Ο νέος κλιματικός νόμος 4936/2022 (ΦΕΚ105/Α/ 27-05-2022) ορίζει το θεσμικό πλαίσιο και θέτει συγκεκριμένους στόχους, προκειμένου να αντιμετωπιστεί μέχρι το 2050 η κλιματική κρίση, επιτυγχάνοντας παράλληλα την κλιματική ουδετερότητα της χώρας.

Περιλαμβάνει εθνικούς στόχους, προβλέπει σύνταξη 5ετών προϋπολογισμών άνθρακα με βάση τις προβλέψεις του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), ενσωμάτωση των μέτρων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή στις τομεακές πολιτικές, δείκτες παρακολούθησης και διακυβερνητικό σύστημα, καθώς και μέτρα και γενικές κατευθυντήριες γραμμές και για τις επιχειρήσεις.

Ήδη, από το 2023, επιχειρήσεις εισηγμένες στο χρηματιστήριο, πιστωτικά ιδρύματα, ασφαλιστικές επιχειρήσεις, επιχειρήσεις σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, ύδρευσης-αποχέτευσης, ταχυμεταφορών, παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, παροχής υπηρεσιών εφοδιαστικής αλυσίδας και αλυσίδες λιανικού εμπορίου με προσωπικό άνω των 500 εργαζόμενων, υποχρεούνται να υποβάλλουν, εντός του πρώτου τριμήνου κάθε έτους, έκθεση σχετικά με το ανθρακικό τους αποτύπωμα για το προηγούμενο έτος. Στην έκθεση συμπεριλαμβάνονται εθελοντικοί στόχοι και δράσεις μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η έκθεση επαληθεύεται από πιστοποιημένο φορέα. Προβλέπεται πρόστιμο 100€ ανά ημέρα καθυστέρησης σε περίπτωση μη υποβολής, το οποίο δεν ξεπερνά το 0,1% των ετήσιων εσόδων της εταιρείας.

Επιπλέον, το 25% των νέων εταιρικών Ι.Χ. αυτοκινήτων που ταξινομούνται, πρέπει να είναι αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα ή υβριδικά ηλεκτρικά οχήματα εξωτερικής φόρτισης, ρύπων έως 50g CO2/km. Ειδικότερα από το 2025 σε Αθήνα & Θεσσαλονίκη, θα είναι υποχρεωτικά ηλεκτροκίνητα όλα τα νέα οχήματα ταξί και το 33% των νέων ενοικιαζόμενων οχημάτων. Απώτερος στόχος είναι οι εκπομπές ρύπων των νέων αυτοκινήτων να είναι μηδενικές μέχρι το 2030.

Σε ειδικές κατηγορίες κτιρίων (βιομηχανίες, αποθήκες, εμπορικά κτίρια, κ.λπ.) με κάλυψη μεγαλύτερη των 500 τ.μ. για τα οποία οι οικοδομικές άδειες υποβάλλονται από την 1/1/2023, καθίσταται υποχρεωτική η τοποθέτηση συστημάτων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά ή θερμικά ηλιακά συστήματα σε ποσοστό που αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 30% της κάλυψης.

Από 1/1/2023 οι Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων περιλαμβάνουν υποχρεωτικά ποσοτική καταγραφή εκπομπών CO2 που θα προέλθουν από τη φάση λειτουργίας ενός έργου. Το μέτρο αφορά συστήματα περιβαλλοντικών υποδομών, τουριστικές εγκαταστάσεις, έργα αστικής ανάπτυξης κτιριακού τομέα αθλητισμού και αναψυχής, πτηνοκτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, υδατοκαλλιέργειες, βιομηχανικές δραστηριότητες και συναφείς εγκαταστάσεις. Οι παραπάνω κατηγορίες έργων έχουν υποχρέωση να μειώσουν τις εκπομπές CO2 σε 30% κατ’ ελάχιστον έως το 2030 σε σχέση με το 2022. Το μέγεθος αυτό ανάγεται στην κατάλληλη μονάδα και είναι ανάλογο με το είδος της δραστηριότητας. Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί ο εν λόγω στόχος, προβλέπεται πρόστιμο, το οποίο δεν θα ξεπερνά το 0,5% των ετήσιων εξόδων της εταιρείας. Δίνεται η δυνατότητα αντιστάθμισης με φυτεύσεις/δασώσεις, πράσινα πιστοποιητικά, κ.λπ. Για την παρακολούθηση των μέτρων, οι επιχειρήσεις που διαθέτουν τέτοιες εγκαταστάσεις θα πρέπει να συντάσσουν εκθέσεις σε ετήσια βάση. Σε περίπτωση μη υποβολής, προβλέπεται πρόστιμο που δεν ξεπερνά το 0,1% των ετήσιων εσόδων της εταιρείας. Οι έλεγχοι όλων των εγκαταστάσεων πραγματοποιούνται από πιστοποιημένους φορείς. Παράλληλα, θεσμοθετούνται οικονομικά κίνητρα για επιχειρήσεις και φορείς που συμμορφώνονται με τους προβλεπόμενους κανονισμούς. Τα κίνητρα αυτά λαμβάνουν υπόψη τον ευρωπαϊκό κανονισμό ταξινομίας και το ανθρακικό αποτύπωμα της εγκατάστασης, σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Για δραστηριότητες που έχουν σημαντική συμβολή στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής προβλέπεται διπλασιασμός των αποσβέσεων.