022. Από τις αρχές της ερχόμενης χρονιάς αναμένεται να ενεργοποιηθεί η διάταξη του ασφαλιστικού νόμου Κατρούγκαλου που διατηρήθηκε στον ασφαλιστικό νόμο Βρούτση για την μείωση των εισφορών υπέρ του επικουρικού κατά 0,5 μονάδες, στο 6% από το 6,5%. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η μείωση των εργοδοτικών εισφορών επικουρικού κατά 0,25% και ταυτόχρονα η μείωση των εργατικών εισφορών επικουρικού κατά επίσης 0,25%.

Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της εργασίας εντάσσεται και το μέτρο για το «πρώτο ένσημο» που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, από τη φετινή ΔΕΘ. Για το 2022, και προκειμένου να περιοριστεί η ανεργία των νέων στο πλαίσιο αντιμετώπισης των συνεπειών της πανδημίας, όλοι οι νέοι από 18 έως 29 ετών που δεν έχουν προηγούμενη εργασιακή εμπειρία και θα προσληφθούν εντός του έτους, λαμβάνουν προπληρωμένο χρόνο εργασίας που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για την πρώτη τους απασχόληση. Η ενίσχυση ανέρχεται συνολικά στα 1.200 ευρώ για τους πρώτους 6 μήνες πλήρους απασχόλησης.

Από αυτό το ποσό, τα μισά θα τα λαμβάνει ο εργαζόμενος – επιπλέον του μισθού του – ως κίνητρο εύρεσης εργασίας, και τα υπόλοιπα ο εργοδότης ως επιδότηση του μισθολογικού κόστους. Για εργασία μερικής απασχόλησης, που αντιστοιχεί περίπου στο 50% της πλήρους, θα δίνεται το ήμισυ του ποσού.

Γιάννης Κουτκουδάκης
Oικονομικός Διευθυντής της Epsilon Net
Τεχνολογίες όπως το Digital Accounting, επιτρέπουν στον χρήστη της εφαρμογής να σκανάρει τα παραστατικά και η εφαρμογή να πραγματοποιεί αυτόματα τις λογιστικές καταχωρήσεις

Λογισμικό συστήματα που εξασφαλίζουν κανονιστική συμμόρφωση και αξιοπιστία
Με τις φορολογικές αλλαγές να είναι ιδιαίτερα συχνές, οι εταιρείες πληροφορικής που παρέχουν εφαρμογές για τα λογιστικά γραφεία και τα οικονομικά τμήματα των επιχειρήσεων ενσωματώνουν λύσεις με στόχο την κανονιστική συμμόρφωση και την αξιοπιστία της φορολογικής αποτύπωσης.

«Στο κομμάτι του λογισμικού που απευθύνεται στις οικονομικές υπηρεσίες, εκτός από το αυτονόητο που είναι η ενημέρωση των αλλαγών στην φορολογική αλλά και την εργατική νομοθεσία, σχεδιάζουμε και την επόμενη ημέρα», σημειώνει στο FinancePro o Γιάννης Κουτκουδάκης, Oικονομικός Διευθυντής της Epsilon Net.

Ο ίδιος αναφέρει ως παράδειγμα τις εφαρμογές του Oμίλου στις οποίες έχει ενσωματωθεί ένα σύστημα αλληλεπίδρασης, προκειμένου οι χρήστες να μπορούν να ενημερώνονται για τις τελευταίες εξελίξεις και αλλαγές βάσει των νόμων αλλά και των εγκυκλίων που εκδίδουν οι αρμόδιες Αρχές. «Οι εφαρμογές μας συνδέονται άμεσα με το e-forologia.gr, την ενημερωτική πύλη του Ομίλου, στο οποίο συγκεντρώνουμε όλη τη φορολογική και εργατική νομοθεσία, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα υποβολής ερωτήσεων που απαντά η επιστημονική μας ομάδα», δηλώνει.

«Ακόμη στα λογιστικά μας προγράμματα ετοιμάζουμε λειτουργίες που εντοπίζουν αυτόματα το είδος της επιχείρησης στην οποία καταχωρούνται στοιχεία και αντλεί δεδομένα ανάλογα με το είδος της εργασίας της επιχείρησης και το θεσμικό πλαίσιο που τη διέπει», συμπληρώνει ο Oικονομικός Διευθυντής της Epsilon Net.

Στο «παιχνίδι» μπαίνουν και τεχνολογίες όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) και η διαχείριση των δεδομένων. «Πρόκειται για τεχνολογίες που μας δίνουν τη δυνατότητα δημιουργίας επαναστατικών εφαρμογών όπως το Digital Accounting το οποίο επιτρέπει στον χρήστη της εφαρμογής να σκανάρει τα παραστατικά και η εφαρμογή να πραγματοποιεί αυτόματα τις λογιστικές καταχωρήσεις. Αυτό είναι κάτι που προσφέρουμε ήδη στους λογιστές και θα το ενσωματώσουμε σύντομα και στον επιχειρηματικό μας λογισμικό», τονίζει ο Οικονομικός Διευθυντής της Epsilon Net.

Σάκης Καραμητρούσης
Branch General Manager Northern Greece της Entersoft.
Οι δυνατότητες της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (Fintech) συμμετέχουν ουσιαστικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, εκσυγχρονίζοντας παραδοσιακές και ενίοτε χρονοβόρες πρακτικές προς όφελος τους

H σημασία του Fintech
Εξάλλου, η Χρηματοοικονομική Τεχνολογία (Financial Technology, FinTech) στο σύνολό της έχει συμβάλλει τα μέγιστα στην ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών που εστιάζουν στην καλύτερη εξυπηρέτηση και ικανοποίηση των σημερινών αναγκών σε επιχειρήσεις και οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένης και της αξιοπιστίας των οικονομικών στοιχείων.

«Αυτού του είδους οι τεχνολογίες αιχμής, εξελίσσουν τους παραδοσιακούς τρόπους παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών μέσα από καινοτόμες ψηφιακές λύσεις, όπως οι νέες μορφές ηλεκτρονικών πληρωμών, ο αυτοματοποιημένος έλεγχος οικονομικών συναλλαγών, καθώς και οι προηγμένες μορφές παρακολούθησης προϋπολογισμών και απολογισμών δαπανών», τονίζει ο Σάκης Καραμητρούσης, Branch General Manager Northern Greece της Entersoft.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σε ένα σύγχρονο πληροφορικό σύστημα όπως το Entersoft Business Suite και εντός ενός απόλυτα ασφαλούς περιβάλλοντος επικοινωνίας, διενεργούνται αυτοματοποιημένα όλες οι λειτουργίες ελέγχου των οικονομικών συναλλαγών. Επιπρόσθετα και μέσω on-line επικοινωνίας με τις τράπεζες διενεργούνται με ασφάλεια ενέργειες όπως: μαζικές εντολές πληρωμής, εισαγωγές αναλυτικών κινήσεων λογαριασμών – χωρίς πληκτρολόγηση και συμφωνίες υπολοίπων. «Οι δυνατότητες της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (Fintech) συμμετέχουν ουσιαστικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, εκσυγχρονίζοντας παραδοσιακές και ενίοτε χρονοβόρες πρακτικές προς όφελος τους», τονίζει ακόμη ο κ. Καραμητρούσης.

Προσχέδιο προϋπολογισμού:
Οι φορο-ελαφρύνσεις του 2022 για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Μείωση των συντελεστών του ΕΝΦΙΑ, φορολογικά κίνητρα για ενίσχυση ηλεκτρονικών συναλλαγών, «πάγωμα» της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης στα εισοδήματα του ιδιωτικού τομέα, επέκταση της μείωσης κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών, μείωση του φορολογικού συντελεστή των επιχειρήσεων στο 22% από 24%, εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ έως το Ιούνιο σε μεταφορές, καφέ, μη αλκοολούχα ποτά, κινηματογράφους και το τουριστικό πακέτο, σε γυμναστήρια και σχολές χορού είναι μεταξύ των ελαφρύνσεων άνω των 2 δισ. ευρώ που εφαρμόζονται το 2022 για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2022 προβλέπονται οι εξής παρεμβάσεις:

  1. Συνεχίζεται, και για το 2022, η απαλλαγή από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης των εισοδημάτων από τον ιδιωτικό τομέα
  2. Επεκτείνεται, για το 2022, η μείωση κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών.
  3. Μειώνεται περαιτέρω ο φόρος εισοδήματος των επιχειρήσεων – σε μόνιμη βάση – από το 24% στο 22%.
  4. Επεκτείνεται η εφαρμογή των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στις μεταφορές, τον καφέ και τα μη αλκοολούχα ποτά, στους κινηματογράφους και το τουριστικό πακέτο, έως τoν Ιούνιο του 2022.
  5. Μειώνεται ο συντελεστής ΦΠΑ στα γυμναστήρια και στις σχολές χορού, από το 24% στο 13%, έως τον Ιούνιο του 2022.
  6. Επεκτείνεται η αναστολή πληρωμής του τέλους συνδρομητικής τηλεόρασης, έως τον Ιούνιο του 2022.
  7. Καταργείται ο φόρος γονικών παροχών – δωρεών για συγγενείς πρώτου βαθμού, που αφορά αξίες έως 800.000 ευρώ.
  8. Μειώνεται το τέλος συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας, από 12% έως 20% που κυμαίνεται σήμερα, στο 10% και καταργείται για νέους έως 29 ετών, από την 1η Ιανουαρίου 2022.
  9. Μειώνεται, σε μόνιμη βάση, ο ΦΠΑ των ζωοτροφών που προορίζονται για ζωική παραγωγή, από το 13% στο 6%.
  10. Μετά την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών, προχωρούμε στη μείωση των συντελεστών υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, που θα ισχύσει για το 2022. Η άσκηση έχει ως στόχο την δικαιότερη κατανομή του φόρου, με παράλληλη μείωση του ΕΝΦΙΑ για την πλειονότητα των πολιτών, από το νέο έτος.
  11. Φορολογικά κίνητρα για την περαιτέρω αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Από τον Ιανουάριο του 2022 και έως το 2025, το 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής προς συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους, και μέχρι του ποσού των 5.000 ευρώ ετησίως, εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα των φυσικών προσώπων.
  12. Αναμόρφωση του πλαισίου της φορο-λοταρίας. Πλέον θα δίνεται διαφορετική στάθμιση, ανάλογα με το ποσοστό του εισοδήματος που καταναλώνεται και με το οικογενειακό εισόδημα.
  13. Χορήγηση προσαυξημένης έκπτωσης για δαπάνες που αφορούν σε πράσινη οικονομία, ενέργεια και ψηφιοποίηση.

Νέα δυναμική στις Εξαγορές και Συγχωνεύσεις

Καθώς η παγκόσμια οικονομία ετοιμάζεται να επανέλθει μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, η αγορά των Εξαγορών και Συγχωνεύσεων (Ε&Σ) στην Ελλάδα βρίσκει ξανά τον βηματισμό της.

Μετά το 2020 που αποδείχτηκε μια πολύ δύσκολη χρονιά σε παγκόσμιο επίπεδο λόγω της επίδρασης της πανδημίας της COVID-19, και καθώς τα προγράμματα εμβολιασμών προχωρούν αναμένεται αναθέρμανση και της αγοράς Εξαγορών και Συγχωνεύσεων. Θετικά αναμένεται να λειτουργήσουν και τα κεφάλαια που θα εισρεύσουν στη χώρα μας από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Όπως εκτιμούν οικονομικοί αναλυτές η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε καλό σημείο για να προσελκύσει επενδυτές που αναζητούν ευκαιρίες στην Ελλάδα αλλά και για τις ενώσεις επιχειρήσεων με σκοπό την δημιουργία «leaders» στον κλάδο τους. Όπως δηλώνει χαρακτηριστικά στο FinancePro ο κ. Γιώργος Μακρυπίδης, Partner, Corporate Finance της PwC Ελλάδας «η χώρα μας έχει ανακτήσει μια ιδιαίτερη επενδυτική δυναμική, που άδικα φρέναρε ως αποτέλεσμα της πανδημίας».

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα αποδόσεων χρέους κρατικών και εταιρικών εκδόσεων και οι προσδοκίες για εταιρικά αποτελέσματα που θα αναπτύσσονται με ισχυρούς ρυθμούς, μετά από σχεδόν μία δεκαετία, δημιουργούν ένα ενδιαφέρον μίγμα για δυνητικούς επενδυτές. «Το επίπεδο ρίσκου είναι πλέον αποδεκτό, οι αποδόσεις ανταγωνιστικές σε σχέση με συγκρίσιμες γεωγραφίες και οι συζητήσεις με γνώριμους και νέους επενδυτές τείνουν να αποκτούν εκθετική τάση», εκτιμά ο κ. Μακρυπίδης.

Οι κλάδοι που προσελκύουν το ενδιαφέρον
Ήδη, βάσει των μέχρι σήμερα συμφωνηθέντων και των σχετικών ανακοινώσεων, η αξία των συναλλαγών Εξαγορών και Συγχωνεύσεων (Ε&Σ)  προβλέπεται να ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ, όταν στο σύνολο της χρονιάς πέρσι είχαν φτάσει σε αξία τα 1,6 δισ. ευρώ. “Προερχόμενοι από ένα σχετικά μουδιασμένο 2020 σε επίπεδο συναλλαγών, ως αποτέλεσμα της πανδημίας, όσοι από εμάς εργαζόμαστε στον κλάδο των εξαγορών και συγχωνεύσεων, δεν μπορούμε να έχουμε παράπονο για το τι εξελίσσεται κατά τη διάρκεια του 2021 και το τι κατά πάσα πιθανότητα μέλλει γενέσθαι στο προσεχές τουλάχιστον μέλλον”, αναφέρει ο κ. Μακρυπίδης.

Το 2020 είδε κάποιους κλάδους να είναι πλήρως «εμβολιασμένοι» καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας, παρουσιάζοντας απλά ένα ελαφρύ σάστισμα κατά τον Μάρτιο και Απρίλιο του 2020 και μία ισχυρή δυναμική έκτοτε. Στους κλάδους αυτούς περιλαμβάνονται η πράσινη ενέργεια, τα τρόφιμα, οι υποδομές και φυσικά ο τραπεζικός κλάδος με την ολοκλήρωση συναλλαγών ορόσημο για το μέλλον του τραπεζικού συστήματος.

Άλλοι κλάδοι που «νόσησαν» με περισσότερα συμπτώματα, όπως ο τουρισμός και η βιομηχανία, έχουν ήδη αρχίσει να ανακτούν το βηματισμό τους μέσα στο 2021, προσελκύοντας δυνητικούς επενδυτές που βλέπουν πλέον την ομαλοποίηση των χρηματοροών και των αποδόσεων προσφέροντας τιμήματα που δημιουργούν προϋποθέσεις συναλλαγών.

Μεγαλύτερα deals
Ο αριθμός των Εξαγορών και Συγχωνεύσεων (Ε&Σ) μειώθηκε κατά 31% το 2020, όμως η μέση αξία συναλλαγής αυξήθηκε κατά 19 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2019, αντανακλώντας μια μεταστροφή προς μεγαλύτερες συναλλαγές, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της PWC.

Συγκεκριμένα, το 2020, παρά τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες, υλοποιήθηκαν 10 συναλλαγές μεγάλης κεφαλαιοποίησης (αξίας άνω των 100 εκατ. ευρώ), έναντι οχτώ το 2019. Αξίζει να σημειωθεί ότι από τις 10 μεγαλύτερες σε αξία συναλλαγές, στις οχτώ συμμετείχαν ξένοι επενδυτές, αναδεικνύοντας την τάση προσέλκυσης ξένων επενδυτών στο ελληνικό επιχειρηματικό περιβάλλον.

Διαφοροποίηση σημειώθηκε και στην κατεύθυνση των συναλλαγών σε σχέση με το 2019, με τις εισερχόμενες συναλλαγές να μειώνονται σε αριθμό κατά 22 συναλλαγές, άλλα να αυξάνονται σε όρους μέσης αξίας κατά 46 εκατ. Παράλληλα, οι εγχώριες συναλλαγές αυξήθηκαν οριακά σε αριθμό (κατά δυο συναλλαγές) ενώ διπλασιάστηκε η μέση αξία τους.

Συνολικά, η αγορά Εξαγορών και Συγχωνεύσεων οδηγήθηκε από εγχώριες συναλλαγές οι οποίες ήταν κατά μέσο όρο μικρές και οδηγούμενες από ελληνικά κεφάλαια, ενώ οι εισερχόμενες και εξερχόμενες συναλλαγές ήταν λιγότερες σε αριθμό αλλά με υψηλότερο μέσο μέγεθος.

Σε αντίθεση με το 2019 όπου υπήρξε έντονη διακλαδική δραστηριότητα, το 2020 κυριάρχησε ο κλάδος των ΤΜΤ (Τηλεπικοινωνίες, ΜΜΕ, Τεχνολογία), όπου πραγματοποιήθηκαν 14 συναλλαγές, γεγονός που οφείλεται και στις ανάγκες που δημιούργησε η πανδημία.

Στο πλαίσιο αυτό, παρατηρήθηκε η εξαγορά εταιρειών που ασχολούνται με το ηλεκτρονικό εμπόριο (π.χ. Skroutz, Instashop, caremarket) με υψηλό τίμημα συναλλαγής, ως απόρροια της αυξημένης τους αξίας, εξαιτίας της πανδημικής κρίσης. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται ο κλάδος της Ενέργειας με εννέα συναλλαγές, ως αποτέλεσμα της ευρύτερης μετάβασης που επιχειρείται προς ένα βιώσιμο πρότυπο ανάπτυξης.

Εξαγορές μέσω εξυγίανσης
Μια επιπλέον κατηγορία συναλλαγών που παρουσιάζει κινητικότητα τους τελευταίους μήνες είναι η εξαγορά προβληματικών επιχειρήσεων ή επιχειρηματικών μονάδων στο πλαίσιο διαδικασιών εξυγίανσης, είτε μέσω δικαστικής διαδικασίας βάσει των όσων προβλέπει ο Πτωχευτικός Κώδικας, είτε μέσω συμφωνίας με τις τράπεζες και άλλους πιστωτές.

Το μεγάλο πρόβλημα σε αυτές της διαδικασίες είναι η πολυπλοκότητα που παρουσιάζουν, καθώς η δυσκολία συντονισμού μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών. Χαρακτηριστική περίπτωση, της προηγούμενης χρονιάς, αποτελεί ο όμιλος ΣΙΔΜΑ ΑΕ, ηγετική εταιρία του κλάδου εμπορίας και βιομηχανικής μεταποίησης χαλυβουργικών προϊόντων που απορρόφησε την δραστηριότητα της εμπορίας και επεξεργασίας χαλυβουργικών προϊόντων της Μπήτρος Μεταλλουργική ΑΕΒΕ μέσω εισφοράς στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της και συμμετοχής της Μπήτρος Μεταλλουργικής στην Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου της ΣΙΔΜΑ.

Πρόκειται για μια διαδικασία που όπως δηλώνει στο FinancePro ο Group CFO της ΣΙΔΜΑ, Μιχάλης Σαμωνάς χρειάστηκε να περάσουν πάνω από έξι χρόνια για να ολοκληρωθεί. «Ξεκινήσαμε τις διαδικασίες για την αναδιάρθρωση δανεισμού ύψους 200 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο του 2014 και ολοκληρώθηκε η αναχρηματοδότηση τον περασμένο Φεβρουάριο. Στη διαδικασία ενεπλάκησαν πάνω από 10 τμήματα τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων, έξι εταιρείες συμβούλων και απασχολήθηκαν με τον ένα ή τον άλλον τρόπο 73 διαφορετικά άτομα», σημειώνει χαρακτηριστικά κ. Σαμωνάς.

Ο ίδιος τονίζει ότι η συμφωνία έφτασε αρκετές φορές στο να μην ολοκληρωθεί. «Τα δεδομένα άλλαξαν όχι μόνο μια αλλά πολλές φορές κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Τα νούμερα ήταν διαφορετικά το 2015 σε σχέση με το 2017 και τελείως διαφορετικά το 2020 που ολοκληρώθηκε η συμφωνία. Και βέβαια όλο αυτό το διάστημα οι ζημιές αυξάνονταν».

Έχοντας πλέον αυτή την εμπειρία ο κ. Σαμωνάς κάνει λόγο για μια «καθόλου λειτουργική διαδικασία» εκτιμώντας πως το βασικό πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει το κατάλληλο ProjectManagement από την πλευρά των τραπεζών. «Δεν υπήρξε κάποιος που να πάρει την “ιδιοκτησία” του project.

Δεν είχα κάποιον από την πλευρά των τραπεζών με τον οποίον μπορούσα να συνομιλήσω και να συμφωνήσουμε. Αντίθετα μια αλλαγή σε ένα έγγραφο έπρεπε να εγκριθεί από δέκα διαφορετικά άτομα», αναφέρει χαρακτηριστικά συμπληρώνοντας πως αν δεν αλλάξει αυτή η αντιμετώπιση είναι πολύ πιθανό πολλές διαδικασίες εξυγίανσης να μην προχωρήσουν τελικά, όπως παραλίγο να γίνει στην περίπτωση της ΣΙΔΜΑ και της Μπήτρος.

Chipita – Mondelez
Ενδεικτικό της δυναμικής που δημιουργείται είναι και το mega-deal της εξαγοράς της Chipita από τη Mondelez International, έναντι τιμήματος 2 δισ. δολαρίων ή περίπου 1,64 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ένα ποσό ρεκόρ για τα ελληνικά δεδομένα και ένα από τα μεγαλύτερα σε παγκόσμιο επίπεδο φέτος. Με αυτό το deal όμως ο πολυεθνικός όμιλος, ηγέτης στην παγκόσμια αγορά μπισκότων, σοκολάτας, τσίχλας και καραμέλας διευρύνει σημαντικά το χαρτοφυλάκιο του και αποκτά πρόσβαση την γεωγραφική περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης όπου η Chipita, που γιγάντωσε όλα αυτά τα χρόνια ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος, έχει μεγάλο εκτόπισμα.

Από τη συμφωνία εξαιρείται η εταιρεία Π.Γ. ΝΙΚΑΣ ΑΒΕΕ και τα δικαιώματα μειοψηφίας στην κοινοπραξία που έχει ο ελληνικό όμιλος στην Ινδία. Σε επιστολή του προς το εργαζομένους ο κ. Θεοδωρόπουλος ανακοίνωσε ότι με την ολοκλήρωση της συμφωνία θα αφήσει το «τιμόνι» της Chipita και δεσμεύτηκε πως σχεδιάζεται μια ομαλή διαδικασία ολοκλήρωσης της συμφωνίας, «με στόχο βήμα προς βήμα να συνδυαστούν με τον καλύτερο τρόπο οι αξίες, η κουλτούρα και ο τρόπος εργασίας των δύο εταιρειών».

Γιώργος Μακρυπίδης, Partner, Corporate Finance, PwC Ελλάδας
«Εάν δεν προκύψουν πολιτικοί ή γεωπολιτικοί καταλύτες και διαταραχθεί η σταθερότητα που η επενδυτική κοινότητα, μετά από πολλά χρόνια, φαίνεται να αρχίζει να αναγνωρίζει στη χώρα, το κλισέ φαινόμενο του ελατηρίου, δείχνει να εξελίσσεται πρώτα στο επίπεδο των επενδύσεων και αν όλα πάνε καλά, με την ακαδημαϊκή του λογική καθυστέρηση, στο προσεχές διάστημα και στο επίπεδο της πραγματικής οικονομίας».

Μιχάλης Σαμωνάς, Chief Financial Officer, ΣΙΔΜΑ ΑΕ
«Είναι σημαντικό να υπάρχουν, ειδικά από την πλευρά των πιστωτών, υπεύθυνοι έργου που να μπορούν να πάρουν αποφάσεις σε αντίθετη περίπτωση μπορούν διαδικασίες όπως αυτή που ολοκληρώσαμε πέρσι με τη δραστηριότητα εμπορίας και επεξεργασίας χαλυβουργικών προϊόντων της Μπήτρος Μεταλλουργική, να μην ολοκληρωθούν ποτέ».

Power & Utilities: Καλώς ήρθατε στην εποχή του Prosumer

Η νέα εποχή φέρνει στο προσκήνιο το προφίλ του καταναλωτή που παράγει -άμεσα ή έμμεσα- μέρος της ενέργειας που καταναλώνει.

Στην αρχή τα πράγματα ήταν απλά. Ο προμηθευτής ενέργειας ήταν ένας και το ενεργειακό κόστος ήταν ανελαστικό για τις περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις. Στη συνέχεια τα πράγματα άλλαξαν. Η αγορά ενέργειας άνοιξε, οι προμηθευτές αυξήθηκαν, όπως και οι επιλογές. Το μέλλον θα είναι ακόμη πιο διαφορετικό και σύνθετο. Οι αλλαγές στο ενεργειακό μείγμα, οι απαιτήσεις για τη μείωση ρύπων, αλλά και τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία δημιουργούν νέα δεδομένα με τον ρόλο της οικονομικής διεύθυνσης στον ενεργειακό σχεδιασμό μιας επιχείρησης να ενισχύεται συνεχώς.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η τεχνολογία. Έξυπνοι μετρητές και συστήματα ανάλυσης δίνουν πλέον τη δυνατότητα σε κάθε επιχείρηση, να γνωρίζει ακριβώς τις ενεργειακές της ανάγκες. Με αυτό τον τρόπο δεν περιορίζεται απλά η ενεργειακή σπατάλη αλλά ανοίγει ο δρόμος για την βελτιστοποίηση της κατανάλωσης.

Όλα αυτά τα δεδομένα οδηγούν και σε πλήρη αλλαγή του εμπορικού μοντέλου των προμηθευτών. «Οι καταναλωτές ενέργειας μπορούν να γνωρίζουν ακριβώς τι χρειάζονται και πότε. Έτσι, οδηγούμαστε ολοένα και περισσότερο σε πελατοκεντρικές λύσεις», σημειώνει στο FinancePro oΚωνσταντίνος Ελευθεριάδης, Partner Financial Advisory Services, Power & Utilities Leader στην DeloitteΕλλάδος.

Ήδη προμηθευτές ηλεκτρικού ρεύματος και ενεργειακές εταιρείες προσφέρουν εφαρμογές Internetof Things (ΙοΤ) που επιτρέπουν την παρακολούθηση της ενεργειακής επίδοσης κάθε εγκατάστασης σε πραγματικό χρόνο και οδηγούν σε ασφαλείς εκτιμήσεις και προβλέψεις της αναμενόμενης κατανάλωσης ενέργειας.

Για μια κοσμογονία στον κλάδο της ενέργειας και ιδιαίτερα της λιανικής κάνει λόγο ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Τομέα Ηλεκτρικής Ενέργειας & Φυσικού Αερίου MYTILINEOS / Protergia. «Σε αυτό βοηθούν τόσο οι νέες τεχνολογίες, όσο και η ενεργειακή μετάβαση αλλά και η κουλτούρα εταιρειών και καταναλωτών, που μετά την πανδημία αναζητούν πιο “έξυπνες” και ανθρωποκεντρικές λύσεις», σημειώνει ο ίδιος στο FinancePro, προσθέτοντας ότι η Protergia, με επίκεντρο τις ανάγκες των καταναλωτών αναπτύσσει νέα προϊόντα και υπηρεσίες προσφέροντας 100% πράσινη ενέργεια.

«Smart home, smart meters, net metering, είναι μόνο κάποιες από τις λύσεις μας που ήδη είναι live διαθέσιμες, ενώ το προσεχές διάστημα θα γίνουμε ακόμα πιο digital and customer friendly, δημιουργώντας μια νέα, ακόμα καλύτερη, εμπειρία για τον καταναλωτή ενέργειας», προσθέτει.

Η «Εξοικονόμηση» μετράει
Η πανδημία του κορονοϊού λειτούργησε και ως υπενθύμιση για το πόσο σημαντική απειλή αποτελεί η κλιματική αλλαγή. Δεδομένου ότι για να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα απαιτείται μια κοινή προσπάθεια οι καταναλωτές εμφανίζονται πιο ευαισθητοποιημένοι από ποτέ για θέματα που αφορούν στο περιβάλλον. Το ίδιο συμβαίνει και με τους επενδυτές αλλά και με τις τράπεζες.

Βλέπουμε ότι αυξάνεται η τάση ενίσχυσης των κριτηρίων που φορούν θέματα Περιβάλλοντος, Κοινωνίας και Εταιρικής Διακυβέρνησης (Environmental, Socialand Governance -ESG) σε θέματα χρηματοδότησης, είτε αυτή αφορά κάποιο τραπεζικό δάνειο, είτε γίνεται από τις αγορές όπως με τα πράσινα ομόλογα (green bonds).

Η ευαισθητοποίηση σε θέματα περιβάλλοντος, η στροφή στην «πράσινη» ενέργεια και η ανάγκη που δημιουργείται για ενίσχυση των θεμάτων ESG, οδηγεί τις επιχειρήσεις στο να αλλάξουν τελείως το προφίλ κατανάλωσης ενέργειας. «Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, οι καταναλωτές και ιδιαίτερα οι επιχειρήσεις, είναι διατεθειμένοι να μετατραπούν σε prosumers, δηλαδή σε έξυπνους καταναλωτές που παράγουν, μέσω ανανεώσιμων πηγών, μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν», σημειώνει στο FinancePro ο κ. Ελευθεριάδης.

Αυτό γίνεται εφικτό μέσω της εγκατάστασης μονάδων ΑΠΕ και κυρίως φωτοβολταϊκών με τη μέθοδο του net metering που επιτρέπει τον συμψηφισμό της παραγόμενης ενέργειας με την ενέργεια που καταναλώνεται, μειώνοντας έτσι το τελικό κόστος. Σε αντίθεση με τα φωτοβολταϊκά με ταρίφα (feed-in tariff), στα συστήματα net metering ο συμψηφισμός παραγόμενου και καταναλισκόμενου ρεύματος είναι ενεργειακός (σε kWh) και όχι «λογιστικός». Έτσι, ένα φωτοβολταϊκό στην εγκατάσταση μιας επιχείρησης οδηγεί αυτόματα σε εξοικονόμηση, χωρίς μάλιστα να εξαρτάται από τι τιμές πώλησης της ενέργειας.

Πρόσφατα έγινε δυνατός  και ο εικονικός ενεργειακός συμψηφισμός (virtual net metering) που επιτρέπει τον συμψηφισμό της παραγόμενης ενέργειας από έναν σταθμό παραγωγής με την απορροφώμενη ενέργεια χωρίς να υπάρχει ο περιορισμός η εγκατάσταση παραγωγής να είναι στον ίδιο (ή όμορο) χώρο με την εγκατάσταση κατανάλωσης και να συνδέεται ηλεκτρικά με αυτή (σύνδεση στο δίκτυο μέσω της αυτής παροχής), όπως συμβαίνει στον κλασικό ενεργειακό συμψηφισμό.

Ακόμη οι επιχειρήσεις μπορούν να συμμετάσχουν και σε Ενεργειακές Κοινότητες (ΕΚΟΙΝ). Πρόκειται για τοπικούς αστικούς συνεταιρισμούς αποκλειστικού σκοπού, μέσω των οποίων νομικά και φυσικά πρόσωπα μπορούν να δραστηριοποιηθούν στον ενεργειακό τομέα, αξιοποιώντας τις καθαρές πηγές ενέργειας.

Στο πλαίσιο της μετατροπής των επιχειρήσεων από απλούς καταναλωτές (consumers) σε παραγωγούς-καταναλωτές (producer-consumer ή prosumer) εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας δημιουργούν νέα προϊόντα που δίνουν τη δυνατότητα στους πελάτες τους να επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα της παραγωγής καθαρής ενέργειας, χωρίς να επιβαρύνονται με την εγκατάσταση και συντήρηση ενός φωτοβολταϊκού συστήματος.

«Ήδη εμφανίζεται ισχυρό ενδιαφέρον για τη συμμετοχή ιδιωτών και επιχειρήσεων στο πρόγραμμα μας», σημειώνει στο FinancePro o Γιώργος Κούβαρης, πρόεδρος του ομίλου ΗΡΩΝ που συνεργασία με την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή ξεκίνησαν πριν από μερικούς μήνες το πρόγραμμα ΕΝ.Α. το οποίο δίνει τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στην «παραγωγή» φωτοβολταϊκών πάρκων κερδίζοντας έκπτωση στην ενέργεια τους.

Πρόκειται για το πρώτο πρόγραμμα αυτού του είδους που ξεκινά στην ελληνική αγορά και όπως εκτιμά ο κ. Κούβαρης σύντομα θα ακολουθήσουν και άλλα. «Εμείς στοχεύαμε αρχικά σε ιδιώτες και πολύ μικρές εμπορικές επιχειρήσεις, αλλά βλέπουμε ότι αυξάνεται η ζήτηση και από μεγαλύτερες επιχειρήσεις όπως σουπερμάρκετ».

Απολιγνιτοποίηση: Αναταράξεις πριν από την εξισορρόπηση
Το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας βρίσκεται σε διαδικασία μετάβασης. Στόχος είναι να προχωρήσει η Απολιγνιτοποίηση της χώρας με τον σταδιακό περιορισμό της εξάρτησης από το λιγνίτη έως την πλήρη εξάλειψή του το 2028 και τη μετάβαση σε μια αγορά με μειωμένες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Στο μεταξύ όμως, ενισχύεται ο ρόλος του φυσικού αερίου ως μεταβατικό καύσιμο, μέχρις ότου οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) αναλάβουν τα σκήπτρα.

Όμως, οι μεταβολές στο ενεργειακό μίγμα που φέρνουν οι στόχοι για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η αύξηση των δικαιωμάτων εκπομπών αέριων ρύπων έχουν σαν αποτέλεσμα την ενίσχυση των ανοδικών τάσεων του ενεργειακού κόστους. Όσο το μεγαλύτερο μερίδιο του ενεργειακού μείγματος της χώρας παραμένει στα ορυκτά καύσιμα και το φυσικό αέριο, οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξάνονται και αυτό περνάει και στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος των τελικών καταναλωτών, επιχειρήσεων και ιδιωτών.

Έτσι στην εγχώρια αγορά αναμένονται αναταράξεις, όπως φάνηκε και από την -ημιτελή- εκκίνηση του νέου μοντέλου της χονδρεμπορικής αγοράς (target model) στις αρχές του έτους, που έφερε έντονη μεταβλητότητα των τιμών, με τους προμηθευτές να ενεργοποιούν τις ρήτρες Οριακής Τιμής Συστήματος μετακυλίοντας με τον τρόπο αυτό το ακριβό κόστος που επωμίστηκαν από την χονδρεμπορική αγορά. Σύμφωνα με μετρήσεις εξιδεικευμένων υπηρεσιών που συγκρίνουν τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, υπολογίζεται πως το τελευταίο εξάμηνο οι λογαριασμοί ρεύματος, έχουν επιβαρυνθεί κατά περίπου 14%.

«Η πραγματικότητα που διαμορφώνεται σήμερα έξι μήνες από την έναρξη  λειτουργίας της νέας αγοράς είναι απογοητευτική, καθώς αντί για μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, καταγράφεται σημαντική  αύξηση, η οποία οφείλεται στην μεθοδευμένη εκτόξευση του κόστους της αγοράς εξισορρόπησης», αναφέρει στο FinancePro ο Αντώνης Κοντολέων, πρόεδρος της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ), που εκπροσωπεί τις ελληνικές βιομηχανίες για τις οποίες η ενέργεια αποτελεί σημαντικό ποσοστό του κόστους παραγωγής.

Σύμφωνα με τον κ. Κοντολέων η αλλαγή του ενεργειακού μείγματος και οι διασυνδέσεις δεν επαρκούν για την μείωση του κόστους ενέργειας. «Το επιχείρημα, ότι η λειτουργία της νέας αγοράς με την ταυτόχρονη σύζευξή της με εκείνες της Βουλγαρίας και της Ιταλίας, η αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ και η αλλαγή στο μείγμα με την απόσυρση του λιγνίτη, θα διαμορφώσουν από μόνες τους συνθήκες ανταγωνισμού, οι οποίες θα ρίξουν τις τιμές της αγοράς στα ευρωπαϊκά επίπεδα, δεν ευσταθεί», σημειώνει, προσθέτοντας ότι πρέπει να υπάρξει ουσιαστικός και αποτελεσματικός έλεγχος της λειτουργίας της αγοράς από τον Ρυθμιστή, για να μην δημιουργούνται ολιγοπώλια.

Οι ΑΠΕ θα φέρουν την ισορροπία
Η εξισορρόπηση, τελικά, θα προέλθει από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Οι επενδύσεις σε ΑΠΕ γίνονται ολοένα και πιο αποδοτικές, καθώς το κόστος προμήθειας και συντήρησης φωτοβολταϊκών πάνελ και ανεμογεννητριών μειώνεται, ενώ βελτιώνονται και οι τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας.

Ενισχυτικά για τις επιχειρήσεις -καταναλωτές αναμένεται να λειτουργήσουν και οι συμφωνίες προμήθειας ηλεκτρισμού από ΑΠΕ, τα λεγόμενα «πράσινα» Power Purchase Agreements (PPAs). Το ελληνικό σχέδιο οδεύει προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και με τη λειτουργία του αναμένεται να επιτρέψει την τροφοδοσία όχι μόνο ενεργοβόρων βιομηχανιών αλλά και ξενοδοχείων και άλλων μικρότερων επιχειρήσεων με ρεύμα από ανανεώσιμες πηγές με την υπογραφή διμερών συμβολαίων, τα οποία αναμένεται να μειώνουν και το συνολικό κόστος ενέργειας των επιχειρήσεων.

Πέρα από τους καταναλωτές, πολλές μεγάλες εταιρίες που δραστηριοποιούνται στο χώρο των ΑΠΕ ζητούν την προώθηση και την εφαρμογή των PPA, καθώς με αυτό τον τρόπο μπορούν να διασφαλίσουν την πώληση της παραγόμενης ενέργειας τα επόμενα χρόνια, δεδομένου ότι σταδιακά καταργούνται τόσο η προτεραιότητα εισόδου που έχουν οι ΑΠΕ στο σύστημα όσο και οι εγγυημένες τιμές που λειτουργούσαν σαν επενδυτικό κίνητρο.

Εκτιμάται ότι τα PPAs οδηγούν σε καλύτερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν όχημα για καινούριες επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια. «Είναι η πρώτη φορά στα χρονικά της ελληνικής αγοράς ενέργειας που δίνεται ευρέως η δυνατότητα σε παραγωγούς και καταναλωτές ενέργειας να συνάψουν απευθείας συμβάσεις αγοραπωλησίας και όχι μέσω του συστήματος ενέργειας, όπως γινόταν μέχρι σήμερα», σημειώνει ο κ. Ελευθεριάδης.

Έτσι, το επόμενο διάστημα, αναμένεται ένα μεγάλο ποσοστό από τις νέες ΑΠΕ να επιλέξει αντί την συμμετοχή στους διαγωνισμούς για σταθερή τιμή, να αναζητήσουν τη συμμετοχή τους στην αγορά μέσω της σύναψης διμερών συμβολαίων με προμηθευτές ή μεγάλους καταναλωτές.

«Όλα αυτά θα τα δούμε να συμβαίνουν μετά το 2023», σχολιάζει ο κ. Κοντολέων, προσθέτοντας ότι για να προχωρήσουν αυτές οι διμερείς συμβάσεις, κρίσιμη παράμετρος είναι εάν οι τιμές των PPAsθα αντανακλούν το κόστος της επένδυσης ή το κόστος της αγοράς. «Επίσης, θα πρέπει να δούμε εάν η ενέργεια από τις ΑΠΕ θα κατευθυνθεί απευθείας στις βιομηχανίες ή εάν θα φτάσει πρώτα στους προμηθευτές και από εκεί στη λιανική. Αυτές είναι και οι πιο κρίσιμες παράμετροι του εγχειρήματος για τα PPAs της βιομηχανίας με τις ΑΠΕ», σημειώνει.

Γιώργος Κούβαρης, Πρόεδρος, όμιλος ΗΡΩΝ
«Οι μορφές “συμπαραγωγής” ενέργειας είναι ένας τρόπος με τον οποίον οι επιχειρήσεις μπορούν να μειώνουν το ενεργειακό τους κόστος και χωρίς να απαιτούνται μεγάλες αρχικές επενδύσεις για την εγκατάσταση μονάδας ΑΠΕ».

Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Αναπληρωτής Γεν. Δ/ντής Τομέα Ηλεκτρικής Ενέργειας & Φυσικού Αερίου MYTILINEOS / Protergia
«Ο κλάδος της ενέργειας και ιδιαίτερα της λιανικής βρίσκεται κυριολεκτικά σε μια κοσμογονία».

Κωνσταντίνος Ελευθεριάδης, Partner Financial Advisory Services, Power & Utilities Leader, Deloitte Ελλάδος
«Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, οι καταναλωτές και ιδιαίτερα οι επιχειρήσεις, είναι διατεθειμένοι να μετατραπούν σε prosumers».

Αντώνης Κοντολέων, Πρόεδρος, Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ)
«Το επόμενο διάστημα, αναμένεται ένα μεγάλο ποσοστό από τις νέες ΑΠΕ να επιλέξει αντί  την συμμετοχή στους διαγωνισμούς για σταθερή τιμή, να αναζητήσουν τη συμμετοχή τους στην αγορά μέσω της σύναψης διμερών συμβολαίων με προμηθευτές ή μεγάλους καταναλωτές».

Internal Audit & Compliance: Οι πιο ισχυρές γραμμές άμυνας μια επιχείρησης

Για να γίνει εύκολα αντιληπτή η ανάγκη ενός οργανωμένου συστήματος εσωτερικού ελέγχου μιας εταιρείας, τόσο για την ίδια αλλά και για το σύνολο της ελληνικής επιχειρηματικότητας, κάποιος δεν χρειάζεται παρά να θυμηθεί την περίπτωση της Folli Follie. Το μεγάλο σκάνδαλο της εταιρείας που κάποτε υπήρξε πρότυπο ελληνικής εξωστρεφούς επιχείρησης, προκάλεσε τριγμούς που είναι ακόμα αισθητοί στην ελληνική οικονομία και πλήττουν έως και σήμερα την εικόνα της στο εξωτερικό.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως στο νέο νόμο εταιρικής διακυβέρνησης (4706/2020) ο Εσωτερικός Έλεγχος λαμβάνει κεντρικό ρόλο στη διοικητική δομή των εισηγμένων με δηλωμένο στόχο της πολιτικής ηγεσίας, κάποιες απ’ αυτές τις προβλέψεις να ισχύσουν σε επόμενο στάδιο και στις μη εισηγμένες ανώνυμες εταιρείες. «Ο νέος νόμος για την εταιρική διακυβέρνηση φέρνει μεγάλες αλλαγές στις εισηγμένες εταιρείες και νέες αρμοδιότητες στους εσωτερικούς ελεγκτές. Όμως είναι σημαντικό να γίνει αντιληπτό πως ο Εσωτερικός Έλεγχος δεν αφορά απλά μια υποχρέωση και πως το όποιο επιπλέον κόστος είναι πολύ μικρότερο από το όφελος που αυτός μπορεί να προσφέρει σε μια επιχείρηση», σημειώνει στο FinancePro η κυρία Βέρρα Μαρμαλίδου, πρόεδρος του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών Ελλάδας – ΙΙΑ Greece.

Ένα ακόμη στοιχείο που δείχνει την ενίσχυση του θεσμού του εσωτερικού ελέγχου, είναι ότι αυτή την περίοδο θεσμοθετείται με νομοσχέδιο που κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή και η διαδικασία του εσωτερικού ελέγχου στο Δημόσιο. «Είναι σημαντικό να εφαρμοστούν τα διεθνή πρότυπα εσωτερικού ελέγχου του διεθνούς Institute of Internal Auditors (ΙIA Global), τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, προκειμένου να τεθεί η σωστή βάση για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του εσωτερικού ελεγκτή, πολύ σημαντικός παράγοντας για την ορθή διακυβέρνηση», σημειώνει η κυρία Μαρμαλίδου.

ΜΙΑ ΘΈΣΗ ΣΤΟ ΤΡΑΠΈΖΙ
Οι εσωτερικοί ελεγκτές αξιολογούν κινδύνους και ελεγκτικούς μηχανισμούς και προτείνουν δράσεις που δεν έχουν να κάνουν μόνο με τα λογιστικά αλλά και με θέματα διαδικασιών εταιρικής διακυβέρνησης και διαχείρισης όλων των κινδύνων μιας επιχείρησης. Αυτό εξάλλου δηλώνει και ο ορισμός του Εσωτερικού ελέγχου από το Διεθνές Ινστιτούτο Εσωτερικών Ελεγκτών (The Institute of Internal Auditors), ο οποίος είναι και παγκοσμίως αποδεκτός: «Ο εσωτερικός έλεγχος είναι μία ανεξάρτητη και αντικειμενική διασφαλιστική και συμβουλευτική δραστηριότητα, σχεδιασμένη να προσθέτει αξία και να βελτιώνει τις λειτουργίες ενός οργανισμού. Βοηθά τον οργανισμό να επιτύχει τους αντικειμενικούς σκοπούς του, υιοθετώντας μία συστηματική, επαγγελματική προσέγγιση στην αξιολόγηση και βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών διαχείρισης κινδύνων, των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και εταιρικής διακυβέρνησης».

Σε αυτό το πλαίσιο, όπως σημειώνει η πρόεδρος του IIA Greece έχει μεγάλη σημασία οι Εσωτερικοί Ελεγκτές να μπορούν να λειτουργήσουν ως αξιόπιστοι σύμβουλοι της διοικητικής ομάδας μιας επιχείρησης. Για να γίνει αυτό θα πρέπει οι Εσωτερικοί Ελεγκτές να έχουν «μια θέση στο τραπέζι». Να συμμετέχουν δηλαδή στις συνεδριάσεις της διοίκησης, και να γνωρίζουν τον σχεδιασμό της εταιρείας. «Με αυτό τον τρόπο οι Εσωτερικοί Ελεγκτές μπορούν να επικεντρώνονται εκεί που υπάρχει σοβαρός κίνδυνος και διακυβεύεται η επίτευξη των επιχειρηματικών στόχων και να δίνουν συμβουλές που δημιουργούν αξία», τονίζει η ίδια, συμπληρώνοντας πως οι Εσωτερικοί Ελεγκτές βοηθούν με τον συμβουλευτικό τους ρόλο και στη διαχείριση κρίσεων αλλά και στα πλάνα επιχειρηματικής συνέχειας που αποδείχθηκαν τόσο απαραίτητα με την εμφάνιση της πανδημίας του κορονοϊού.

ΟΙ ΤΆΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 2021
Η διαχείριση της πανδημίας μαζί με τους τεχνολογικούς κινδύνους είναι εξάλλου και τα δύο βασικά σημεία προσοχής για το άμεσο μέλλον, τόσο για το υπόλοιπο του 2021 όσο και για το 2022. Και αυτό διότι οι Εσωτερικοί Ελεγκτές καλούνται να λειτουργήσουν υπό τις νέες συνθήκες της απομακρυσμένης εργασίας και ελέγχου. «Η συμβουλή που δίνουμε στα μέλη μας είναι να βρίσκονται κοντά στο πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας, αλλά πλέον λόγω της κατάστασης επιβάλλονται απομακρυσμένοι έλεγχοι και αυτό προϋποθέτει μια σειρά από αναγκαίες συνθήκες.

Απαιτούνται αρχικά ως επί το πλείστον αυτοματοποιημένες και όχι χειρωνακτικές δικλείδες ασφαλείας, η απαραίτητη τεχνολογική υποδομή για την αυτοματοποίηση διαδικασιών και ανταλλαγής στοιχείων, αλλά και η γνώση των συστημάτων» εξηγεί η κυρία Μαρμαλίδου, σημειώνοντας ότι όσο πιο αυτοματοποιημένη είναι η λειτουργία μιας επιχείρησης, τόσο πιο εύκολο είναι να γίνει και ο έλεγχος απομακρυσμένα και αποτελεσματικά. Στην κατεύθυνση αυτή, αξιοποιούνται ψηφιακά audit tools, τα οποία λειτουργούν ως τμήματα (modules) GRC πλατφορμών, αλλά και ειδικά εργαλεία ανάλυσης δεδομένων και αυτοματοποίησης εξαγωγής αναφορών.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΊΑ ΑΞΊΑΣ (ΤΟ ΠΑΡΆΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΟΤΕ)
«Πολλές εταιρείες σήμερα διαθέτουν μηχανισμούς Κανονιστικής Συμμόρφωσης και Εσωτερικού Ελέγχου, απλά γιατί είναι υποχρεωμένες να το κάνουν. Αν όμως οι εταιρείες κάνουν το επόμενο βήμα και εντάξουν την Κανονιστική Συμμόρφωση στην κουλτούρα τους, στο DNA τους, θα επωφεληθούν πολλαπλά από όλα όσα μπορεί να συνεισφέρει για την ενίσχυση των επιδόσεών τους και τη θωράκισή τους», σημειώνει ο κ. Άρης Δημητριάδης, Executive Director Κανονιστικής Συμμόρφωσης, Διαχείρισης Εταιρικών Κινδύνων & Ασφάλισης του Ομίλου ΟΤΕ, που πρόσφατα έγινε η πρώτη ελληνική εταιρεία η οποία συμπεριλήφθηκε στη διεθνή λίστα World’s Most Ethical Companies®, του Ινστιτούτου Ethisphere, τον διεθνή φορέα που ειδικεύεται στην καθιέρωση και εξέλιξη προτύπων επιχειρηματικής ηθικής.

Ο ίδιος δίνει ως παράδειγμα τις πρακτικές που ακολουθούνται στον ΟΤΕ και στην εφαρμογή συστήματος Διαχείρισης Κανονιστικής Συμμόρφωσης, με κύρια επιδίωξη όπως σημειώνει πέρα από την εκπλήρωση όσων προβλέπει ο Νόμος, τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος στο οποίο όλοι – Διοίκηση, εργαζόμενοι, συνεργάτες – συμπεριφέρονται με υψηλά πρότυπα ηθικής και ακεραιότητας. «Στο πλαίσιο αυτό, ακολουθούμε καθημερινά πρακτικές ηθικής και κανονιστικής συμμόρφωσης, με έμφαση σε θέματα περιβάλλοντος, κοινωνίας και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG), αναλαμβάνοντας δράσεις για την ενίσχυση της διαφορετικότητας και της ενσωμάτωσης. Κάνουμε τακτικές εκπαιδεύσεις και ενημερώσεις των ανθρώπων μας ως προς τις πολιτικές, τις διαδικασίες και τις αρχές μας και παρέχουμε τη δυνατότητα υποβολής ερωτημάτων/καταγγελιών μέσω σχετικών καναλιών επικοινωνίας. Διενεργούμε αξιολόγηση κινδύνων κανονιστικής συμμόρφωσης και λαμβάνουμε μέτρα περιορισμού των κινδύνων. Επίσης, πραγματοποιούμε ελέγχους ακεραιότητας υποψηφίων συνεργατών μας», δηλώνει ο κ. Δημητριάδης.

ΕΝΊΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΦΉΜΗΣ
Το βασικό όφελος μιας επιχείρησης από τον σωστό εσωτερικό έλεγχο είναι ξεκάθαρο για τον κ. Δημητριάδη: «Με την υιοθέτηση βέλτιστων διεθνών πρακτικών ηθικής και κανονιστικής συμμόρφωσης στο σύνολο των λειτουργιών μιας επιχείρησης, προστατεύεται και ενισχύεται η φήμη της και η εμπιστοσύνη των εργαζομένων, των επενδυτών, των μετόχων, των πελατών και των συνεργατών μας προς αυτή. Το Σύστημα Διαχείρισης Κανονιστικής Συμμόρφωσης που εφαρμόζουμε, συμβάλλει στην ανάληψη νέων έργων και πελατών, ισχυροποιώντας τον Όμιλο. Για εμάς, λοιπόν, η τήρηση των αρχών του compliance δεν είναι απλά μια υποχρέωση. Είναι κομμάτι της κουλτούρας και της λειτουργίας μας, που μας βοηθά να είμαστε σταθερά προσανατολισμένοι στη βιώσιμη ανάπτυξη», σημειώνει.

Βέρρα Μαρμαλίδου, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών Ελλάδας – ΙΙΑ Greece
Είναι σημαντικό να γίνει αντιληπτό πως ο Εσωτερικός Έλεγχος δεν αφορά απλά μια υποχρέωση και πως το όποιο επιπλέον κόστος είναι πολύ μικρότερο από το όφελος που αυτός μπορεί να προσφέρει σε μια επιχείρηση.

Άρης Δημητριάδης, Executive Director Κανονιστικής Συμμόρφωσης, Διαχείρισης Εταιρικών Κινδύνων & Ασφάλισης Ομίλου ΟΤΕ
Η τήρηση των αρχών του compliance δεν είναι απλά μια υποχρέωση. Είναι κομμάτι της κουλτούρας και της λειτουργίας μας, που μας βοηθά να είμαστε σταθερά προσανατολισμένοι στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Audit & Assurance: Τα εργαλεία ελέγχου κερδίζουν τους επενδυτές

Πέρα από τις τυπικές υποχρεώσεις ο σωστός έλεγχος και η ολοκληρωμένη πληροφόρηση για τους κινδύνους και τις διασφαλίσεις, προσθέτει κύρος και αξιοπιστία σε μια επιχείρηση, ειδικά όταν αναζητούνται κεφάλαια από επενδυτές.

Για πολλά χρόνια ο έλεγχος των οικονομικών καταστάσεων αντιμετωπιζόταν απλά ως μια τυπική υποχρέωση, για τις εισηγμένες και άλλες επιχειρήσεις με βάση όρια μεγεθών ή συγκεκριμένους κλάδους λειτουργίας. Όπως όμως σημειώνουν στο FinancePro ειδικοί του κλάδου κάτι τέτοιο -δηλαδή η τυπικότητα- δεν ισχύει, ειδικά σήμερα που οι συνθήκες και οι πηγές χρηματοδότησης έχουν αρχίσει να αλλάζουν και το βάρος πλέον μετατίθεται από τον τραπεζικό τομέα στο private equity ή και στον ομολογιακό δανεισμό. Οι ιδιώτες επενδυτές και χρηματοδότες έχουν αυξημένες απαιτήσεις από την χρηματοοικονομική πληροφόρηση αλλά και τη διαχείριση κίνδυνων και τις προβλέψεις μιας επιχείρησης. Σε αυτό το πλαίσιο η ανεξάρτητη διασφάλιση και επαλήθευση προσθέτει αξιοπιστία στις εταιρικές γνωστοποιήσεις και αναφορές, πολύ περισσότερο όταν δεν υπάρχει σχετική θεσμική υποχρέωση.

Επιπλέον υπηρεσίες
Στην συλλογή αξιόπιστων και επαρκών στοιχείων και την παροχή ανεξάρτητης γνώμης επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, απαιτείται και η κατανόηση από τον ελεγκτή των βασικών επαγγελματικών κινδύνων της ελεγχόμενης εταιρείας. «Στο πλαίσιο αυτό βλέπουμε τις μεγάλες ελεγκτικές εταιρείες, λόγω και του ανταγωνισμού μεταξύ τους, πέρα από τους ελέγχους των χρηματοοικονομικών καταστάσεων να προσφέρουν στους πελάτες τους και πληροφορίες για το πώς θα βελτιώσουν τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου και τις αντίστοιχες υπηρεσίες με σκοπό τον περιορισμό των επιχειρηματικών κινδύνων», σημειώνει ο κ. Ιωάννης Φίλος, καθηγητής Ελεγκτικής – Διεθνών Προτύπων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Σύμφωνα με τον κ. Φίλο οι υπηρεσίες αυτές αποκτούν ιδιαίτερη αξία, ειδικά σε μια εποχή που εμφανίζονται νέοι κίνδυνοι όπως παραδείγματος χάρη η αξιοπιστία των πληροφοριακών συστημάτων, τα θέματα κυβερνοασφάλειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων-GDPR, το παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον στο οποίο καλούνται να δράσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις αλλά και θέματα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. «Η πληροφόρηση των εταιρειών και όλων των ενδιαφερόμενων μερών πρέπει να καλύπτει όλους τους παραπάνω κρίσιμους τομείς», σημειώνει. Είναι εξάλλου ευρέως αποδεκτό ότι οι ελεγκτές δεν πρέπει να περιορίζονται σε λογιστικά και χρηματοοικονομικά μόνο θέματα αλλά να έχουν γνώση και να ενημερώνουν τα ενδιαφερόμενα μέρη για κάθε σημαντικό ζήτημα που εντοπίζουν.

Προστιθέμενη αξία
«Προσεγγίζοντάς την ως κάτι περισσότερο από ένα απλό σύνολο ιστορικών οικονομικών καταστάσεων, η ορθή και διαφανής χρηματοοικονομική πληροφόρηση έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από όσο οι περισσότεροι θα πίστευαν αρχικά», αναφέρει ο κ. Ανδρέας Χατζηδιαμιανού, Εταίρος και Επικεφαλής Ελεγκτικών Υπηρεσιών EY Ελλάδος προσθέτοντας ότι πέραν της ενημέρωσης μίας ευρείας ομάδας ενδιαφερομένων μερών (π.χ., μετόχων, δανειστών, πελατών, υπαλλήλων, ρυθμιστικών αρχών, επενδυτών, κ.α.) για τον απολογισμό των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, οι οικονομικές καταστάσεις αποτελούν την πιο στέρεα βάση για να στηρίξουν οι οργανισμοί τις μελλοντικές τους προβλέψεις και να οικοδομήσουν τη δημιουργία αξίας.

Ακόμη, οι επενδυτές αναζητούν μεγαλύτερη και πληρέστερη ενημέρωση αλλά και διασφάλιση για τις μελλοντικές επιδόσεις μιας επιχείρησης. Προβλέψεις για το μέλλον και μελλοντικές εκτιμήσεις αποκτούν μεγαλύτερη αξιοπιστία. «Η ελεγκτική διαδικασία, καθώς πιστοποιεί τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση των επιχειρήσεων, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στην προσπάθεια προσέλκυσης επενδύσεων, οι οποίες αποτελούν παράγοντα-κλειδί για την οικονομική ανάπτυξη και, κατ’ επέκταση, την κοινωνική ευημερία.

Εφόσον εφαρμοστεί με βάση τις αρχές και τα πρότυπα που τον διέπουν, ο έλεγχος εξυπηρετεί την ανάγκη των επιχειρήσεων, των επενδυτών, των εποπτικών αρχών – αλλά, τα τελευταία έτη, και της κοινωνίας – για διαφάνεια, με αποτέλεσμα, μέσα από την ακριβοδίκαιη χρηματοοικονομική ενημέρωση, να οικοδομείται εμπιστοσύνη και αξιοπιστία στην επιχειρηματικότητα και στην οικονομία μίας χώρας», αναφέρει ακόμη ο κ. Χατζηδαμιανού τονίζοντας παράλληλα πως «υπάρχουν πολλά απτά παραδείγματα όπου η σωστή χρηματοοικονομική πληροφόρηση και η πιστοποίηση μέσα από την ελεγκτική διαδικασία, είχαν πολλά οφέλη για τις επιχειρήσεις που την εφάρμοσαν. Όπως βέβαια και το αντίθετο, όπου οι σημαντικές αρνητικές συνέπειες δεν περιορίστηκαν στην αξιοπιστία της εκάστοτε επιχείρησης, αλλά έβλαψαν και την εικόνα του επιχειρείν ευρύτερα».

Οι νέες τάσεις
Με την πανδημία COVID-19 να συνεχίζει αδιάλειπτα την ξέφρενη και αβέβαιη διαδρομή της και να κατέχει δεσπόζουσα θέση στη διαχείριση κρίσεων στον επιχειρηματικό, μεταξύ άλλων, τομέα, το ελεγκτικό επάγγελμα ελίσσεται αλλά και εξελίσσεται διαρκώς για να καλύψει τις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις και προσδοκίες των επιχειρήσεων. «Παγκόσμια αναγνωρισμένες λέξεις και ορολογίες όπως cloud, ΑΙ (artificial intelligence), big data & analytics, agility κλπ, αποτελούν τη νεότερη επαγγελματική αργκό, η οποία έχει δημιουργήσει αναδυόμενες επιδραστικές τάσεις σε όλους τους επαγγελματικούς χώρους, συμπεριλαμβανομένου και του ελεγκτικού», σημειώνει χαρακτηριστικά η κυρία Ευαγγελία Καρατσόρη, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια του Ελεγκτικού Τμήματος της KPMG.

Σύμφωνα με την κυρία Καρατσόρη, ο εξωτερικός έλεγχος καλείται στο νέο αυτό περιβάλλον να ανταποκριθεί σε υψηλότερες προσδοκίες και «να παρέχει πληρέστερη και με μεγαλύτερη ακρίβεια ενημέρωση στους επενδυτές, στις επιτροπές ελέγχου, στους υπεύθυνους για την εταιρική διακυβέρνηση των επιχειρήσεων, μέσα από διευρυμένες εκθέσεις ελέγχου, να αξιολογεί και να διαγιγνώσκει εν τέλει την υγιή ή μη πορεία των οργανισμών». Ο ελεγκτικός κλάδος μετασχηματίζεται και αξιοποιεί πλέον την τεχνολογία για την παροχή αποτελεσμάτων υψηλότερης ποιότητας. «Η χρήση της τεχνολογίας στην πραγματοποίηση των ελέγχων του οικονομικού έτους 2021, θα βοηθήσει στην καινοτομία και στην υλοποίηση, προς μία πιο σωστή κατεύθυνση, των ανωτέρω προκλήσεων», σημειώνει η κυρία Καρατσόρη.

Εφαρμογές και πλατφόρμες που βασίζονται σε cloud περιβάλλον έχουν εξελιχθεί σημαντικά καθώς αυτές υιοθετούν τελευταίες λύσεις γνωστικής και τεχνητής νοημοσύνης. Η ικανότητα άντλησης του συνόλου των οικονομικών δεδομένων μιας επιχείρησης, μέσω της χρήσης έξυπνων εργαλείων που περιλαμβάνουν προγνωστικές δυνατότητες ανάλυσης, προσφέρει μεγαλύτερο εύρος και ανάλυση σε βάθος πληροφοριών, σχετικά με τους κινδύνους και τις όποιες αποκλίσεις και παράγει τελικά, ακριβέστερες πληροφορίες προς όφελος των επιχειρήσεων αλλά και του ευρύτερου συνόλου των ενδιαφερομένων μερών.

Έξυπνες πλατφόρμες
Οι τεχνολογικές δυνατότητες αλλά και η εμφάνιση της πανδημίας έκανε αναγκαία την απομακρυσμένη συνεργασί κι έδωσε επιπλέον ώθηση σε πλατφόρμες που λειτουργούν σε περιβάλλον cloud. Πρόκειται για online πλατφόρμες που χρησιμεύουν ως μέσο ανταλλαγής σημαντικών πληροφοριών για τη διενέργεια του ελέγχου. Βασικό όφελος είναι η μεγαλύτερη αλληλεπίδραση των στελεχών της επιχείρησης με την ομάδα ελέγχου και άμεση επικοινωνία, η οποία περιλαμβάνει πιο στοχευμένες και ουσιαστικές συζητήσεις σχετικά με συγκεκριμένα ευρήματα, κινδύνους και πληροφορίες. Πολλές πλατφόρμες μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν και δυνατότητες προγνωστικών αναλύσεων, αξιοποιώντας της τεχνολογίες του machine learning και του artificial intelligence. Έτσι, εντοπίζονται με καλύτερο τρόπο οι κίνδυνοι καθώς και οι αποκλίσεις στα δεδομένα, σε μεγαλύτερο εύρος και βάθος.

Ανδρέας Χατζηδαμιανού, Εταίρος και Επικεφαλής Ελεγκτικών Υπηρεσιών EY Ελλάδος
«Η ελεγκτική διαδικασία πιστοποιεί τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση των επιχειρήσεων, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στην προσπάθεια προσέλκυσης επενδύσεων, οι οποίες αποτελούν παράγοντα-κλειδί για την οικονομική ανάπτυξη και, κατ’ επέκταση, την κοινωνική ευημερία. Εφόσον εφαρμοστεί με βάση τις αρχές και τα πρότυπα που τον διέπουν, ο έλεγχος εξυπηρετεί την ανάγκη των επιχειρήσεων, των επενδυτών, των εποπτικών αρχών για διαφάνεια».

Ευαγγελία Καρατσόρη, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια, Ελεγκτικό Τμήμα, KPMG
«Ο ελεγκτικός κλάδος μετασχηματίζεται και αξιοποιεί πλέον την τεχνολογία για την παροχή αποτελεσμάτων υψηλότερης ποιότητας. Η ικανότητα άντλησης του συνόλου των οικονομικών δεδομένων μιας επιχείρησης, μέσω της χρήσης έξυπνων εργαλείων που περιλαμβάνουν προγνωστικές δυνατότητες ανάλυσης, προσφέρει μεγαλύτερο εύρος και ανάλυση σε βάθος πληροφοριών, σχετικά με τους κινδύνους παράγοντας ακριβέστερες πληροφορίες».

Ιωάννης Φίλος, Καθηγητής Ελεγκτικής – Διεθνών Προτύπων, Πάντειο Πανεπιστήμιο
«Οι υπηρεσίες auditing αποκτούν ιδιαίτερη αξία, ειδικά σε μια εποχή που εμφανίζονται νέοι κίνδυνοι όπως παραδείγματος χάρη η αξιοπιστία των πληροφοριακών συστημάτων, τα θέματα κυβερνοασφάλειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων-GDPR, το παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον στο οποίο καλούνται να δράσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις αλλά και θέματα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος».

Το παρόν και το μέλλον του Payroll Management Software

Τα σύγχρονα συστήματα είναι εργαλεία για την οικονομική διεύθυνση

Η διαχείριση μισθοδοσίας και η εκτέλεσή της εντός της επιχείρησης ή η ανάθεσή της σε εξωτερικό συνεργάτη (outsourcing) αποτελεί ένα από τα βασικά ερωτήματα για τη διοίκηση μιας επιχείρησης.

Όπως εξηγούν οι ειδικοί της αγοράς στο FinancePro, αυτό που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το κατά πόσο αξίζει το outsourcing ή όχι είναι κατά βάση το μέγεθος μιας επιχείρησης και σε δεύτερο βαθμό η δραστηριότητά της. Με την εργατική νομοθεσία να αλλάζει συνεχώς και τη διαχείριση αμοιβών ανθρωπίνου προσωπικού να αποτελεί διαχρονικά μια χρονοβόρα διαδικασία με πολλές ασάφειες, το outsourcing αποτελεί μια καλή επιλογή για τις περισσότερες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Ωστόσο, για τις μεγαλύτερες εταιρείες που μπορεί να έχουν προσωπικό που εργάζεται σε διαφορετικά σημεία ή και γραμμές παραγωγής, προκρίνεται η λειτουργία εσωτερικού συστήματος μισθοδοσίας. Ειδικά τώρα που νέες πρακτικές αξιοποίησης δεδομένων και επιχειρηματικής ευφυίας (Business Intelligence) μπορούν να αξιοποιηθούν όχι μόνο για τον υπολογισμό των αμοιβών αλλά και για να υπάρχει μια πιο πλήρης εικόνα του μισθολογικού κόστους που μπορούν να οδηγήσουν στον καλύτερο προϋπολογισμό μια επιχείρησης.

«Το outsourcing λειτουργεί εδώ και χρόνια και λειτουργεί καλά. Ωστόσο, οι μεγάλες επιχειρήσεις δύσκολα θα επιλέξουν κάποιο outsourcing μοντέλο», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Άκης Πρωτόπαπας, Services & Operations Manager της Epsilon HR.

Εξάλλου για τις περισσότερες επιχειρήσεις τα συστήματα μισθοδοσίας θα σταματήσουν να είναι επιλογή και θα γίνει αναγκαιότητα. Και αυτό λόγω ρυθμίσεων που αναμένεται να μπουν σύντομα σε εφαρμογή, όπως η ψηφιακή κάρτα εργασίας, το ψηφιακό ωράριο και η online σύνδεση με το υπουργείο Εργασίας. Το Εργάνη 2 Αναμένεται να μπει σε εφαρμογή, αρχικά στις μεγάλες τράπεζες και τα σουπερμάρκετ.

Η ωρομέτρηση, που είναι στην ουσία η συλλογή χρόνου απασχόλησης και η σύνθεση του με τη μισθοδοσία, ειδικά σε επιχειρήσεις που απασχολούν χιλιάδες προσωπικό με διαφορετικά ωράρια, βάρδιες κλπ. Χρειάζεται λοιπόν μια σύνδεση με το λογισμικό μισθοδοσίας που να «παντρεύει» αυτά τα δεδομένα για να υπολογίζονται σωστά μισθοί, εισφορές και παροχές.

Ολοκληρωμένα Συστήματα HR

Σε επίπεδο λογισμικού τα περισσότερα συστήματα μισθοδοσίας έρχονται ως τμήμα (module) ολοκληρωμένων συστημάτων Human Resources. «Το payroll είναι σήμερα το πιο σημαντικό κομμάτι μιας HR σουίτας, αλλά δεν είναι το μοναδικό που αξιοποιούν κυρίως οι μεγάλες επιχειρήσεις», σημειώνει ο κ. Πρωτόπαπας.

Διεθνώς αυξάνεται συνεχώς η ανάγκη των επιχειρήσεων για συνεχή μέτρηση της αποδοτικότητας του ανθρωπίνου δυναμικού τους. Μια τάση που αντιμετωπίζει ακόμη μεγαλύτερες προκλήσεις στην εποχή του κορονοϊού, όπου έχει αυξηθεί πάρα πολύ η τηλεργασία, αλλάζει συνεχώς το ωράριο λειτουργίας των εμπορικών επιχειρήσεων, ενώ στην παραγωγή ο αριθμός των εργαζομένων ανά βάρδια μεταβάλλεται λόγω των επιπλέον απαιτήσεων σε ζητήματα υγείας και ασφάλειας.

«Μέχρι σήμερα οι πληροφορίες επικεντρωνόταν στον σταθερό μισθό, το μέλλον μας επιφυλάσσει μια έντονη κινητικότητα γύρω από το χρόνο. Ο χρόνος εργασίας περνάει σε πρώτο πλάνο, καθώς φεύγουμε από περιπτώσεις οχταώρου σταθερής εργασίας και κινούμαστε σε πιο ευέλικτα ωράριο και τηλεργασία», αναφέρει ο Χρήστος Μπράτος, επικεφαλής HR Consulting Team της SoftOne.

Τα τμήματα HR καλούνται να εφαρμόζουν μοντέλα συνεχούς μέτρησης αξιολόγησης της απόδοσης, ενώ τα δεδομένα μισθοδοσίας αξιοποιούνται για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την παραγωγή ή τις πωλήσεις. Παράλληλα, άλλα modules δίνουν την δυνατότητα δημιουργίας σεναρίων και προϋπολογισμού του μισθολογικού κόστους που αξιοποιούνται από το οικονομικό τμήμα της επιχείρησης. Πολλά εργαλεία analytics φεύγουν από το τμήμα HR και μοιράζονται με προϊστάμενους τμημάτων και με την οικονομική διεύθυνση, γιατί αξιοποιούνται για την βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας.

Όλα αυτά οδηγούν στα λεγόμενα people analytics, δηλαδή σε εφαρμογές άντλησης και τεχνικών ανάλυσης δεδομένων του ανθρώπινου δυναμικού που βοηθούν στη λήψη αποφάσεων σχετικά με την αποτελεσματική διαχείρισή τους.

Αυτοματοποιήσεις

Στο πλαίσιο αξιοποίησης των people analytics σημαντική είναι η δυνατότητα αυτοματοποίησης τόσο της συλλογής των δεδομένων μισθοδοσίας, όσο και της παραγωγής reports. Η σύνδεση ενός συστήματος διαχείρισης μισθοδοσίας με μια «ψηφιακή κάρτα εργασίας» μπορεί να οδηγήσει στην εξοικονόμηση σημαντικών πόρων για τον υπολογισμό των μηνιαίων αμοιβών του προσωπικού.

«Σε οικονομίες που βασίζονται στις υπηρεσίες όπως η ελληνική, το βασικό κόστος είναι το μισθολογικό. Για αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία η διαχείριση των μισθολογικών δαπανών και η αξιοποίηση των δεδομένων για την βελτιστοποίηση της αξιοποίησης των ανθρώπινων πόρων», σημειώνει ο κ. Μπράτος προσθέτοντας ότι πλέον οι ανάγκες απαιτούν συνεχή επικοινωνία σε πραγματικό χρόνο μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων μιας σύγχρονης επιχείρησης. Ακόμη πολλές σουίτες HR προσφέρουν και ψηφιακές πλατφόρμες από τις οποίες το προσωπικό μιας επιχείρησης μπορεί να πραγματοποιήσει αιτήσεις για τις οποίες στο παρελθόν θα έπρεπε να «πάει στο λογιστήριο». Για παράδειγμα «μπορεί ένα εργαζόμενος να αιτηθεί μια άδεια ή να ζητήσει μια προκαταβολή και αφού αυτή εγκριθεί να ενημερωθεί αυτόματα το σύστημα μισθοδοσίας», όπως αναφέρει ο κ. Πρωτόπαπας.

Σημαντική είναι και η αυτοματοποίηση στην παραγωγή reports, μέσω συστημάτων Ρομποτικής Αυτοματοποίησης Διαδικασιών (Robotic Process Automation – RPA) που ενσωματώνονται σε αρκετά λογισμικά payroll management. Μέσω των συστημάτων RPA τα δεδομένα που εισάγονται στο σύστημα, εξάγονται αυτόματα και σε καθορισμένα από τον χρήστη τακτικά χρονικά διαστήματα σε reports που μπορούν αυτόματα να τροφοδοτήσουν, για παράδειγμα, ένα σύστημα Business Intelligence.

Η τεχνολογία RPA βρίσκει εφαρμογή σχεδόν σε κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα, που περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες εργασίες, για τις οποίες μπορεί να προγραμματιστεί ένας «ψηφιακό Ρομπότ» το οποίο θα μπορεί να τις εκτελεί, αντί για το ανθρώπινο χέρι.

Το μέλλον του Payroll Management

Όπως συμβαίνει και στα υπόλοιπα είδη επιχειρηματικού λογισμικού το μέλλον των συστημάτων διαχείρισης μισθοδοσίας βρίσκεται στο υπολογιστικό νέφος (Cloud). Αυτό επιτρέπει αφενός μεγαλύτερη ευελιξία στην αξιοποίηση του συστήματος, αλλά και ενδεχομένως μικρότερο αρχικό κόστος για τις επιχειρήσεις που εγκαθιστούν κάποιο λογισμικό. Ωστόσο, όπως σημειώνει ο κ. Πρωτόπαπας, λόγω των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων πολλές επιχειρήσεις παραμένουν σκεπτικές στο να μεταφέρουν στο Cloud τα συστήματα μισθοδοσίας. Ωστόσο η τάση διεθνώς πηγαίνει προς τα εκεί και σίγουρα θα ακολουθήσει και η χώρα μας.

Εξάλλου η λειτουργία ενός συστήματος payroll management είναι μια συνεχής διαδικασία. Με τις συνεχείς αλλαγές στις νομοθετικές διατάξεις για την εργασία, που στη χώρα μας θεωρούνται δεδομένες, σημαντικό για κάθε επιχείρηση είναι να έχει ένα πάροχο πληροφοριακού συστήματος ή έναν εξωτερικό συνεργάτη που θα μπορεί να ενσωματώνει τις αλλαγές αυτές στα συστήματα Διαχείρισης Ανθρωπίνων Πόρων.